Quốc hội “soi” kết quả tái cơ cấu ngân hàng

Tái cơ cấu ngân hàng được đánh giá là đạt kết quả khả quan nhất so với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và tái cơ cấu đầu tư công. Tuy nhiên, khi bình luận về vấn đề này trong phiên thảo luận
Quốc hội “soi” kết quả tái cơ cấu ngân hàng

Tái cơ cấu ngân hàng được đánh giá là đạt kết quả khả quan nhất so với tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và tái cơ cấu đầu tư công. Tuy nhiên, khi bình luận về vấn đề này trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội năm 2015 và giai đoạn 2011 - 2015, nhiều đại biểu Quốc hội vẫn có những cái nhìn khác nhau.

IMG

Ngân hàng Nhà nước đã thành công trong việc xử lý các ngân hàng yếu kém

 Ảnh: Nhã Chi

Băn khoăn về chất lượng xử lý nợ xấu

Đại biểu Thân Văn Khoa (Bắc Giang) nhận định, tái cơ cấu các tổ chức tín dụng (TCTD) đi đôi với hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tiền tệ và tín dụng, phân loại TCTD, thực hiện các biện pháp sáp nhập, mua lại, giao cho ngân hàng khác có năng lực quản lý mới thực hiện giai đoạn đầu, nhưng đã có chuyển biến tốt. Chuyển biến tốt, theo ông Thân Văn Khoa chính là việc các TCTD từng bước áp dụng chuẩn mực quản trị theo thông lệ quốc tế, hiệu quả hoạt động được nâng lên, chất lượng tín dụng được cải thiện, biện pháp xử lý nợ xấu có hiệu quả khi tỷ lệ nợ xấu sẽ giảm xuống dưới 3% vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, khi đi sâu vào phân tích, ông Thân Văn Khoa lại hết sức băn khoăn về chất lượng xử lý nợ xấu. Theo số liệu của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC) thì từ 1/10/2013 đến 25/10/2015, các TCTD đã bán cho VAMC 226.028 tỷ đồng nợ xấu với giá 191.006 tỷ đồng. VAMC thu hồi nợ xấu đã mua bằng các hình thức được 16.277 tỷ đồng, tức là chỉ bằng 7,2% số nợ và bằng 8,5% số tiền mà VAMC đã bỏ ra mua.

“Như vậy, phần lớn số nợ mà VAMC mua (hiện còn khoảng 175.529 tỷ đồng) mới chỉ được gom lại mà chưa được xử lý, thu hồi giải quyết tận gốc. Về bản chất, nợ xấu vẫn còn đó”, ông Thân Văn Khoa lập luận.

Từ những lập luận nêu trên, ông Thân Văn Khoa kết luận: “Đánh giá một cách tổng thể, việc thực hiện tái cơ cấu ngân hàng chưa đạt đầy đủ mục tiêu Quốc hội đề ra”.

Trong khi đó, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) lại cho rằng, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng đạt hiệu quả cao nên đã góp phần ổn định VND, khơi thông dòng tiền đầu tư, lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng, bảo đảm an toàn hệ thống. Cùng với việc xử lý nợ xấu, từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã mua lại GP Bank, Ocean Bank và CBBank (Ngân hàng TMCP Xây dựng) với giá 0 đồng và tiến hành sáp nhập 3 ngân hàng yếu kém khác. Động thái này, theo ông Trần Ngọc Vinh là hoàn toàn đúng đắn, kịp thời, bước đầu đã phát huy hiệu quả kinh tế, góp phần giải quyết nợ xấu, tránh được đổ vỡ trong lĩnh vực ngân hàng.

