Sẽ áp dụng hình thức đầu tư PPP cho nhiều dự án hạ tầng đường sắt

Với quyết tâm đổi mới những công trình hạ tầng đang bị coi là lạc hậu và không đáp ứng được nhu cầu phát triển về giao thông vận tải (GTVT), ngành đường sắt đang đưa ra nhiều giải pháp mới, trong đó có việc đẩy mạnh đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), nhằm thu hút thành công các nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước (NSNN) trong việc thực hiện nhiều dự án trọng điểm của Ngành.
Sẽ áp dụng hình thức đầu tư PPP  cho nhiều dự án hạ tầng đường sắt

Với quyết tâm đổi mới những công trình hạ tầng đang bị coi là lạc hậu và không đáp ứng được nhu cầu phát triển về giao thông vận tải (GTVT), ngành đường sắt đang đưa ra nhiều giải pháp mới, trong đó có việc đẩy mạnh đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), nhằm thu hút thành công các nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước (NSNN) trong việc thực hiện nhiều dự án trọng điểm của Ngành. 

IMG

Trong việc cho thuê kết cấu hạ tầng, ngành đường sắt mới chỉ dừng ở mức độ cho thuê mặt bằng để kinh doanh dịch vụ ở các ga hành khách lớn

 Ảnh: Lê Tiên

Vốn tư nhân đầu tư vào ngành đường sắt còn quá khiêm tốn
Thông tin về kết quả xã hội hóa đầu tư kết cấu hạ tầng  giai đoạn 2011 - 2015 của ngành đường sắt, ông Vũ Tuấn Anh, Phó Trưởng ban Ban Quản lý đầu tư các dự án đối tác công tư thuộc Bộ GTVT cho biết, trong việc cho thuê kết cấu hạ tầng đường sắt, ngành đường sắt mới chỉ dừng ở mức độ cho thuê mặt bằng để… kinh doanh dịch vụ ở các ga hành khách lớn (Hà Nội, Sài Gòn, Huế…) và cho thuê kho bãi ở các ga hàng hóa (Giáp Báp, Yên Viên, Bỉm Sơn…); hiện mới có 2 nhà đầu tư quan tâm đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng và tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu và Công ty CP Thương mại - Dịch vụ - Khách sạn Bạch Đằng đang xin nhượng quyền khai thác đoạn đường sắt Đà Lạt - Trại Mát (Lâm Đồng). 
Kết quả trên khi so sánh với cùng một số lĩnh vực GTVT khác được nhiều chuyên gia đánh giá là quá khiêm tốn. Cụ thể, đối với lĩnh vực đường thủy nội địa, hầu hết hệ thống cảng, bến đều đã được các doanh nghiệp tự đầu tư với tổng mức đầu tư theo giá thời điểm năm 2014 là khoảng gần 19 nghìn tỷ đồng; trong lĩnh vực hàng hải thì nguồn vốn đầu tư ngoài NSNN cũng đạt khoảng hơn 157 nghìn tỷ đồng. Trong lĩnh vực đường bộ cũng đã huy động được hơn 202 nghìn tỷ đồng để đầu tư 70 dự án PPP (hợp đồng BOT và BT)…
Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng cho biết, thực tế cho thấy, các lĩnh vực từ đường bộ, hàng hải, hàng không cho đến đường thủy nội địa đều đang thu hút đầu tư tư nhân rất tốt, riêng đường sắt vẫn trì trệ. Nguyên nhân do tư tưởng của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) chưa thông, chưa quyết tâm, nên chưa nghĩ ra cách làm. Hiện có rất nhiều nhà đầu tư quan tâm nhưng cách làm của chúng ta đang làm nản lòng các nhà đầu tư.
Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông, nguyên nhân khiến việc triển khai xã hội hóa đầu tư đường sắt chậm là do các đơn vị của Tổng công ty ĐSVN chưa phân định rõ vai trò trong việc thực hiện, chưa có đầu mối cụ thể. “Xã hội hóa Ga Yên Viên chậm cũng là do Tổng công ty chưa thực sự vào cuộc”, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông nêu dẫn chứng cụ thể.
Chia sẻ kinh nghiệm triển khai các dự án PPP trong lĩnh vực đường sắt với Bộ GTVT, bà Lynn Tho, Phó Tổng giám đốc Khối dịch vụ tư vấn kết cấu hạ tầng và tư vấn huy động tài chính cho dự án khu vực châu Á EY Singapore lưu ý, PPP là xu hướng trong lĩnh vực đường sắt; các lĩnh vực mà chính phủ nhiều nước trên thế giới đã thực hiện PPP cho các khoản đầu tư quốc tế trong lĩnh vực đường sắt bao gồm: đường sắt nội đô, hệ thống ga đường sắt, kết cấu hạ tầng/vận hành đường sắt cao tốc...
Sẽ áp dụng hình thức đầu tư PPP cho nhiều dự án
Để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực đường sắt, Bộ GTVT đã đưa ra chủ trương đẩy mạnh đầu tư theo hình thức PPP vào các dự án thuộc lĩnh vực đường sắt. Bộ GTVT cho biết, sẽ áp dụng hình thức đầu tư này cho các dự án đầu tư xây dựng, có thể xác định được doanh thu, chi phí rõ ràng, xác định được phương án tài chính cụ thể, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia. Bộ cũng chỉ rõ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư sẽ ký hợp đồng để đầu tư các dự án PPP thông qua các dạng hợp đồng cụ thể như BOT, BTO, BOO, BTL… như đã được quy định tại Nghị định số 15/2015/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức PPP.
Cụ thể, theo Kế hoạch xã hội hóa đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt giai đoạn 2016 - 2020, Bộ GTVT dự kiến cần huy động khoảng hơn 119 nghìn tỷ đồng để đầu tư xây dựng các nhà ga, kho bãi, khu dịch vụ… Trong đó, sẽ thí điểm thực hiện kêu gọi đầu tư xây dựng khu ga khách Nha Trang mới và kho, bãi hàng ga Vĩnh Trung và quyền khai thác hành trình, kết cấu hạ tầng tuyến Hà Nội - TP.HCM; xây dựng mới tuyến đường sắt Đắk Nông - Chơn Thành - Vũng Tàu theo hình thức PPP. 
Bộ trưởng Đinh La Thăng nhấn mạnh, vấn đề xã hội hóa phải được quán triệt, thông suốt tư tưởng, cách nghĩ, cách làm trong toàn thể Tổng công ty ĐSVN. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Đinh La Thăng cũng đề nghị các đơn vị liên quan của Bộ tạo điều kiện tốt nhất cho các nhà đầu tư; khẩn trương triển khai các chiến lược, quy hoạch liên quan đến đường sắt đã được phê duyệt; Tổng công ty ĐSVN khẩn trương triển khai các dự án có nhà đầu tư quan tâm và có thể thực hiện được ngay.
Từ phía Tổng công ty ĐSVN, đơn vị này cũng đã đưa ra mong muốn hợp tác kinh doanh chiến lược với các nhà đầu tư trong việc khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt; khai thác có hiệu quả, phù hợp với mục đích và nhu cầu của hai bên và giảm áp lực đầu tư từ nguồn vốn NSNN. 
BK

ngocthanh