Phát triển các công trình hiệu quả tài nguyên tại Việt Nam

Việt Nam đang hướng tới việc xây dựng nhiều hơn các công trình hiệu quả tài nguyên vì mục tiêu phát triển bền vững. Xây dựng một bộ công cụ hỗ trợ đánh giá công trình hiệu quả tài nguyên nhằm phối hợp tất cả các bên liên quan từ chủ đầu tư,
Phát triển các công trình  hiệu quả tài nguyên  tại Việt Nam

Việt Nam đang hướng tới việc xây dựng nhiều hơn các công trình hiệu quả tài nguyên vì mục tiêu phát triển bền vững. Xây dựng một bộ công cụ hỗ trợ đánh giá công trình hiệu quả tài nguyên nhằm phối hợp tất cả các bên liên quan từ chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công tới người sử dụng công trình vào một nỗ lực chung để hiện thực hóa mục tiêu này đang được xem là một đòi hỏi cấp thiết.

 

Công trình hiệu quả tài nguyên là công trình trong quá trình thiết kế, thi công và khai thác sử dụng đã được tính toán tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, tuy nhiên đây cũng không phải là công trình được gắn thêm một số các yếu tố xanh như pin năng lượng mặt trời hay vườn trên mái. Công trình hiệu quả tài nguyên cần xuất phát từ nền tảng tư tưởng “tôn trọng tự nhiên, sử dụng vừa đủ và giảm thiểu tác động” ngay từ ý tưởng thiết kế đầu tiên, để từ đó đi đến nhiều phương hướng thiết kế phong phú có xem xét tới các giải pháp bố trí về không gian, lớp vỏ công trình, sử dụng thiết bị một cách tối ưu và hài hòa lẫn nhau. 

 

Hiện nay, vật liệu phổ biến nhất được sử dụng trong xây dựng công trình là gạch đất nung. Theo thống kê, trung bình mỗi năm, các công trình xây dựng của Việt Nam sử dụng khoảng 25 tỷ viên gạch, trong đó 90% là gạch đất nung. Việc sử dụng gạch đất nung tiêu tốn mỗi năm gần 6 triệu tấn than, thải ra môi trường gần 17 triệu tấn khí CO2 và lấy đi 2.800 - 3.000 ha đất nông nghiệp. Thực trạng này đòi hỏi các chủ đầu tư dự án cùng các kiến trúc sư sáng tạo phát triển một nền kiến trúc hiện đại, thông minh và hiệu quả tài nguyên cho Việt Nam. 

 

Trên thực tế, nhiều chủ đầu tư và đơn vị thiết kế luôn mong muốn tạo ra những công trình hiệu quả tài nguyên. Chung cư Bridgeview của Tập đoàn Nam Long là một ví dụ điển hình của loại công trình này khi mang lại lợi ích cho cả chủ đầu tư và nhà thầu thi công.

EDGE (viết tắt của Excellent Design for Greater Efficiencies) là một tiêu chuẩn tự nguyện nhằm hướng dẫn và cấp chứng nhận công trình hiệu quả tài nguyên cho các nước đang phát triển trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Trong mỗi thị trường, EDGE cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật, thiết kế và các công nghệ giải pháp đề xuất phù hợp với thị trường đó. EDGE tập trung vào 3 tiêu chí quan trọng nhất của công trình bền vững là năng lượng, nước và vật liệu; trong đó để đạt được chứng chỉ EDGE thì công trình phải tiết kiệm được ít nhất 20% tài nguyên cho 3 tiêu chí này.

Nhằm đảm bảo công trình được thiết kế hợp lý, chủ đầu tư của Chung cư Bridgeview đã cam kết xây dựng công trình theo tiêu chuẩn EDGE - công trình hiệu quả tài nguyên được phát triển bởi Công ty Tài chính quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới. 

 

Được sự hỗ trợ ngay từ đầu của IFC, Chung cư Bridgeview đã được tư vấn áp dụng một loạt các giải pháp hướng tới tiết kiệm năng lượng trong quá trình sử dụng và sản xuất như áp dụng tỷ lệ kính trên tường hợp lý (29%), thiết bị che nắng cho cửa kính, sử dụng kính hai lớp giảm ảnh hưởng bức xạ mặt trời, tường và mái cách nhiệt, sử dụng  gạch không nung cho tường và mái, đèn tiết kiệm năng lượng và hệ thống tắt bật tự động cho khu vực công cộng… Phần mềm tính toán của EDGE cho thấy, các giải pháp này có thể giúp tòa nhà tiết kiệm được 21% năng lượng và 32% lượng nước tiêu thụ hàng năm. Vật liệu sử dụng cho công trình là vật liệu thân thiện môi trường, bao gồm gạch không nung cho tường bao hay sàn bê tông thô giúp giảm 20% năng lượng trong quá trình sản xuất vật liệu.

 

Các chuyên gia của IFC cho rằng, xây dựng một bộ công cụ miễn phí, dễ sử dụng, tiện lợi cho tất cả các bên, phù hợp với các điều kiện khí hậu khác nhau, đồng thời có thể dễ dàng giúp đánh giá hiệu quả đầu tư là việc làm cần thiết để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng được nhiều hơn các công trình hiệu quả tài nguyên. Tuy nhiên, đây vẫn còn là một nỗ lực còn thiếu tại các nước đang phát triển như Việt Nam. Chính vì vậy, IFC đã phát triển EDGE đáp ứng mọi tiêu chí nêu trên nhằm hướng dẫn và cấp Chứng chỉ cho các nỗ lực hướng tới công trình hiệu quả tài nguyên. EDGE có thể được sử dụng như một công cụ hỗ trợ trực tuyến và miễn phí nhằm hướng dẫn và đánh giá hiệu quả thiết kế cho các nhà thiết kế, hay cũng có thể sử dụng như một tiêu chuẩn tự nguyện cho các chủ đầu tư công trình khi thiết kế công trình của mình có thể tiết kiệm được ít nhất 20% tài nguyên so với công trình cơ sở.

 

Tại Việt Nam, Bộ công cụ EDGE - công trình hiệu quả tài nguyên cũng nhận được sự ủng hộ của Bộ Xây dựng về độ tin cậy và tính khả thi. Đây sẽ là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực quốc gia nhằm khuyến khích trào lưu phát triển các công trình hiệu quả tài nguyên tại Việt Nam.

Quang Vinh - Hoàng Vũ 

ngocthanh