Quỹ đất công tại TP.HCM: Lãng phí khó gỡ?

Tình trạng sử dụng quỹ đất công tại TP.HCM còn thiếu hợp lý, lãng phí đang đặt ra bài toán khó cho chính quyền Thành phố trong việc lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 .
Quỹ đất công tại TP.HCM: Lãng phí khó gỡ?

Tình trạng sử dụng quỹ đất công tại TP.HCM còn thiếu hợp lý, lãng phí đang đặt ra bài toán khó cho chính quyền Thành phố trong việc lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 .

IMG

Việc xử lý, thu hồi đất công ở TP.HCM sau khi phát hiện sai phạm hoặc hướng xử lý vi phạm vẫn còn nan giải

 Ảnh: Tất Tiên

Bất cập quản lý đất

Cuối tháng 10/2015, Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM thông báo mời thầu gói thầu Lập Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và lập kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020) của TP.HCM.

Theo quy hoạch dựa trên Nghị quyết số 02/NQ-CP được Chính phủ ban hành vào năm 2014, tổng diện tích đất quy hoạch của TP.HCM đến 2020 là 210.155 ha. Trong đó có 39,0% đất nông nghiệp (82.022 ha), 60,9% đất phi nông nghiệp (127.933 ha), 31,9% đất đô thị (67.101 ha), 16,7% đất khu bảo tồn thiên nhiên (35.000 ha), 1,3% đất khu du lịch (2.692 ha) và 200 ha đất chưa sử dụng. 

Việc TP.HCM gọi thầu điều chỉnh và lập kế hoạch sử dụng đất cho 5 năm tới diễn ra sau 2 tháng kể từ lúc có kết luận của Thanh tra Chính phủ, trong đó nhắc nhở TP.HCM còn nhiều bất cập trong công tác quản lý, sử dụng đất, chậm thực hiện công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhiều công trình, dự án thi công chậm so với tiến độ phê duyệt, phải điều chỉnh lại tổng mức đầu tư, làm tăng vốn ngân sách.

Theo Thanh tra Chính phủ, ở TP.HCM mới chỉ có 108/322 phường, xã có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Nhiều nơi chưa công khai các thủ tục giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất, sử dụng quỹ đất công.

Ngoài ra, công tác phối hợp, theo dõi, quản lý các dự án được giao đất, cho thuê đất giữa các cơ quan chức năng chưa được tốt. Qua thanh tra cho thấy, có 993 hồ sơ thuê đất chưa ký hợp đồng thuê đất, 807 hồ sơ thuê đất chưa xác định đơn giá theo quy định tại Nghị định 142/2005/NĐ-CP.

Kết quả thanh tra và theo quan sát thực tế về việc quản lý, sử dụng quỹ đất công tại TP.HCM thời gian qua cho thấy, có khá nhiều trường hợp doanh nghiệp nhà nước có nhiều mảnh đất công có diện tích lớn tại một số vị trí đắc địa nhưng sử dụng sai mục đích. Do có diện tích đất quá lớn, không sử dụng hết nên có hiện tượng nhiều doanh nghiệp nhà nước trưng dụng đất công vào việc cho thuê làm bãi đỗ xe, mặt bằng kinh doanh...  

Và đây chính là vấn đề nhức nhối, khó gỡ trong việc quản lý quỹ đất công của TP.HCM hiện nay, là căn nguyên của tình trạng lãng phí, tham nhũng liên quan đến quỹ đất công. Trong khi đó, tiến độ xử lý nhà công, đất công sử dụng sai mục đích vẫn còn chậm do các doanh nghiệp tìm cách trì hoãn.

 

Cần giải pháp hữu hiệu

Vừa qua, Cục Quản lý công sản thuộc Bộ Tài chính đã kiểm tra việc thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý nhà đất đối với hơn 1.500 cơ sở nhà, đất trong tổng hơn 2.300 cơ sở của 30/48 bộ, ngành, tổ chức và 10/15 tập đoàn, tổng công ty nhà nước thuộc Trung ương trên địa bàn TP.HCM. 

Kết quả cho thấy, tỷ lệ hoàn thành sắp xếp lại mới chỉ xấp xỉ 60 - 70% so với các phương án đã được phê duyệt. Một số cơ sở nhà đất vẫn đang vướng mắc về quá trình xử lý. Cụ thể là 12 địa chỉ nhà đất cần phải thu hồi với tổng diện tích hơn 49.000 m2 gồm: Văn phòng Tổng công ty Du lịch Sài Gòn, Công ty Cao su Bến Thành, Công ty Công nghiệp cơ khí Sài Gòn, một phần diện tích Tổng công ty Hàng không Việt Nam, Công ty Công trình giao thông 60 thuộc Bộ Giao thông vận tải… Trong đó phải kể đến 5.452 m2 đất của Công ty Công nghiệp cơ khí Sài Gòn, nằm tại phường Linh Trung, quận Thủ Đức, TP.HCM đã có quyết định thu hồi toàn bộ diện tích đất trên theo đúng nguyên trạng và giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM quản lý. Trước đó, doanh nghiệp này đã cho một công ty khác thuê lại mảnh đất này để kinh doanh chế biến gỗ gia dụng, gỗ chạm, hàng sơn mài và hàng song mây tre thành phẩm.

Theo một lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, việc xử lý thu hồi đất công ở TP.HCM sau khi phát hiện sai phạm hoặc hướng xử lý vi phạm vẫn còn nan giải. Nhất là việc nhiều cấp, nhiều cơ quan cùng tham gia quản lý, dẫn đến không xác định được thẩm quyền cũng như trách nhiệm quản lý. Điển hình, với các tổng công ty, tập đoàn do bộ, ngành trung ương quản lý thì TP.HCM khó can thiệp, từ đó dẫn đến kéo dài thời gian xử lý hoặc không thống nhất trong xử lý.

Thực trạng nêu trên đòi hỏi các cơ quan quản lý tại TP.HCM và các bộ, ngành liên quan cần ngồi lại với nhau để bàn giải pháp tháo gỡ triệt để hơn, đặc biệt là phải xử lý nghiêm sai phạm của các tổ chức, cá nhân sử dụng đất công không đúng mục đích hoặc cố tình níu kéo, chậm bàn giao đất công đã có quyết định thu hồi. Có như thế thì việc điều chỉnh quy hoạch và lập kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của TP.HCM mới đạt được mục tiêu nâng cao hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát trong sử dụng quỹ đất công.

Thế Vinh

 

ngocthanh