“Nhất thiết phải có quy hoạch phát triển quốc gia”

Quy hoạch phát triển quốc gia vẫn là công cụ quản lý thiết thực, cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý lẫn các doanh nghiệp và dân cư.
“Nhất thiết phải có quy hoạch phát triển quốc gia”

Quy hoạch phát triển quốc gia vẫn là công cụ quản lý thiết thực, cần thiết cho các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý lẫn các doanh nghiệp và dân cư. Đây là nội dung nhận được sự đồng thuận lớn của các đại biểu có mặt tại Tọa đàm “Xây dựng Luật Quy hoạch để nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững – Những quan điểm chủ đạo” tổ chức ngày 24/4, do Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông chủ trì.

 

Lãng phí nguồn lực bởi quá nhiều quy hoạch

Thống kê của cơ quan chủ trì soạn thảo Luật Quy hoạch cho thấy, hiện có 19.285 quy hoạch còn hiệu lực với kinh phí thực hiện khoảng 8.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiệu quả thiết thực mà những quy hoạch này mang lại hầu như không là bao, bởi nhiều quy hoạch liên vùng, liên tỉnh được lập nhưng không rõ đối tượng quản lý, không quy định trách nhiệm tổ chức thực hiện nên không thể triển khai thực hiện được.

 

Theo TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, cụm từ “quy hoạch” thường xuyên bị lạm dụng ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực. Đối với các quy hoạch vùng, mục đích của quy hoạch là để phát triển với tốc độ nhất định. TS. Phạm Sỹ Liêm nêu quan điểm: “Nếu phát triển với tốc độ bình thường hoặc không có phát triển hay phát triển rất chậm, các hoạt động kinh tế - xã hội không cần sự điều phối đáng kể nào thì hà tất phải lập quy hoạch vùng rồi tổ chức thực hiện cho tốn công”.

IMG

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông phát biểu tại Tọa đàm “Xây dựng Luật Quy hoạch để nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững – Những quan điểm chủ đạo”

 Ảnh: Hoàng Sơn

Ông Vũ Quang Các, Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch thuộc Bộ KH&ĐT nhận xét: “Hiện nay, mặc dù nhiều ngành, lĩnh vực chỉ cần xây dựng các đề án, chương trình phát triển hoặc xây dựng tiêu chí để quản lý, đưa ra những dự báo, định hướng, chính sách nhưng cũng được lập thành quy hoạch. Như vậy là gây lãng phí nguồn lực của đất nước”, . 

 

Một trong những yếu kém nữa theo ông Vũ Quang Các là các quy hoạch hiện nay còn thiếu sự gắn kết, đặc biệt là khi xử lý các vấn đề mang tính liên ngành, liên vùng. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) chỉ xác định những chỉ tiêu, định hướng phát triển và chưa chú trọng việc tổ chức không gian lãnh thổ. Quy hoạch ngành thiếu tính tổng thể, xem nhẹ việc gắn kết ngành và lãnh thổ. Quy hoạch vùng thiếu cơ sở để xác định động lực cho phát triển. Quy hoạch sử dụng đất thiếu sự gắn kết với quy hoạch tổng thể phát triển KTXH, quy hoạch ngành và quy hoạch xây dựng vùng. Mặc dù trên cùng một mặt bằng lãnh thổ, nhưng cả 4 quy hoạch này không có tính liên kết và khớp nối với nhau.

 

 

Nên có một quy hoạch gốc là quy hoạch ở cấp quốc gia

Để khắc phục tình trạng trên, TS. Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển cho rằng, chúng ta vẫn cần có một quy hoạch gốc là quy hoạch ở cấp quốc gia. Khi đó, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành, quy hoạch địa phương… sẽ là những cấu phần của quy hoạch quốc gia và phải tuân thủ theo những định hướng của quy hoạch tổng thể cao nhất. 

 

Đồng thuận với quan điểm trên, ông Vũ Quang Các chia sẻ, tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới cho thấy, quy hoạch chủ yếu được lập ở cấp quốc gia, cấp vùng và cấp địa phương và phải tuân thủ theo nguyên tắc từ cao xuống thấp, từ tổng thể đến chi tiết; quy hoạch địa phương phải tuân thủ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết phải dựa trên quy hoạch tổng thể. Do đó, quan điểm khi xây dựng Luật Quy hoạch là việc quy hoạch phải xuất phát từ Chiến lược phát triển KTXH của một giai đoạn cụ thể và phải gắn với một không gian, một vùng địa lý cụ thể cùng với các điều kiện tự nhiên trên cơ sở phân tích các số liệu, dữ liệu về dân cư, kinh tế, xã hội theo các phương pháp kinh tế học, xã hội học, tự nhiên học… Quy hoạch nào cũng phải có một cơ quan trung ương làm đầu mối quản lý.

 

Phát biểu tại Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho biết, dự thảo Luật Quy hoạch đang trong quá trình hoàn thiện để sớm chuyển sang Bộ Tư pháp thẩm định. Thứ trưởng Đặng Huy Đông đánh giá cao các ý kiến đóng góp có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực quy hoạch. “Một bản quy hoạch phải là sản phẩm trí tuệ tổng hợp của các chuyên gia hàng đầu và xây dựng Luật Quy hoạch cũng cần có những đóng góp trí tuệ như thế. Những góp ý có tính chuyên môn cao này sẽ giúp Ban soạn thảo, Tổ biên tập có thêm những lập luận vững chắc báo cáo Chính phủ thông qua để có thể xin ý kiến Quốc hội tại Kỳ họp vào tháng 6 tới”, Thứ trưởng Đặng Huy Đông cho biết.

T.Tuyết

 

ngocthanh