Quan hệ Việt - Nhật nhìn từ những dự án ODA và FDI

Từ khi nối lại cung cấp hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho Việt Nam, Nhật Bản luôn đặt Việt Nam là một trong những nước ưu tiên. Kể cả khi Nhật Bản thông báo cắt giảm ngân sách dành cho ODA,
Quan hệ Việt - Nhật nhìn từ những dự án ODA và FDI

Từ khi nối lại cung cấp hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho Việt Nam, Nhật Bản luôn đặt Việt Nam là một trong những nước ưu tiên. Kể cả khi Nhật Bản thông báo cắt giảm ngân sách dành cho ODA, nhưng ODA? mà nước này dành cho Việt Nam vẫn tăng liên tục. 

 

Hiện nay, Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Nhật Bản là nhà tài trợ ODA lớn nhất, là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam. Trong tổng số 90 tỷ USD vốn ODA của Việt Nam trong 20 năm qua, Nhật Bản đóng góp tới 30%. Nhiều công trình lớn về kết cấu hạ tầng, về công nghiệp ở Việt Nam mang dấu ấn của quan hệ hợp tác Việt - Nhật. ODA của Nhật đã giúp xây dựng nhiều nhà máy phát điện, xây dựng cầu đường, sửa sang bến cảng, những kết cấu hạ tầng cần thiết cho kinh tế phát triển.

 

Đánh giá về hiệu quả các dự án đầu tư bằng nguồn vốn ODA của Nhật Bản tại Việt Nam, ông Mori Mutsuya, Trưởng đại diện Văn phòng Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam cho biết, đặc điểm nổi bật của viện trợ ODA Nhật Bản là luôn liên kết chặt chẽ hai hình thức hợp tác là hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ kinh phí. Các công trình xây dựng kết cấu hạ tầng quy mô lớn trong các lĩnh vực đã góp phần nâng cao thu nhập của người dân thông qua tăng trưởng kinh tế.

 

Năm 2014, Việt Nam và Nhật Bản nâng cấp quan hệ lên “Đối tác chiến lược sâu rộng”. Với niềm tin được củng cố trên cơ sở lợi ích chiến lược tương đồng nên từ năm 2014 đến hết nửa đầu năm nay, từ vị trí thứ 4, Nhật Bản đã vươn lên thứ 2 trong các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.

 

Đánh giá cao vị thế cũng như tiềm năng phát triển kinh tế của Việt Nam, những năm qua, các doanh nghiệp Nhật Bản không ngừng xúc tiến đầu tư vào thị trường nước ta. Tính đến hết tháng 5/2015, các nhà đầu tư Nhật Bản có 2.638 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư là 37,65 tỷ USD (chiếm 14,3% tổng số dự án và 14,6% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam). Theo đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Nhật Bản luôn giữ tốc độ đầu tư cao, ổn định và luôn là một trong số ít các quốc gia dẫn đầu về đầu tư trực tiếp tại Việt Nam. Các dự án đầu tư của Nhật Bản tại Việt Nam được đánh giá hoạt động có hiệu quả, công nghệ tốt.

 

Theo các chuyên gia kinh tế, FDI từ Nhật Bản có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đặt vấn đề công nghiệp hoá làm chiến lược hàng đầu. Lý giải cho nhận định này, các chuyên gia cho rằng, hiện nay Nhật Bản là quốc gia đã xác lập được thế mạnh trong ngành công nghiệp với nhiều sản phẩm có chất lượng cao; bên cạnh đó, trình độ kỹ thuật, công nghệ, năng lực quản lý trong sản xuất của Nhật Bản cũng đang đi đầu thế giới. Do đó, FDI từ Nhật Bản có tác dụng đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá tại những nước họ đầu tư nhiều. 

 

Ngoài ra, hầu hết các công ty đa quốc gia của Nhật Bản đều có mạng lưới tiếp thị và thu thập thông tin rộng khắp thế giới. Các công ty chế tạo lại có quan hệ hợp tác có hiệu quả với những công ty thương mại tổng hợp như Mitsui, Mitsubishi, Itochu, Marubeni…, những tác nhân có năng lực phát hiện lợi thế so sánh của các nước, năng lực huy động vốn, tiếp thị, thu tập thông tin và tổ chức sản xuất, lưu thông phân phối toàn cầu. Do đó, FDI từ Nhật Bản có khuynh hướng tăng sức cạnh tranh quốc tế, tăng năng lực hội nhập của nước sở tại.

 

Một trong những điểm khác biệt so với các doanh nghiệp nước ngoài khác là các doanh nghiệp Nhật Bản đóng vai trò chủ đạo trong quá trình phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam. Năm 2015, Nhật Bản cam kết tiếp tục tích cực hỗ trợ Việt Nam triển khai “Chiến lược công nghiệp hóa của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản hướng đến năm 2020, tầm nhìn 2030”; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam; khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản tham gia dự án Đại học Việt - Nhật.

H.V

ngocthanh