Sẽ không còn quy hoạch ngành nghề, sản phẩm cụ thể

Phát biểu tại Hội thảo quốc tế “Xây dựng dự án Luật Quy hoạch - Kinh nghiệm quốc tế và sự lựa chọn cho Việt Nam”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho rằng, các quy hoạch ngành, sản phẩm
Sẽ không còn quy hoạch  ngành nghề, sản phẩm cụ thể

Phát biểu tại Hội thảo quốc tế “Xây dựng dự án Luật Quy hoạch - Kinh nghiệm quốc tế và sự lựa chọn cho Việt Nam”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho rằng, các quy hoạch ngành, sản phẩm cụ thể là phi thị trường, bởi sản xuất cái gì, bao nhiêu là do thị trường quyết định, chứ không phải là các bản quy hoạch khô cứng. 

 

Tiếp cận từ tư duy về cơ chế kinh tế thị trường, Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường cho rằng, ở Việt Nam có sự chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường, do đó tư duy về quy hoạch trong 2 thời kỳ này hoàn toàn khác nhau. Theo ông Đặng Hùng Võ, thời bao cấp, nền kinh tế dựa vào chỉ huy tập trung bằng quy hoạch, kế hoạch và các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng điều hành dựa trên những quy hoạch, kế hoạch được duyệt. Nhưng ở cơ chế kinh tế thị trường thì quy hoạch, kế hoạch chỉ là một phần, phần còn lại là do thị trường quyết định. Năm 1991, chúng ta chuyển sang cơ chế kinh tế thị trường nhưng tư duy thị trường thì chuyển đổi còn chậm, đặc biệt là ở tư duy quy hoạch.

IMG

Một trong những tư tưởng, thay đổi lớn trong xây dựng dự thảo Luật Quy hoạch lần này là xóa bỏ quy hoạch ngành, sản phẩm cụ thể

 Ảnh: Tiên Giang

Giáo sư Đặng Hùng Võ đã đưa ra ví dụ về câu chuyện của quy hoạch trồng cà phê. Ông Đặng Hùng Võ cho biết, năm 2000 chúng ta quy hoạch diện tích trồng cà phê cả nước khoảng 400.000 ha; 1 năm sau, giá cà phê lên cao, người dân lại tự phá bỏ cây nông nghiệp khác để chuyển sang trồng cà phê khiến diện tích trồng loại cây này mở rộng tới 500.000 ha, quy hoạch của chúng ta lúc này lại chạy theo để sửa đổi lại; 2 năm sau nữa, diện tích tăng lên là 600.000 ha. Như vậy, người dân đã tự chuyển đổi diện tích từ trồng cây khác sang trồng cây cà phê vì thấy cà phê có giá, có lợi thì trồng. “Nếu chúng ta quy hoạch xong, rồi lại chạy theo thực tế để sửa đổi quy hoạch thì quy hoạch đó chẳng để làm gì cả. Chúng ta đang phí tiền quy hoạch những thứ mà hoàn toàn do thị trường quyết định.” – Ông Đặng Hùng Võ nhấn mạnh.

 

Đồng quan điểm trong vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho biết, một trong những tư tưởng, thay đổi lớn trong việc xây dựng dự thảo Luật Quy hoạch lần này là xóa bỏ quy hoạch ngành, sản phẩm cụ thể. “Bởi, chúng ta chỉ quy hoạch được cái chúng ta có, chứ không thể quy hoạch những cái theo mong muốn chủ quan của người khác. Câu chuyện nông sản vừa qua là một ví dụ, chúng ta chỉ quy hoạch được diện tích trồng cây lâu năm, diện tích trồng hoa màu…, để từ đó người dân quyết định việc trồng cây lâu năm nào, cây hoa màu gì trên diện tích đó tùy thuộc vào quy luật của thị trường quyết định”.

 

Thực tiễn cũng cho thấy, nhiều sản phẩm do thị trường quyết định (dựa trên quy luật cung - cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh) nhưng vẫn được các cấp, các ngành tổ chức lập quy hoạch làm cản trở việc thu hút đầu tư. Trong một số trường hợp, quy hoạch ngành, sản phẩm đã bị sử dụng như một bằng chứng chống lại Việt Nam trong các vụ kiện chống bán phá giá, gây hệ lụy không đáng có cho các doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu sản phẩm ra thị trường quốc tế.

 

Vừa qua, cho ý kiến về việc hoàn thiện dự án Luật Quy hoạch, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng lưu ý, cơ quan soạn thảo dự án Luật Quy hoạch cần đổi mới công tác quản lý quy hoạch ngành nghề, lĩnh vực, sản phẩm theo hướng chỉ lập quy hoạch đối với các ngành, lĩnh vực hạ tầng quan trọng, sử dụng tài nguyên; không lập quy hoạch đối với các ngành nghề, sản phẩm cụ thể, mà quản lý bằng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định pháp luật để điều tiết phù hợp với quy luật thị trường và xu thế hội nhập quốc tế.

 

Theo đó, trong dự thảo Luật Quy hoạch mới nhất, cơ quan soạn thảo đã dự thảo hơn 30 ngành quốc gia phân theo 2 nhóm (nhóm quy hoạch kết cấu hạ tầng và nhóm quy hoạch sử dụng tài nguyên) được lập quy hoạch. Chính phủ sẽ chốt Danh mục các ngành quốc gia lập quy hoạch và xin ý kiến của Quốc hội.

Hải Bình 

ngocthanh