Tăng tính cạnh tranh, minh bạch trong thị trường điện Việt Nam

Thị trường bán buôn điện cạnh tranh sẽ tạo bước phát triển mới cho các đối tượng tham gia thị trường điện so với thị trường phát điện cạnh tranh hiện tại.
Tăng tính cạnh tranh, minh bạch trong thị trường điện Việt Nam

Thị trường bán buôn điện cạnh tranh sẽ tạo bước phát triển mới cho các đối tượng tham gia thị trường điện so với thị trường phát điện cạnh tranh hiện tại. Tất cả các công ty điện lực, các khách hàng lớn có đủ điều kiện sẽ có cơ hội tham gia thị trường và được tự do lựa chọn đối tác ký hợp đồng hoặc mua bán điện trên thị trường này.

 

Thông tin trên được nhiều đại diện cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế và các chuyên gia ngành điện khẳng định tại Hội thảo Thiết kế chi tiết thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam, do Bộ Công Thương vừa tổ chức tại Hà Nội.

 

Năm 2016 sẽ hình thành thị trường bán buôn điện cạnh tranh

Xây dựng và phát triển thị trường điện cạnh tranh là một trong những chiến lược dài hạn của ngành điện Việt Nam. Theo lộ trình, thị trường điện tại Việt Nam sẽ phát triển từ cấp độ phát điện cạnh tranh sang cấp độ bán buôn điện cạnh tranh và cuối cùng là bán lẻ cạnh tranh. Mỗi cấp độ sẽ gồm hai giai đoạn thí điểm và hoàn chỉnh. 

 

Từ ngày 1/7/2012, thị trường phát điện cạnh tranh của Việt Nam chính thức vận hành. Đến nay, sau gần 3 năm vận hành, thị trường phát điện cạnh tranh đã tạo được cơ chế cạnh tranh trong khâu phát điện, tăng tính minh bạch trong huy động các nguồn điện, cũng như tạo động lực cho các đơn vị phát điện vận hành hiệu quả. Đánh giá về kết quả thực hiện thị trường phát điện cạnh tranh, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực thuộc Bộ Công Thương cho rằng: “Các kết quả đạt được của thị trường phát điện cạnh tranh là những kiến thức, bài học bổ ích để từng bước hoàn thiện, tạo tiền đề cho việc phát triển lên thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam”.

IMG

Ảnh: N.C

Tại Hội thảo, các đại biểu tham dự thẳng thắn đặt ra một số vấn đề, thách thức cần phải tập trung xem xét để vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh một các hiệu quả như: cơ chế hợp đồng song phương giữa các tổng công ty điện lực và các đơn vị phát điện nhằm giảm thiểu rủi ro về biến động giá trên thị trường giao ngay; cơ chế chào giá cho các nhà máy thủy điện đa mục tiêu và BOT; cơ chế dịch vụ hỗ trợ trong thị trường…

 

Theo lộ trình đã được phê duyệt, thị trường bán buôn điện cạnh tranh Việt Nam sẽ được hình thành từ năm 2016. Vì thế, ngay từ tháng 9/2014, Cục Điều tiết điện lực đã phối hợp với Liên danh tư vấn Intelligent Energy Systems và SW Advisory (Australia) nghiên cứu xây dựng Thiết kế chi tiết thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Đến nay, dự thảo lần 2 Thiết kế chi tiết thị trường bán buôn điện cạnh tranh đã được Tư vấn hoàn thiện.

 

Mở rộng đối tượng tham gia thị trường

Tại Hội thảo, đại diện tư vấn Thiết kế chi tiết thị trường bán buôn điện cạnh tranh cho rằng: “Nếu trong thị trường phát điện cạnh tranh mới chỉ có khoảng hơn 50% số lượng các nhà máy điện tham gia thị trường, thì ở thị trường bán buôn, dự kiến sẽ bao gồm hầu hết các đơn vị phát điện tham gia chào giá trên thị trường”.

 

Bổ sung thông tin, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết: “Thị trường phát điện cạnh tranh chỉ có một người mua, nhưng ở thị trường bán buôn lại có nhiều người mua, mà trước hết là 5 tổng công ty điện lực mua điện trực tiếp trên thị trường và bán điện cho các khách hàng. Ngoài ra, còn có các khách hàng lớn đủ điều kiện sẽ có cơ hội tham gia. Như vậy, cơ hội cho các đối tượng tham gia thị trường điện sẽ rộng mở hơn, cạnh tranh hơn”.

 

Các chuyên gia kinh tế ngành điện cho rằng, về lâu dài, khi thị trường điện được phát triển lên các cấp độ cao hơn, số lượng khách hàng tiêu thụ điện có cơ hội được lựa chọn nhà cung cấp điện sẽ tăng lên theo thời gian, tài chính các khâu ngành điện được cải thiện, giá điện hình thành hợp lý dựa trên cung cầu khách quan, chất lượng cung cấp điện được nâng lên, việc sử dụng điện sẽ hiệu quả hơn và khách hàng sử dụng điện sẽ được hưởng lợi nhờ các lợi ích từ thị trường điện cạnh tranh.

 

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng băn khoăn, thời gian từ nay tới năm 2019 (thời hạn cơ bản hình thành thị trường bán buôn điện cạnh tranh theo lộ trình đặt ra) không còn nhiều, vậy các nhà máy điện cần phải chuẩn bị những gì để tham gia thị trường điện một cách hiệu quả nhất?

 

Cho ý kiến về vấn đề này, đại diện Cục Điều tiết điện lực cho rằng, các nhà máy điện cần tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng nhằm đáp ứng các yêu cầu tham gia thị trường; đồng thời, có chương trình đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ công nhân viên. Đại diện cơ quan tư vấn nhấn mạnh: “Năng lực cán bộ, công nhân viên các nhà máy điện tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh là yếu tố bảo đảm thành công của thị trường điện. Vì vậy, tăng cường đào tạo nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ này rất cần thiết”.

Trung Hiếu

ngocthanh