Công tác hạch toán chi phí trong hợp đồng MSCP của Hoa Kỳ (kì 2)

Chuẩn mực kế toán chi phí (CAS) quy định cách thức duy trì hệ thống kế toán của nhà thầu và hướng dẫn nhà thầu hạch toán một số loại chi phí.

Chuẩn mực kế toán chi phí

Chuẩn mực kế toán chi phí (CAS) quy định cách thức duy trì hệ thống kế toán của nhà thầu và hướng dẫn nhà thầu hạch toán một số loại chi phí. CAS thường áp dụng đối với tất cả gói thầu mua sắm chính phủ (MSCP) có giá từ 500.000 USD trở lên, được gọi là những gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh. Hình thức đấu thầu kín (sealed bidding) không thuộc phạm vi tác động của CAS.

IMG

Tại Hoa Kỳ, nhà thầu phải đảm bảo tuân thủ đầy đủ tất cả các chuẩn mực kế toán chi phí trong trường hợp: trúng một gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh và có giá từ 25 triệu USD trở lên

 Ảnh: N. Liên

CAS quy định hai mức độ khác nhau là: (a) điều chỉnh một phần và (b) điều chỉnh toàn bộ. Điều chỉnh một phần chỉ yêu cầu nhà thầu tuân thủ 4 trong số 19 chuẩn mực của CAS, cụ thể là:

 

1. CAS 401 - Tính nhất quán trong dự toán, dồn tích, và báo cáo chi phí (CAS, 9904, 401);

2. CAS 402 - Tính nhất quán trong phân bổ chi phí phát sinh cho cùng một mục đích (CAS, 9904, 402);

3. CAS 405 - Hạch toán các khoản chi phí không thể phân bổ (CAS, 9904, 405);

4. CAS 406 - Quy định về thời gian trong hạch toán chi phí (CAS, 9904, 406).

 

4 chuẩn mực CAS nói trên có thể không khác biệt nhiều so với quy định về Các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung (GAAP) mà nhiều doanh nghiệp thương mại thuần túy đang áp dụng. Vì vậy, nhà thầu có thể sẽ không cần phải thay đổi gì lớn đối với Hệ thống kế toán của mình.

 

Chuẩn mực CAS “điều chỉnh một phần” có thể được áp dụng cho một nhà thầu nếu xảy ra một trong hai trường hợp: nhà thầu đó giành được gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh (tức là thông qua đàm phán với giá trên 500.000 USD) có giá nhỏ hơn 25 triệu USD và cũng từng trúng các gói thầu MSCP quy mô tương tự trong kỳ kế toán liền trước; hoặc nhà thầu trúng nhiều gói thầu với tổng giá hơn 25 triệu USD nhưng không có gói thầu riêng lẻ nào có giá vượt quá 1 triệu USD.

 

Ngược lại, nhà thầu phải đảm bảo tuân thủ đầy đủ tất cả các chuẩn mực CAS trong trường hợp: trúng một gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh và có giá từ 25 triệu USD trở lên; hoặc trúng nhiều gói thầu trong kỳ kế toán liền trước với tổng giá từ 25 triệu USD trở lên và có ít nhất một gói thầu có giá vượt quá 1 triệu USD.

 

Khi đó, nghĩa vụ tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực CAS sẽ rất nặng nề bởi nhà thầu phải đồng thời đáp ứng thêm nhiều yêu cầu như: báo cáo về Hệ thống kế toán chi phí nội bộ và tình hình thực hiện kế toán chi phí; đảm bảo tính nhất quán trong công tác kế toán liên quan tới ước tính chi phí, tính dồn tích chi phí và báo cáo chi phí; chấp nhận điều chỉnh giá hợp đồng nếu không tuân thủ CAS hoặc trái với quy chế thực hành kế toán đã công bố.

 

Bên cạnh hình thức đấu thầu kín, một số gói thầu khác cũng được coi là không chịu sự điều chỉnh của CAS gồm có: hợp đồng với nhà thầu chính và hợp đồng với nhà thầu phụ dưới 500.000 USD; hợp đồng với nhà thầu chính và hợp đồng với nhà thầu phụ có giá gói thầu do pháp luật quy định; hợp đồng giá cố định mua hàng hóa thương mại; hợp đồng với nhà thầu chính và hợp đồng với nhà thầu phụ được thực hiện bên ngoài nước Mỹ; và hợp đồng giá cố định không có bất kỳ dữ liệu nào về chi phí hay định giá gói thầu. 

 

Quyền kiểm toán của Chính phủ

Trong một số trường hợp nhất định, Chính phủ Hoa Kỳ có quyền kiểm toán mức giá chào thầu của nhà thầu trước khi tiến hành đàm phán, cũng như kiểm toán các hồ sơ, sổ sách, và các dữ liệu trực tiếp liên quan khác của nhà thầu vào bất kỳ thời điểm nào trong vòng 3 năm sau khi tất toán hợp đồng. Quyền kiểm toán của Chính phủ Hoa Kỳ chính là một công cụ hữu hiệu để giám sát nhà thầu thực thi nghĩa vụ theo các nguyên tắc chi phí, chuẩn mực CAS, và TINA, như đã đề cập.

Hải Châu

ngocthanh