Thiếu rất nhiều vốn đầu tư để ứng phó với biến đổi khí hậu trong nông nghiệp

Áp lực thu xếp vốn và chi tiêu công vào các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp như thế nào cho hợp lý, hiệu quả, tránh lãng phí luôn là bài toán khó.
Thiếu rất nhiều vốn đầu tư để ứng phó với biến đổi khí hậu trong nông nghiệp

Áp lực thu xếp vốn và chi tiêu công vào các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp như thế nào cho hợp lý, hiệu quả, tránh lãng phí luôn là bài toán khó.

 

Vẫn khát vốn

Ban quản lý dự án “Tăng cường năng lực thực hiện chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu - Hợp phần Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn” (Dự án CBCC-MARD) ngày 26/10 đã thông báo mời thầu gói thầu Tư vấn “Hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn giai đoạn 2016 - 2020, tầm nhìn đến năm 2050”.

Đây là động thái mới nhất của Dự án CBCC-MARD trong việc hướng tới những hành động cụ thể nhằm chống lại biến đổi khí hậu với ngành nông nghiệp trong tương lai.

IMG

Các chương trình chống biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp hiện vẫn chưa được tài trợ đủ vốn để đạt được các mục tiêu ứng phó

 Ảnh: Nhã Chi

Theo dự tính, trong giai đoạn 2016 - 2020, các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp sẽ được thực hiện trên 7 lĩnh vực, bao gồm: trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản, thủy lợi, diêm nghiệp và phát triển nông thôn.

Các hoạt động này sẽ lồng ghép và tận dụng mọi nguồn lực, phát huy nội lực, tranh thủ sự hỗ trợ quốc tế để tăng cường các hoạt động ứng phó của ngành nông nghiệp, lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu.

Vấn đề đặt ra hiện nay là khả năng thu xếp vốn để tăng chi tiêu công cho các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu ngành nông nghiệp trong 5 năm tới sẽ như thế nào? Bởi để đáp ứng nhu cầu vốn ứng phó với biến đổi khí hậu trong tương lai, sẽ cần tới hàng tỷ USD. Và hiện tại, các chương trình chống biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp vẫn chưa được tài trợ đủ vốn để đạt được các mục tiêu ứng phó. 

Đơn cử như tại vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), theo dự báo của giới chuyên gia, trong 40 năm tới nước biển sẽ dâng 1 m, khoảng 39% diện tích có nguy cơ bị ngập, đe doạ khoảng 930.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, đồng nghĩa sản lượng lúa sẽ bị sụt giảm gần một nửa so với mức 25 triệu tấn/năm như hiện nay. 

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng cho biết, trong thời gian tới Bộ sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan trình Chính phủ tiếp tục bố trí kinh phí từ nguồn ngân sách, vận động tài trợ của các tổ chức quốc tế để thực hiện củng cố nâng cấp hệ thống đê bao ven biển và gây bồi, tạo bãi, phục hồi và phát triển rừng ngập mặn ven biển các tỉnh ĐBSCL, trước mắt ưu tiên các khu vực biển xung yếu và khu vực bờ biển bị xói lở mạnh. 

Trong khi đó, việc tìm nguồn hỗ trợ tài chính từ các tổ chức để có thể có được nguồn vốn vay ưu đãi lãi suất thấp nhằm thực hiện các dự án tại ĐBSCL cũng không phải chuyện đơn giản. Nhất là khi Việt Nam đã vượt qua ngưỡng thu nhập thấp, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình.

 

Cần giám sát chặt chẽ

Thời gian qua, ngành nông nghiệp nói chung và các dự án đối phó biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp nói riêng đã trải qua một quá trình phân cấp nhanh và mạnh trong chi tiêu công. 

Có ý kiến cho rằng có nhiều khoản tiền lớn đang được chi tiêu vào lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu trong ngành nông nghiệp vẫn còn vướng các thủ tục cần thiết để theo dõi nguồn vốn. 

Khuyến cáo về vấn đề chi tiêu công đối với các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Victoria Kwakwa từng nói: “Mỗi đồng tiền chi tiêu cho chống biến đổi khí hậu phải được sử dụng hiệu quả nhất”.

Về việc thu xếp vốn để ứng phó biến đổi khí hậu trong ngành nông nghiệp trong 5 năm tới, giới phân tích gợi ý, Việt Nam nên tận dụng các tổ chức, quốc gia có những quỹ tài chính ưu tiên hỗ trợ cho những hoạt động liên quan đến ứng phó với biến đổi khí hậu để có thể có được nguồn vốn vay ưu đãi lãi suất thấp, thậm chí, có thể được viện trợ không hoàn lại. Đồng thời, cần tạo cơ chế hấp dẫn để thu hút giới đầu tư tư nhân chi tiền để đầu tư vào hạ tầng chống biến đổi khí hậu ở vùng nông thôn.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để chi tiêu công trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu ngành nông nghiệp hiệu quả và tránh lãng phí, cần có sự đánh giá dự án chặt chẽ hơn, bao gồm cả việc phân tích kinh tế tài chính và xem đó như là một cơ sở điều kiện cho việc cấp vốn đầu tư. Việc này không chỉ giúp cải tiến thiết kế các chương trình, mà còn giúp xây dựng được cơ sở cho việc hình thành chính sách cũng như việc đề xuất cấp thêm vốn ngân sách. 

 Thế Vinh

ngocthanh