Siết chặt hơn nữa kỷ cương ngân sách nhà nước

Mỗi lần Chính phủ trình Quốc hội thông qua Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) hàng năm thì việc thực hiện kỷ cương ngân sách nhà nước luôn là nội dung được nhiều đại biểu tập trung bàn thảo.
Siết chặt hơn nữa kỷ cương ngân sách nhà nước

Mỗi lần Chính phủ trình Quốc hội thông qua Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước (NSNN) hàng năm thì việc thực hiện kỷ cương ngân sách nhà nước luôn là nội dung được nhiều đại biểu tập trung bàn thảo. Đánh giá về Báo cáo quyết toán NSNN năm 2013 của Chính phủ, đại biểu Quốc hội Trần Du Lịch (TP.HCM) cho rằng: “Nếu cứ tăng thu lại tăng chi thì còn gì là kỷ cương NSNN”.

 

Thực chất vẫn là hụt thu

Theo Báo cáo quyết toán NSNN 2013 của Chính phủ, quyết toán thu NSNN là 828.348 tỷ đồng (tăng 1,5%) so với dự toán. Việc tăng thu chủ yếu từ dầu thô và tăng thu tiền sử dụng đất (trong đó tăng chủ yếu ở ngân sách địa phương là 16.763 tỷ đồng). Nếu không kể các khoản ghi thu ghi chi và viện trợ sử dụng theo mục tiêu theo quy định, thì thu NSNN hụt so với dự toán là 4.797 tỷ đồng. 

 

Đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) đánh giá, thu từ nhà, đất đã vượt dự toán 8.606 tỷ đồng, cùng với 21.436 tỷ đồng vượt dự toán từ thu dầu thô đã làm cho quyết toán thu NSNN vượt dự toán 30.042 tỷ đồng. Trong khi đó, thực tế quyết toán thu NSNN chỉ vượt dự toán thu là 12.348 tỷ đồng. Như vậy, nếu không tính đến 2 yếu tố (thu từ nhà, đất và dầu thô) thì NSNN thực chất vẫn là hụt thu.

 

Cùng nhận định về việc NSNN thực chất là hụt thu, đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) cho rằng, việc giá dầu thô lên xuống là thất thường, có thể lúc bán được giá, lúc không bán được, nên việc duy trì, bảo đảm kỷ luật thu NSNN cần chú trọng đến vấn đề thu nội địa từ sản xuất, kinh doanh. “Theo Báo cáo của Chính phủ, dự toán thu nội địa từ sản xuất, kinh doanh (không kể thu từ dầu thô và thu về nhà, đất) là 499.793 tỷ đồng, quyết toán là 513.090 tỷ đồng, tăng 2,7% (13.297 tỷ đồng) so với dự toán. Tuy nhiên, số tăng thu chủ yếu nhờ thu 29.100 tỷ đồng cổ tức và lợi nhuận còn lại sau khi trích các quỹ tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Như vậy, cơ bản vẫn là hụt thu”, đại biểu Lê Nam nhận định và cho rằng: “Chính phủ cần nghiên cứu các chính sách, biện pháp để tăng thu từ sản xuất trong nước đảm bảo thu đúng, thu đủ mới đảm bảo được kỷ cương NSNN.”

 

Đáng chú ý, một số đại biểu nêu ý kiến, nhiều khoản chi hiện vẫn chưa theo dự toán đã được Quốc hội phê duyệt. Đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam) dẫn chứng, nội dung chi sự nghiệp giáo dục đào tạo, sự nghiệp khoa học công nghệ năm 2013 chưa đạt dự toán, trong khi chi cho nhiều nội dung khác lại vượt dự toán khá cao. “Trong khi chúng ta luôn đề cao việc đầu tư cho giáo dục, khoa học công nghệ thì việc bố trí vốn chi cho nội dung này trong nhiều năm liền đều chưa đạt dự toán. Vậy kỷ luật NSNN được thực hiện như thế nào?”, đại biểu Phùng Đức Tiến băn khoăn.

