Xử lý nợ xấu: Thủ tục mua, bán nợ không được rườm rà

Tiến trình xử lý nợ xấu, một phần của tái cấu trúc ngân hàng, đang đi đúng hướng nên bước đầu đạt được kết quả khả quan. Tuy nhiên, để xử lý nợ xấu sao cho hiệu quả vẫn cần phải có giải pháp đột phá trong thời gian tới.
Xử lý nợ xấu: Thủ tục mua, bán nợ không được rườm rà

Tiến trình xử lý nợ xấu, một phần của tái cấu trúc ngân hàng, đang đi đúng hướng nên bước đầu đạt được kết quả khả quan. Tuy nhiên, để xử lý nợ xấu sao cho hiệu quả vẫn cần phải có giải pháp đột phá trong thời gian tới. TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn tài chính, tiền tệ quốc gia đã có những chia sẻ xung quanh vấn đề này.

IMG

Ông Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn tài chính, tiền tệ quốc gia 


Ông đánh giá thế nào về kết quả sau 3 năm thực hiện tái cơ cấu ngân hàng và xử lý nợ xấu?

Sau 3 năm nhìn lại, chúng ta đã có một thanh khoản tương đối ổn định, lòng tin của những người gửi tiền được củng cố. Đây có thể coi là thành công bước đầu vô cùng quan trọng để chống lại cú sốc thanh khoản xảy ra vào thời điểm trước. Nhìn toàn bộ tổng thể đó, tôi thấy quá trình tái cấu trúc đã đạt được thành công lớn. Xử lý sở hữu chéo đã có tiến bộ ban đầu; áp dụng chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro, chuẩn mực kế toán và báo cáo tài chính, chỉ tiêu an toàn hệ thống tiệm cận với hệ thống quốc tế.

Một động thái tích cực là các chuẩn mực mới về phân loại nợ đã được triển khai theo đúng lộ trình, làm cho nợ xấu trở nên minh bạch hơn và được phản ánh đầy đủ hơn. Điều này góp phần quan trọng trong việc tái cơ cấu, lành mạnh hóa tài chính của các tổ chức tín dụng (TCTD), đặc biệt là trong việc khơi thông và thúc đẩy mở rộng tín dụng cho nền kinh tế một cách an toàn, hiệu quả.

Từ năm 2012 đến hết tháng 8/2015, hệ thống các TCTD đã xử lý được 424,14 nghìn tỷ đồng nợ xấu, đưa tỷ lệ nợ xấu từ mức rất cao (15%) vào thời điểm tháng 9/2012 về mức 3,21% vào tháng 8/2015. Dự kiến tỷ lệ nợ xấu vào cuối năm 2015 sẽ ở mức dưới 3% theo đúng mục tiêu đã đề ra. Kết quả này đạt được một phần nhờ Ngân hàng Nhà nước đã áp dụng hàng loạt biện pháp tái cấu trúc nợ hay giãn nợ cho doanh nghiệp.

IMG

Nhờ những biện pháp tái cấu trúc nợ hay giãn nợ cho doanh nghiệp của Ngân hàng Nhà nước, dự kiến tỷ lệ nợ xấu vào cuối năm 2015 sẽ ở mức dưới 3%

 Ảnh: LTT

Nhiều chuyên gia cho rằng, nên thu hút các nhà đầu tư nước ngoài vào mua bán nợ xấu, ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Theo kinh nghiệm quốc tế thì các nhà đầu tư nước ngoài có vai trò rất quan trọng trong việc mua bán nợ xấu. Ở nhiều nước, các nhà đầu tư nước ngoài mua đến 50 - 60% nợ xấu của họ. Nhà đầu tư nước ngoài sẽ tái cơ cấu lại các doanh nghiệp của ta nhanh nhất, họ có thể làm cho các giá trị tài sản của ta tăng lên và tăng tính thanh khoản trong mua bán. Ngoài ra, nếu chúng ta chỉ dựa vào nội lực, dựa vào các nhà đầu tư trong nước thì sức cầu quá yếu. Vì vậy, vai trò của các nhà đầu tư nước ngoài là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, để thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài thì các thủ tục mua, bán nợ phải nhanh, giúp cho các nhà đầu tư mua nhanh và bán cũng nhanh vì nếu thủ tục rườm rà, kéo dài sẽ mất hết cơ hội đầu tư của họ, họ sẽ không tham gia.

 

Theo ông, giải pháp đột phá nào để các ngân hàng có thể xử lý nợ xấu có hiệu quả?

Đầu tiên phải tăng quyền lực cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC). Cơ quan này cần được trao quyền chủ động trong các thủ tục mua những khoản nợ xấu có vướng mắc về pháp lý. Sau khi mua rồi thì tìm nhà đầu tư để bán và bán xong thì hoàn tất được thủ tục về quyền sở hữu và quyền sử dụng cho nhà đầu tư. Nếu VAMC mua nợ xong rồi, còn phải mang bộ chứng từ đến chính quyền địa phương để hoàn thành thủ tục “sang tên, đổi chủ” thì cũng phức tạp, mà người nước ngoài không chấp nhận chuyện này.

Hai là, phải có một nguồn tiền thực sự để mạnh tay tái cấp vốn cho ngân hàng thương mại, nhất là ngân hàng thương mại quốc doanh, cho phép họ xóa những khoản nợ biết chắc là không thể thu hồi được, ví dụ như nợ của doanh nghiệp nhà nước do rủi ro thị trường hoặc nợ của người nông dân gặp thiên tai mất mùa… Nếu chúng ta vừa dùng tiền mặt mua bán nợ theo nguyên tắc thị trường, vừa dùng lượng tiền mặt đó để xóa nợ thì mới tạo ra được đột phá, đặc biệt là tạo lòng tin cho ngân hàng thương mại tài trợ vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp đang có khả năng hoạt động. Làm được như vậy thì tín dụng sẽ tăng trở lại, thị trường bất động sản phục hồi nhanh hơn và gánh nặng về nợ xấu cũng nhẹ đi. 

 

Theo ông, tái cấu trúc ngân hàng trong thời gian tới cần quan tâm đến vấn đề gì?

Trong 3 chương trình tái cấu trúc là ngân hàng, đầu tư công và doanh nghiệp nhà nước, tái cấu trúc ngân hàng là cấp bách nhất, tạo điều kiện cho hai chương trình kia thành công. Tôi đánh giá, lần tái cấu trúc thứ nhất của hệ thống ngân hàng chủ yếu hướng đến xử lý nợ xấu trong ngân hàng quốc doanh. Lúc bấy giờ, biện pháp chủ yếu là xóa nợ. Lần tái cấu trúc thứ 2 phức tạp hơn vì cấu trúc ngân hàng nhiều thành phần hơn. Tuy nhiên, Chính phủ đã có đề án khá quy mô với thời hạn tương đối kéo dài là 5 năm. Cho đến giờ phút này, về nguyên tắc, theo tôi, hai lần tái cấu trúc không được phép thay đổi mục tiêu và các quy định hiện hành.

M.C

ngocthanh