Thiết lập trật tự trong lập quy hoạch

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), dự án Luật Quy hoạch được xây dựng nhằm điều chỉnh thống nhất các loại quy hoạch phát triển trên phạm vi cả nước. Việc thống nhất các văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch nhằm khắc phục sự chồng chéo, mâu thuẫn liên quan đến hoạt động quy hoạch.
Thiết lập trật tự trong lập quy hoạch

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), dự án Luật Quy hoạch được xây dựng nhằm điều chỉnh thống nhất các loại quy hoạch phát triển trên phạm vi cả nước. Việc thống nhất các văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch nhằm khắc phục sự chồng chéo, mâu thuẫn liên quan đến hoạt động quy hoạch. 

Các chuyên gia cho rằng, việc điều chỉnh quy hoạch không chỉ Việt Nam mới thực hiện, mà các nước trên thế giới cũng đã và đang triển khai. Tuy nhiên, làm quy hoạch cần phải theo dõi, đánh giá theo định kỳ để biết được nó phát triển thế nào. Nếu thị trường có yêu cầu mới thì cần phải điều chỉnh. Việc điều chỉnh cần phải mềm mại và uyển chuyển. Thực tế ở Việt Nam hiện nay, quy hoạch do các chuyên gia làm rồi giao cho các đơn vị tự thực hiện. Quy hoạch đang được coi là một quá trình chứ không phải là một sản phẩm. Và trong quá trình đó người ta xem xét diễn biến quy hoạch làm sao để phát triển có lợi nhất.

Theo đại diện Bộ KH&ĐT, không thể phủ nhận vai trò của thị trường trong quy hoạch, nhưng chúng ta cần phải hài hòa lợi ích giữa Trung ương với địa phương, giữa các bộ, các địa phương với nhau, giữa xã hội và doanh nghiệp. Quy hoạch cũng cần phải có quá trình thương lượng.

IMG

Đối với những quy hoạch có sử dụng tài nguyên thì dứt khoát phải có quy định

 Ảnh: Nhã Chi

Thống kê cho thấy, hiện nay ngành ngành quy hoạch, nghề nghề quy hoạch, lĩnh vực nào cũng có quy hoạch, mạnh ai nấy làm. Đến hết năm 2013, đã có 8.955 dự án quy hoạch với chi phí quy hoạch là hơn 6.720 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Thực tế chứng minh rằng, lãng phí do quy hoạch không đúng đã trở thành những rào cản trong kêu gọi, thu hút đầu tư. Tuy nhiên, lạm dụng quy hoạch có thể gây ra tình trạng méo mó, ảnh hưởng lớn tới thị trường.

Từ quản lý theo điều kiện hiện nay chuyển sang quản lý bằng quy chuẩn một cách công khai, minh bạch sẽ tạo điều kiện cho các ngành phát triển hợp lý hơn. Theo Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đặng Huy Đông, từ trước đến nay vẫn còn sự nhầm lẫn về khái niệm trong quy hoạch. Quy hoạch phải sử dụng đến tài nguyên mặt đất, mặt nước và không gian cụ thể thì đó mới là quy hoạch, còn những vấn đề vô hình trước kia như quy hoạch doanh nhân xuất khẩu gạo, quy hoạch lĩnh vực công chứng… thì chúng ta cần phải gọi cái tên và quy định khác đi.

Theo các chuyên gia, việc tổ chức thực hiện quy hoạch còn khó hơn việc lập quy hoạch. Theo ông Đào Xuân Học, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, quy hoạch là từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên và được lặp đi lặp lại chứ không thể chỉ một lần. 

Đối với những quy hoạch có sử dụng tài nguyên thì dứt khoát phải có quy định. Theo các chuyên gia, ban hành một quy hoạch không thực tế sẽ còn tệ hơn cả khi không có quy hoạch bởi quy hoạch không thực tế sẽ trở thành dự án treo, trở thành rào cản trong việc huy động nguồn lực cho thị trường, là nơi nuôi dưỡng tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm. Với cơ chế thực thi lỏng lẻo như hiện nay thì người ta không khó để xin bổ sung vào quy hoạch và ngược lại người ta có thể từ chối với lý do đã vượt quy hoạch. Vậy nên trước khi bàn đến chuyện kỷ cương trong triển khai quy hoạch thì cần phải thiết lập lại trật tự trong việc lập quy hoạch.

Nguyễn Quang

ngocthanh