Vì sao Agribank dễ bị lừa?

Hôm qua (22/10), TAND TP.HCM đã đưa ra xét xử đại án lừa đảo gần 1.000 tỷ đồng tiền nhà nước tại Agribank chi nhánh 6, TP.HCM.
Vì sao Agribank dễ bị lừa?

Hôm qua (22/10), TAND TP.HCM đã đưa ra xét xử đại án lừa đảo gần 1.000 tỷ đồng tiền nhà nước tại Agribank chi nhánh 6, TP.HCM. Điều dư luận băn khoăn là vì sao Agribank dễ dàng bị lừa cả ngàn tỷ đồng vốn vay?

 

Đây là một trong 8 đại án mà Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng chỉ đạo đưa ra xét xử trước Đại hội XII của Đảng.

 

Vốn nhà nước “chảy" vào túi siêu lừa

Cáo trạng cho biết, năm 2006, Công ty Dệt kim Đông Phương được Bộ Tài chính chấp thuận cho chuyển mục đích sử dụng hơn 17.000 m2 đất tại số 10 đường Âu Cơ, quận Tân Phú, TP.HCM để làm dự án trung tâm thương mại, chung cư. Đó cũng là lúc phát sinh nhóm đối tượng dùng dự án còn trên giấy để lừa đảo chiếm đoạt 966 tỷ đồng vốn nhà nước tại Agribank thông qua việc huy động, vay vốn để đầu tư và khai thác dự án.

 

Trong vụ án này, Hồ Đăng Trung (Giám đốc Agribank chi nhánh 6) có sai phạm lớn. Dù biết dự án chưa phê duyệt, tài sản thế chấp lô đất số 10 Âu Cơ là giấy chứng nhận tạm thời, không đủ điều kiện thế chấp cho vay... nhưng Trung và thuộc cấp vẫn ký duyệt cho nhóm của Dương Thanh Cường vay 170 tỷ đồng.

 

Ông Trung cũng không đề nghị xin nâng quyền phán quyết cho vay, tự ý cho vay vượt quyền phán quyết, lấy Quyết định nâng quyền phán quyết cho vay của dự án khác đưa vào hợp lý hóa hồ sơ cho vay, ký Hợp đồng thế chấp tài sản là tài sản không được phép thế chấp, không công chứng, không đăng ký giao dịch bảo đảm, giải ngân không đúng theo nội dung Hợp đồng cho vay, cho mượn tài sản thế chấp không có bất kỳ biện pháp nào phòng ngừa rủi ro.

 

Ngoài ra, Trung cùng thuộc cấp tại Agribank chi nhánh 6 còn quyết định cho nhóm Dương Thanh Cường vay 628 tỷ đồng để thực hiện dự án khu biệt thự nhà vườn Thanh Phát tại xã Phong Phú, huyện Bình Chánh, trong khi biết rõ dự án này chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không đăng ký giao dịch bảo đảm, không có biện pháp cụ thể kiểm tra cấp dưới sau khi duyệt cho mượn tài sản thế chấp dẫn đến mất tài sản. Trong khi đó, nhóm đối tượng vay vốn dùng để trả các khoản nợ trước đó và đầu tư bất động sản dẫn đến mất khả năng thanh toán.

 

Trên thực tế, những vụ lừa đảo chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng vốn vay tại Agribank hầu như chẳng còn làm dư luận bất ngờ bởi nó xảy ra quá nhiều. Trong 5 năm trở lại đây, số cán bộ, lãnh đạo Agribank bị kết án chiếm tỷ lệ cao nhất trong các vụ lừa đảo ngân hàng, rải đều ở các chi nhánh, điểm giao dịch. Vấn đề nhiều người đang băn khoăn là vì sao Agribank lại bị lừa một cách dễ dàng đến như vậy, lỗi thuộc về ai?

 

Cần làm rõ hành vi tham nhũng

Nếu soi kỹ vào từng tình tiết cho vay vốn của Agribank chi nhánh 6 cũng sẽ thấy “căn bệnh" sơ hở trong vấn đề vốn vay. 

 

Đó là bỏ qua các công đoạn thẩm định quan trọng trong quá trình cho vay vốn. Những hồ sơ vay của các công ty lừa đảo đều có vấn đề, nhưng do được lãnh đạo Agribank ưu ái, chỉ đạo cấp dưới phải làm theo nên cuối cùng vẫn qua mặt dễ dàng. Cán bộ tín dụng của các chi nhánh vì cả nể, làm theo sự chỉ đạo của lãnh đạo mà không thẩm định hồ sơ trên sổ sách, chứng từ nên đã bỏ qua các hành vi gian dối.

 

Cần phải nhắc lại, cách đây hơn một năm, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng đã giao cho Ban Nội chính Trung ương phối hợp với một số ban ngành trong Ngân hàng Nhà nước “tiến hành rà soát, nắm tình hình hoạt động tín dụng nhằm phòng ngừa và hạn chế phát sinh tiêu cực, tham nhũng tại một số ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần”.

 

Nhìn từ vụ đại án như Agribank chi nhánh 6, trong phiên tòa sơ thẩm lần này, điều mong mỏi của dư luận là cần làm rõ có hay không hành vi hối lộ, móc ngoặc, chia phần trăm giữa lãnh đạo chi nhánh, chứ không chỉ đơn thuần là vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng hay chỉ tại thiếu trách nhiệm. Và cần phải đặt ra vấn đề vai trò, trách nhiệm của ban lãnh đạo Agribank trong vụ này như thế nào, vì xét cho cùng, thủ đoạn lừa đảo này không mới lắm.

 

Luật Ngân hàng, tín dụng đều quy định chặt chẽ về việc thanh, kiểm tra trước, trong và sau khi vay vốn. Đối với các doanh nghiệp vay vốn như trên thì phải có tài sản bảo đảm, phải xem xét toàn bộ hợp đồng, dự án có được cấp có thẩm quyền phê duyệt hay chưa…, cần phải thẩm định trực tiếp để kiểm tra xác thực. Nhưng ở đây lãnh đạo Agribank chi nhánh 6 đã bỏ qua các nguyên tắc đó.

 

Rõ ràng, để không tái diễn chuyện bị lừa chiếm đoạt hàng ngàn tỷ đồng vốn nhà nước, cần có công cụ hữu hiệu để bịt những lỗ hổng vay vốn. Vấn đề này còn quan trọng hơn so với việc đưa các lãnh đạo ngân hàng ra đứng trước vành móng ngựa khi mọi chuyện đã rồi. 

Thế Vinh

ngocthanh