Một số điểm sáng trong bức tranh kinh tế 9 tháng

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2015 vừa được Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố đã cho thấy những diễn biến tích cực của nền kinh tế và những tín hiệu khả quan cho cả năm.
Một số điểm sáng trong bức tranh kinh tế 9 tháng

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2015 vừa được Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố đã cho thấy những diễn biến tích cực của nền kinh tế và những tín hiệu khả quan cho cả năm. Trong đó, tăng trưởng GDP và một số khoản thu ngân sách nhà nước (NSNN) là các điểm sáng.

 

Khác với mọi năm, tốc độ tăng GDP 6 tháng và 9 tháng đầu năm nay đã đạt cao hơn mức tăng mục tiêu đề ra cho cả năm. GDP 9 tháng cũng có tốc độ tăng cao hơn so với cùng kỳ 2 năm trước đó (9 tháng 2013 tăng 5,14%; 9 tháng 2014 tăng 5,53%).

 

Đáng chú ý, GDP của quý III/2015 tăng 6,81% (cao hơn hai quý trước đó) đã góp phần đưa GDP 9 tháng ước tăng khoảng 6,5%, cao nhất so với cùng kỳ 5 năm qua và vượt mọi dự báo của các tổ chức trong nước và quốc tế. Việc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nâng triển vọng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh hạ dự báo tăng trưởng của châu Á cho thấy nền kinh tế trong nước đang phát triển vượt mong đợi của tổ chức này.

 

Theo các chuyên gia, kết quả này có được nhờ ngành công nghiệp - xây dựng tăng trưởng 9,57% trong 9 tháng đầu năm, đóng góp gần một nửa vào kết quả tăng trưởng. Sản lượng khu vực sản xuất công nghiệp khởi sắc nhờ các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng cường sản xuất hàng hóa cho xuất khẩu; thu hút và giải ngân vốn đầu tư nước ngoài cũng tiếp tục tăng… Về phía cầu, lạm phát xuống mức kỷ lục 10 năm là động cơ thúc đẩy tiêu dùng tư nhân tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng tăng 9,8% so với cùng kỳ năm trước, loại trừ yếu tố giá tăng 9,1%, cao hơn mức tăng 7,3% năm ngoái.

 

Tăng trưởng kinh tế của 9 tháng đạt tốc độ cao do nhiều yếu tố tác động, ở cả đầu vào và đầu ra. Ở đầu vào, vốn đầu tư đạt khá. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng 8,5% so với cùng kỳ năm 2014 và bằng 31,9% GDP. Tăng trưởng vốn đầu tư phát triển đạt được ở cả 3 nguồn. Vốn đầu tư khu vực ngoài nhà nước tăng với tốc độ cao hơn tốc độ chung (8,8%). Vốn đầu tư thuộc khu vực nhà nước tăng thấp hơn (7,2%), nhưng chiếm tỷ trọng cao nhất (39,1%). Vốn đầu tư thuộc ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng vốn đầu tư thuộc khu vực nhà nước (43,1%) và vẫn tăng so với cùng kỳ năm ngoái (4,1%), trong đó của địa phương quản lý tăng cao hơn (5,2%).

 

Điểm sáng thứ hai trong bức tranh kinh tế 9 tháng đầu năm là kết quả một số khoản thu NSNN, trong đó có khoản thu đã hoàn thành dự toán năm. Tổng thu NSNN từ đầu năm đến ngày 15/9/2015 ước tính đạt 640,4 nghìn tỷ đồng, bằng 70,3% dự toán năm. Trong đó, thu nội địa đạt 474,6 nghìn tỷ đồng, bằng 74,3% dự toán năm; thu từ dầu thô đạt 49,6 nghìn tỷ đồng, chỉ bằng 53,3% dự toán năm do giá dầu giảm; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu đạt 112,8 nghìn tỷ đồng, bằng 64,5% dự toán năm. 

 

Nhờ điều chỉnh chính sách thu đối với một số tài nguyên khoáng sản và thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng, dầu, kết hợp với việc tích cực triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính của cơ quan thuế nên nhiều khoản thu nội địa đạt khá, có khoản thu đã hoàn thành dự toán năm. Cụ thể, thu thuế công, thương nghiệp và dịch vụ ngoài nhà nước đạt 74%; thuế thu nhập cá nhân đạt 79,3%; lệ phí trước bạ đạt 99,9%; thuế bảo vệ môi trường đạt 117,1%; thu tiền sử dụng đất đạt 101%. 

 

Tuy nhiên, còn một số khoản thu có tiến độ chậm như: thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 65,7% dự toán năm; thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) đạt 66,1%.

 

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, dù kết quả thu NSNN 9 tháng đầu năm 2015 (đạt 70,3% dự toán năm) được đánh giá là khá khả quan, nhưng nếu so với cùng kỳ năm 2014 thì kết quả này vẫn thấp hơn (9 tháng đầu năm 2014, thu NSNN đạt 76% dự toán năm). Ngoài ra, thu từ dầu thô đóng góp khoảng 10% tổng thu NSNN 9 tháng đầu năm 2015, mới đạt 53% dự toán do giá dầu giảm gần một nửa so với 9 tháng đầu năm 2014. Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, nguồn thu chỉ được kéo lại nhờ các khoản thu nội địa khi điều chỉnh chính sách thu đối với tài nguyên và thuế bảo vệ môi trường với xăng… 

Trần Kiên

ngocthanh