Bài học từ một nhà thầu Trung Quốc tham gia xây dựng hạ tầng ở châu Âu

Cách đây gần 4 năm, lần đầu tiên một nhà thầu của Trung Quốc giành được hợp đồng xây dựng công trình giao thông lớn ở Ba Lan, mở ra triển vọng cho nhiều công ty khác của nước này thâm nhập thị trường xây dựng hạ tầng giao thông ở châu Âu. ...

 

Cách đây gần 4 năm, lần đầu tiên một nhà thầu của Trung Quốc giành được hợp đồng  xây dựng công trình giao thông lớn ở Ba Lan, mở ra triển vọng cho nhiều công ty khác của nước này thâm nhập thị trường xây dựng hạ tầng giao thông ở châu Âu. Tuy nhiên, sau gần 3 năm kể từ khi dự án đường cao tốc A2 của Ba Lan được trao cho nhà thầu Trung Quốc là Công ty xây dựng công trình ngoài nước (COVEC), Công ty này đã phải ngừng thi công do khó khăn về tài chính, dẫn đến việc bị chấm dứt hợp đồng. 

 

>> Trung Quốc hạn chế hàng nhập khẩu trong mua sắm công

>> Trung Quốc sẽ tiếp tục ưu đãi doanh nghiệp trong nước trong mua sắm công

 

Dự án đường cao tốc A2 nối thủ đô Warsaw (Ba Lan) và Berlin (Đức) được xem là cơ hội để ngành xây dựng Trung Quốc tỏa sáng tại châu Âu sau những siêu dự án mà các công ty của nước này thực hiện ở trong nước, cũng như ở các nước đang phát triển. Theo ước tính, hệ thống đường cao tốc của Trung Quốc chỉ đứng sau hệ thống đường cao tốc liên bang của Mỹ về chiều dài. Tuy nhiên, với tổng chiều dài chưa đến 50 Km của tuyến đường cao tốc A2, COVEC đã không thể hoàn thành dự án do quy hoạch yếu kém, chi phí tăng cao ngoài dự kiến và các quy định về xây dựng, môi trường nghiêm ngặt của nước chủ nhà. 

 

Thực tế, các công ty xây dựng Trung Quốc đã thực hiện nhiều dự án quy mô lớn ở trong nước và ngoài nước như châu Phi, song họ ít chịu sự giám sát nghiêm ngặt và có thể vận chuyển toàn bộ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và nhân công ra nước ngoài. Trong khi đó, với hai dự án xây dựng cầu tại Mỹ, các nhà thầu Trung Quốc phải làm việc với các công ty của Mỹ và chỉ giữ vai trò hạn chế. Trong dự án đường cao tốc A2 nói trên, do phải quản lý toàn bộ từ khâu thiết kế, quản lý tài chính, xây dựng theo các quy định nghiêm ngặt của châu Âu, COVEC đã không đáp ứng được yêu cầu của dự án.

 

Dự án này đã đặt ra câu hỏi về việc liệu Chính phủ Trung Quốc có hỗ trợ cho các công ty xây dựng của nước này để trúng thầu các dự án ở nước ngoài hay không. Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo mới đây lên tiếng về “lợi ích chung” khi Trung Quốc tham gia các dự án xây dựng tại Mỹ. Phát biểu tại thủ đô Warsaw của Ba Lan vào tháng 4 vừa qua, ông Ôn Gia Bảo cũng tuyên bố khoản tín dụng trị giá 10 tỉ USD để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng, công nghệ và năng lượng ở khu vực Trung và Đông Âu.

 

COVEC bắt đầu thâm nhập thị trường châu Âu cách đây 5 năm với việc mở văn phòng đại diện ở ngoại ô thủ đô Warsaw. Tuy nhiên, công việc kinh doanh của công ty này không được thuận lợi lắm cho đến khi Cơ quan đường bộ Ba Lan mời thầu dự án hiện đại đường cao tốc A2. COVEC đã trúng thầu với giá 450 triệu USD, thấp hơn 50% so với ước tính của Chính phủ Ba Lan. 

 

Tình hình dường như trở lên thuận lợi khi COVEC bắt đầu triển khai dự án. Nhưng khi dự án bước vào giai đoạn gấp rút với mục tiêu hoàn thành trước khi khai mạc Euro 2012, COVEC gặp liên tiếp khó khăn về tài chính và vi phạm nhiều quy định về xây dựng, cũng như mắc nhiều lỗi trong quá trình thi công. 

 

Nhiều công ty xây dựng của châu Âu cho rằng, COVEC đã phá giá gói thầu và gây khó dễ cho công ty này bằng cách từ chối tham gia cung cấp hàng hóa, dịch vụ hay làm thầu phụ, dẫn đến việc COVEC phải đưa nhân công và máy móc thiết bị từ Trung Quốc sang Ba Lan để thi công. Theo ước tính, khoảng 200 lao động Trung Quốc được đưa sang làm việc tại dự án, song nhiều lao động đã không quay trở lại làm việc sau kỳ nghỉ lễ vào đầu tháng 5/2011. Cũng trong thời điểm này, nhiều nhà thầu phụ đã biểu tình phản đối về việc họ không được thanh toán mà nguyên nhân là do công tác lưu trữ hồ sơ yếu kém và sai phạm của COVEC trong quá trình thi công. 

 

Tất cả sự việc trên đã khiến dự án bị đình trệ. Để có thể tiếp tục thi công, COVEC đề nghị chủ đầu tư bổ sung thêm 320 triệu USD vào giá gói thầu. Điều này đồng nghĩa với việc tổng chi phí của dự án sẽ cao hơn 70% so với giá trúng thầu của COVEC. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được chính quyền Ba Lan chấp nhận.  

 

Theo một chuyên gia cố vấn của dự án, nguyên nhân dẫn đến việc COVEC bị chấm dứt hợp đồng của dự án là do công ty này thiếu kỹ năng quản lý tài chính và quản lý dự án, cũng như không hiểu tầm quan trọng của quy định về xây dựng và nguyên tắc lưu trữ hồ sơ, chứng từ của các dự án công cộng ở phương Tây. 

N.N 

(Theo báo chí nước ngoài)

 

trungnam