Tạo cơ chế linh hoạt trong lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án PPP

Vừa tạo được sự chủ động cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vừa phát huy được “chất xám” của nhà đầu tư tư nhân là tinh thần của những quy định mới được bổ sung trong Dự thảo Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP)

Vừa tạo được sự chủ động cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vừa phát huy được “chất xám” của nhà đầu tư tư nhân là tinh thần của những quy định mới được bổ sung trong Dự thảo Nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) nhằm tạo cơ chế linh hoạt trong việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án PPP.

IMG

Trên thực tế, nhiều báo cáo nghiên cứu khả thi không thể hiện được một số tiêu chí đặc thù của dự án đầu tư theo hình thức PPP

 Ảnh: Lê Tiên

Cho phép nhà đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 108/2009/NĐ-CP và được kế thừa tại Nghị định số 24/2011/NĐ-CP, cơ quan nhà nước có thẩm quyền (NNCTQ) phải tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT) để lấy đó làm cơ sở cho việc lập hồ sơ mời thầu và đàm phán Hợp đồng dự án với nhà đầu tư. Yêu cầu này được thiết kế phù hợp với thông lệ quốc tế về khuyến khích đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng theo hình thức PPP nhằm đảm bảo sự chủ động của cơ quan NNCTQ trong quá trình đàm phán và thực hiện Hợp đồng dự án, hạn chế tình trạng nhà đầu tư đưa ra các đề xuất không phù hợp với mục tiêu dự án, hoặc tính toán, xác định giá trị công trình không phù hợp với thực tế... Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, quy định cơ quan NNCTQ tổ chức lập BCNCKT đối với tất cả các dự án là cứng nhắc, không phù hợp với khả năng bố trí ngân sách nhà nước để lập dự án và không tranh thủ được nguồn lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư.

 

Trên thực tế, việc tổ chức lập BCNCKT đối với tất cả các dự án thuộc Danh mục là rất tốn kém và không khả thi. Do vậy, nhiều địa phương đã rất lúng túng trong việc xác định dự án để lập BCNCKT do không có quy định thứ tự các dự án ưu tiên trong Danh mục dự án. Mặt khác, cơ quan NNCTQ khó có thể thiết kế các dự án sát với ý tưởng, phương án kinh doanh của nhà đầu tư, do đó thường phải điều chỉnh nhiều nội dung trong quá trình đàm phán Hợp đồng dự án. Nhiều BCNCKT không thể hiện được một số tiêu chí đặc thù của dự án đầu tư theo hình thức PPP như: mục đích, hình thức, kế hoạch, tiến độ giải ngân phần tham gia của Nhà nước, phương án tài chính và tổ chức quản lý, kinh doanh công trình dự án…

 

Trên cơ sở khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn nêu trên, Dự thảo Nghị định về đầu tư theo hình thức PPP đã được  Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ quy định theo hướng mở hơn so với các quy định trước đây. Bên cạnh cơ chế hiện hành về tổ chức lập BCNCKT của cơ quan NNCTQ, Dự thảo Nghị định bổ sung cơ chế là cơ quan NNCTQ có thể giao nhà đầu tư lập BCNCKT trong trường hợp đề xuất dự án được phê duyệt và công bố. Nhiều ý kiến cho rằng, quy định này sẽ tạo sự chủ động, linh hoạt cho cơ quan NNCTQ trong việc chuẩn bị dự án, đồng thời giảm gánh nặng về tài chính và thời gian lập dự án.

 

…...nhưng phải tuân thủ quy trình chặt chẽ

Bên cạnh việc tạo cơ chế mở, Dự thảo Nghị định còn đưa ra những quy định quản lý chặt chẽ hơn đối với quy trình lập BCNCKT. Trong mọi trường hợp, dù là BCNCKT do cơ quan NNCTQ lập hay nhà đầu tư lập, thì cơ quan NNCTQ đều phải tổ chức thẩm tra, phê duyệt dự án do nhà đầu tư lập. Trường hợp dự án không được cơ quan NNCTQ phê duyệt, nhà đầu tư chịu các chi phí lập BCNCKT. Sau khi dự án đầu tư được phê duyệt, cơ quan NNCTQ phê duyệt tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Trường hợp nhà đầu tư đã đề xuất dự án và được lựa chọn thực hiện dự án thì chi phí lập BCNCKT sẽ được hạch toán trong tổng mức đầu tư của dự án. Trường hợp nhà đầu tư khác được lựa chọn thực hiện dự án thì nhà đầu tư đó phải hoàn trả các chi phí khảo sát, lập dự án cho nhà đầu tư đã lập BCNCKT và được hạch toán trong tổng mức đầu tư của dự án.

IMG

Ngoài những nội dung liên quan đến hoạt động xây dựng công trình được lập phù hợp với pháp luật về xây dựng, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án có cấu phần xây dựng phải xác định rõ kết quả đầu ra của dự án PPP

 Ảnh: Nhã Chi

Về nội dung BCNCKT, ngoài những nội dung liên quan đến hoạt động xây dựng công trình được lập phù hợp với pháp luật về xây dựng, BCNCKT dự án có cấu phần xây dựng phải xác định rõ kết quả đầu ra của dự án và các nội dung đặc thù khác của dự án PPP (như tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa, dịch vụ cung cấp; các loại giá, phí hàng hóa, dịch vụ dự kiến thu từ việc khai thác công trình dự án; phương án tài chính của dự án; quyền và nghĩa vụ và phân chia rủi ro giữa cơ quan NNCTQ và nhà đầu tư…). Như vậy, BCNCKT càng xác định chi tiết và cụ thể các nội dung sẽ càng tạo cơ sở tốt hơn cho việc lựa chọn nhà đầu tư và đàm phán Hợp đồng dự án.

 Lê Xuân

 

 

 

 

 

 

ngocthanh