 

Băn khoăn về con số bội chi

Theo Báo cáo của Chính phủ, dự toán chi NSNN năm 2013 là 978.000 tỷ đồng, quyết toán chi NSNN là 1.088.153 tỷ đồng, tăng 11,3% (110.153 tỷ đồng) so với dự toán, chủ yếu tăng chi đầu tư phát triển (96.680 tỷ đồng) từ nguồn vốn ngoài nước, nguồn bổ sung từ dự phòng ngân sách theo chế độ và nguồn năm trước chuyển sang. Theo tính toán, với mức quyết toán chi này, mức bội chi thực tế là 6,6% GDP, vượt 1,3% (so với mức 5,3% GDP) đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết số 32/2012/QH13 quyết định nhiệm vụ thu, chi NSNN năm 2013. 

 

Giải trình thêm về con số bội chi, sự chênh lệch giữa dự toán và quyết toán thu, chi NSNN, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó việc phân bổ và tính toán dự toán chưa sát với thực tiễn, khả năng thực hiện đã làm chênh lệch con số quá lớn như vậy.

 

Băn khoăn về con số bội chi này, đại biểu Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên) nhấn mạnh, trước khi Báo cáo quyết toán NSNN năm 2013 được Quốc hội biểu quyết thông qua, đề nghị Chính phủ báo cáo thêm về con số bội chi này, cùng với đó là hướng hoàn trả của phần bội chi NSNN; từ đó Quốc hội mới có thêm cơ sở để biểu quyết. 

 

Cho ý kiến về nội dung này, đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) thẳng thắn đưa ra giải pháp: “Có lẽ đã đến lúc NSNN phải có những chính sách quyết liệt, triệt để; trừ những trường hợp bất khả kháng, còn những nội dung không nằm trong dự toán chi, chúng ta kiên quyết không chi. “Đau chúng ta cũng phải làm”, như thế kỷ luật chi NSNN mới được giữ vững”.

IMG

Báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2013 được các đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII trong Phiên làm việc diễn ra ngày hôm qua (28/5)

 Ảnh: Lê Tiên

Xử lý những cá nhân phá vỡ kỷ cương ngân sách

Trong khi đánh giá về quyết toán NSNN năm 2013, nhiều đại biểu nhấn mạnh tới việc xử lý những cá nhân, tổ chức đã vi phạm trong việc thực hiện thu, chi NSNN. Những vi phạm này mới được Chính phủ nhắc tới nhưng chưa đưa ra biện pháp xử lý.

 

Đại biểu Trần Du Lịch (TP.HCM) bày tỏ: “Chúng ta cứ thấy nêu ra địa phương nọ, địa phương kia thực hiện không nghiêm nhưng không thấy khiển trách ai cả. Để lập lại kỷ cương ngân sách, nên chỉ rõ địa phương nào vi phạm gì và có hướng xử lý khắc phục. Ngay trong Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi) đang được đưa ra tại Quốc hội kỳ này, chúng ta cũng phải chế tài được sự không nghiêm túc trong thực hiện kỷ cương NSNN, chứ không nên để cho chi tiêu không có kỷ luật nào cả”.

 

Theo đại biểu Trần Du Lịch, khi Quốc hội có những nghị quyết quy định một số khoản thu, chi mới được đưa vào quyết toán NSNN thì Quốc hội cũng nên điều chỉnh lại nghị quyết về nhiệm vụ thu, chi NSNN đã được thông qua trước đó để lập được kỷ cương NSNN, để không ai có thể phá vỡ, làm trái được.

 

Có chung ý kiến phải siết chặt kỷ cương ngân sách với đa số đại biểu, đại biểu Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) nhấn mạnh: “Tôi đồng ý với những nội dung được Kiểm toán Nhà nước đánh giá, đồng ý với quyết toán ngân sách như đề nghị của Chính phủ. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần bày tỏ rõ thái độ, xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân không tuân thủ theo kỷ luật ngân sách để rút kinh nghiệm cho những năm ngân sách về sau”.

T. Kiên

 

ngocthanh