Tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư ra nước ngoài

Đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (ĐTRNN); quản chặt hơn việc ĐTRNN, nhất là đối với các dự án có sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước hoặc các dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều ngoại tệ
Tạo điều kiện thuận lợi hơn  cho hoạt động đầu tư ra nước ngoài

Đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (ĐTRNN); quản chặt hơn việc ĐTRNN, nhất là đối với các dự án có sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước hoặc các dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều ngoại tệ là hai trong nhiều điểm mới của Nghị định số 83/2015/NĐ-CP quy định về ĐTRNN vừa được Chính phủ ban hành.

 

Một trong những nội dung được cho là thông thoáng nhất của Nghị định mới đó là thay vì làm thủ tục để được cấp “Giấy chứng nhận đầu tư”, thì các doanh nghiệp chỉ cần làm thủ tục để được cấp “Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN”. Theo ông Vũ Văn Chung, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sự thay đổi này xuất phát từ quan điểm tôn trọng quyền tự do đầu tư kinh doanh của nhà đầu tư theo hướng Nhà nước chỉ xác nhận các hoạt động đầu tư kinh doanh ra nước ngoài của nhà đầu tư thông qua việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN thay thế cho Giấy phép đầu tư đã từng được sử dụng và Giấy chứng nhận ĐTRNN đang sử dụng hiện hành. Điều này cũng có nghĩa, cơ quan cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN sẽ thực hiện chức năng như một phòng đăng ký kinh doanh.

 

Sự thay đổi lớn nhất trong trình tự, thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN chính là việc bỏ thủ tục thẩm tra đối với các dự án ĐTRNN không thuộc lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, viễn thông có vốn đầu tư dưới 800 tỷ đồng. Theo đó, để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN, các dự án này sẽ chỉ cần nộp hồ sơ đăng ký ĐTRNN tới cơ quan quản lý, mà không phải trải qua quá trình thẩm tra như trước đây. Quy định này được xem là thông thoáng, đơn giản, minh bạch hơn rất nhiều và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong việc đăng ký ĐTRNN. 

 

Trước đây, các dự án ĐTRNN chỉ cần có vốn đầu tư trên 15 tỷ đồng là phải làm các thủ tục thẩm tra. Bên cạnh đó, các quy định về điều kiện, hồ sơ, quy trình cấp Giấy chứng nhận ĐTRNN có nhiều nội dung chưa được hướng dẫn chi tiết, nên nhà đầu tư vẫn còn lúng túng trong việc lập hồ sơ, mất nhiều thời gian giải trình, bổ sung, dẫn đến thủ tục xem xét, cấp Giấy chứng nhận ĐTRNN bị kéo dài.

 

Với Nghị định về ĐTRNN mới ban hành, thủ tục thẩm tra cũng sẽ được miễn đối với các dự án thuộc lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, viễn thông có vốn đầu tư dưới 400 tỷ đồng. 

 

Tuy nhiên, theo ông Vũ Văn Chung, bên cạnh việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích các hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, Nghị định số 83/2015/NĐ-CP cũng tăng cường giám sát các hoạt động đầu tư này chặt chẽ hơn, đặc biệt là đối với các dự án ĐTRNN có sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước hoặc các dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều ngoại tệ. Theo đó, Nghị định số 83/2015/NĐ-CP quy định rõ điều kiện để quyết định đầu tư, thẩm quyền, quy trình, thủ tục quyết định đầu tư đối với các dự án ĐTRNN có sử dụng vốn nhà nước thực hiện theo Luật Quản lý sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và các quy định của pháp luật có liên quan. 

 

Một điểm đáng chú ý nữa của Nghị định số 83/2015/NĐ-CP là quy định liên quan đến việc chuyển ngoại tệ ra nước ngoài trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN. Quy định hiện hành và quy định tại Luật Đầu tư 2014 chỉ nêu nguyên tắc, việc chuyển ngoại tệ ra nước ngoài trước khi có Giấy chứng nhận đầu tư để nghiên cứu, chuẩn bị dự án đầu tư thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và quy định khác của pháp luật có liên quan. Trên thực tế, hiện mới chỉ các dự án dầu khí thực hiện theo quy định riêng được chuyển ngoại tệ ra nước ngoài trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. 

 

Tuy nhiên, để tạo cơ sở triển khai thực hiện quy định này cho tất cả các dự án ĐTRNN, Nghị định số 83/2015/NĐ-CP đã nêu rõ các nguyên tắc của việc chuyển vốn (gồm ngoại tệ, hàng hóa, máy móc, thiết bị) ra nước ngoài trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN, cụ thể là: các trường hợp được phép chuyển vốn ra nước ngoài trước, việc tuân thủ các quy định của pháp luật chuyên ngành, hạn mức chuyển ngoại tệ. 

 

Dù quy định thoáng hơn về việc chuyển vốn khi ĐTRNN, song Nghị định cũng yêu cầu quản lý, giám sát chặt hơn nguồn tiền này. Chẳng hạn, trường hợp dự án sau khi được điều chỉnh có vốn đăng ký chuyển ra nước ngoài bằng ngoại tệ từ 20 tỷ đồng trở lên (tương đương gần 1 triệu USD) thì phải lấy ý kiến thống nhất với Ngân hàng Nhà nước trước khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN. Theo ông Vũ Văn Chung, quy định như vậy là để tránh tình trạng nhà đầu tư lạm dụng quy định pháp luật thông thoáng để chuyển tiền ra nước ngoài.

 

Ngoài ra, để tăng cường giám sát hoạt động ĐTRNN, Nghị định số 83/2015/NĐ-CP quy định, sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký ĐTRNN, nhà đầu tư có trách nhiệm gửi báo cáo bằng văn bản về tình hình hoạt động của dự án ĐTRNN theo quy định tại Khoản 3 Điều 72 của Luật Đầu tư. Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài có trách nhiệm làm đầu mối phối hợp với các cơ quan của Việt Nam ở nước ngoài theo dõi và hỗ trợ các nhà đầu tư trong việc chấp hành các quy định pháp luật của quốc gia, vùng lãnh thổ tiếp nhận đầu tư; bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư ở nước ngoài; thông qua đường ngoại giao, đề xuất và kiến nghị chính quyền nước sở tại hỗ trợ, tạo điều kiện và tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án đầu tư ở nước ngoài.

Quang Minh

ngocthanh