Tuy nhiên, cũng với nội dung này, nhiều ý kiến trong Ủy ban Kinh tế của Quốc hội lại cho rằng, nợ xấu chưa được xử lý triệt để do công tác xử lý và thu hồi nợ của VAMC chưa thực sự hiệu quả, các ngân hàng thương mại phải trích lập dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu, kể cả những khoản nợ xấu đã bán cho VAMC ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. “Nhiều ý kiến cho rằng, mặc dù nền kinh tế phục hồi, nhưng doanh nghiệp trong nước còn vô cùng khó khăn thì xử lý nợ xấu khó mang lại tính bền vững. Vì vậy, cần đánh giá hoạt động của VAMC và cơ chế, chính sách mua ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém với giá 0 đồng phải công khai, minh bạch”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cho biết quan điểm của nhiều thành viên Ủy ban Kinh tế.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng xác nhận, chỉ tính riêng việc các TCTD trích lập dự phòng rủi ro để xử lý khối nợ xấu trên 100.000 tỷ đồng đã khiến ngân sách trung ương năm 2015 hụt thu khoảng 25.000 tỷ đồng. Như vậy, có thể nói, việc xử lý nợ xấu không phải không tác động tới nguồn thu của ngân sách nhà nước.

 

Bước đầu thành công trong xử lý các ngân hàng yếu kém

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) cho rằng, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại bằng giải pháp như giải thể, sáp nhập, xử lý sở hữu chéo, đầu tư chéo, xử lý nợ xấu là vấn đề hết sức nhạy cảm của nền kinh tế cũng như tâm lý người gửi tiền tiết kiệm. Hành động tái cơ cấu ngân hàng gần đây đã đạt được kết quả bước đầu, ít nhất rủi ro cho hệ thống ngân hàng nói riêng, cả nền kinh tế nói chung đã qua đi, nhiều tín hiệu từ hoạt động ngân hàng, tiền tệ, tín dụng đã có chuyển biến tích cực. Nhưng sâu sa bên trong là cấu trúc sở hữu ngân hàng và cấu trúc thị trường ngân hàng, theo đại biểu Hà Sỹ Đồng: “Dường như vẫn còn đó”.

Đánh giá về hoạt động ngân hàng trong vài năm gần đây, đặc biệt là năm 2015, theo đại biểu Huỳnh Văn Tiếp (Cần Thơ) thì đây tiếp tục là điểm sáng trong thực hiện tái cơ cấu kinh tế. 

Ông Huỳnh Văn Tiếp đánh giá rất cao Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều giải pháp, biện pháp quyết liệt để xử lý các ngân hàng TMCP yếu kém bằng nhiều giải pháp như kiểm soát đặc biệt, yêu cầu tăng vốn, sáp nhập, hợp nhất và đặc biệt là giải pháp “hóa giá” 3 ngân hàng TMCP yếu kém có nguy cơ làm mất an toàn hệ thống với giá trị bằng 0. “Qua theo dõi cho thấy, các ngân hàng sau khi được xử lý đều hoạt động đúng lộ trình tái cơ cấu, thanh khoản ổn định, tiền gửi được củng cố, nợ xấu giảm dần, hoạt động tốt dần lên, tài sản được tăng nhanh”, ông Huỳnh Văn Tiếp cho biết.

Theo ông Huỳnh Văn Tiếp, Ngân hàng Nhà nước đã thành công trong việc xử lý các ngân hàng yếu kém, đảm bảo ổn định thị trường vàng, thành công trong kiểm soát lạm phát đã kéo được lãi suất xuống thấp và ổn định. “Tỷ giá hối đoái được ổn định, dự trữ ngoại hối đạt được 38 tỷ USD - cao nhất từ trước đến nay. Bên cạnh các TCTD chủ động xử lý nợ xấu, việc VAMC tham gia quyết liệt trong xử lý nợ xấu đã góp phần lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng. Nhờ vậy, các chương trình cho vay của Chính phủ được nhiều ngân hàng quan tâm nên tăng trưởng tín dụng đạt khá, góp phần ổn định và phát triển sản xuất - kinh doanh”, ông Huỳnh Văn Tiếp bình luận kết quả của quá trình tái cơ cấu ngân hàng và gửi gắm tâm nguyện của cử tri Cần Thơ là tái cơ cấu ngân hàng đã thành công bước đầu ngoài mong đợi, vì thế cần nghiên cứu để hạ lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và vay đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Hà Thành

ngocthanh