Tiếp tục bàn luận về cách tính giá điện

Cơ cấu giá điện như thế nào là hợp lý, làm sao để vừa bảo đảm quyền lợi của nhà sản xuất, vừa bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng?
Tiếp tục bàn luận về cách tính giá điện

Cơ cấu giá điện như thế nào là hợp lý, làm sao để vừa bảo đảm quyền lợi của nhà sản xuất, vừa bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng?

 

Đây là nội dung được các chuyên gia thảo luận sôi nổi tại Diễn đàn Cơ sở khoa học của việc tính giá điện được Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, ngày 16/10.

IMG

Việc áp dụng biểu giá điện nào cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam là vấn đề được các chuyên gia kinh tế quan tâm và đưa ra nhiều ý kiến trái chiều

 Ảnh: Nhã Chi

Sở dĩ cách tính giá điện hiện nay khiến người tiêu dùng hết sức bức xúc là do thiếu tính minh bạch, công khai thông tin, dễ tạo kẽ hở cho gian lận, tham nhũng. Việc áp dụng biểu giá điện nào là hợp lý với bối cảnh của Việt Nam là vấn đề nhận được nhiều ý kiến trái chiều, tranh luận sôi nổi tại Diễn đàn. 

 

GS.VS. Trần Đình Long, Phó Chủ tịch Hội Điện lực Việt Nam cho rằng: “Cơ sở để hoạch định chính sách tính giá điện là dựa trên 3 yếu tố, gồm cơ sở khoa học, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, trong đó cần lưu ý về bậc thang, bước nhảy giữa các bậc một cách hợp lý”.

PGS.TS. Nguyễn Minh Duệ, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng: “Việc tính giá điện theo biểu lũy tiến có hai ưu điểm là khuyến khích tiết kiệm điện, đồng nghĩa với tiết kiệm tài nguyên; bảo đảm tính công bằng xã hội, anh sinh xã hội cho người sử dụng ít và có khả năng chi trả thấp. Ngoài ra, phương án này còn bảo đảm tính ổn định liên tục, không bị “nhảy cóc” bậc của giá”.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia đưa ra nhiều phương án tính giá điện với những cơ sở khoa học khác nhau, nhưng tựu trung lại có 3 nhóm phương án, bao gồm: giữ nguyên biểu giá điện 6 bậc như hiện hành; quy định một mức giá điện chung; rút gọn từ 6 bậc như hiện nay xuống còn 3 - 4 bậc.

 

Về phương án quy định một mức giá điện chung, có ý kiến cho rằng, hiện nay Việt Nam cần tiến tới mức đồng giá để tiệm cận với xu hướng của thế giới. Mục tiêu của Việt Nam là phấn đấu đến năm 2025 sẽ áp dụng một mức giá điện này. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại Diễn đàn cho rằng, quy định như vậy chưa phù hợp với bối cảnh của Việt Nam hiện nay, mà chỉ phù hợp khi nền kinh tế đạt được trình độ phát triển đáng kể. Trên thế giới, hiện mới chỉ có Singapore, Tây Australia áp dụng mô hình này.

 

Trong khi đó, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng cho rằng, không nên áp dụng quy định một mức biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt (đồng giá), mà nên áp dụng chính sách giá điện theo bậc thang. Nhiều ý kiến cũng cho rằng, Nhà nước vẫn nên giữ cách tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo bậc thang lũy tiến nhưng rút gọn xuống còn 3 - 4 bậc, trong đó bậc 1 và bậc 2 của biểu giá hiện hành được nhập thành 1 bậc.

 

Theo GS.VS. Trần Đình Long, số bậc thang càng nhiều thì càng “tinh”, càng chính xác. Tuy nhiên, người tiêu dùng không muốn có quá nhiều bậc. Trên thế giới, việc áp dụng bậc thang tính giá điện ở các nước khác nhau lại khác nhau. Theo quy luật của thế giới, bước nhảy hợp lý là bước nhảy đều, hoặc ngày càng cao, tuy nhiên Việt Nam thì chưa theo một quy luật nào.

 

GS. TS. Nguyễn Quang Thái thuộc Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam thẳng thắn: “Việc tính giá điện theo biểu giá bậc thang không có vấn đề gì đáng bàn cãi, tuy nhiên, sợ nhất là tính một cách tùy tiện. Việc đầu tư nâng cấp dịch vụ, ứng dụng công nghệ thông tin là xứng đáng, góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch giá điện”.

Lê Xuân

ngocthanh