Không thể chần chừ trong nâng cấp thể chế kinh tế

“Cải cách thể chế kinh tế để nguồn lực được phân bổ hợp lý hơn, để kinh tế thị trường thực hiện đầy đủ hơn, để Việt Nam thoát được bẫy thu nhập trung bình”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Bùi Quang Vinh đã khẳng định như vậy
Không thể chần chừ trong nâng cấp thể chế kinh tế

“Cải cách thể chế kinh tế để nguồn lực được phân bổ hợp lý hơn, để kinh tế thị trường thực hiện đầy đủ hơn, để Việt Nam thoát được bẫy thu nhập trung bình”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Bùi Quang Vinh đã khẳng định như vậy tại Hội thảo khoa học “Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015 - 2035” vừa được Bộ KH&ĐT tổ chức.

 

Những ý kiến mà Bộ trưởng Bùi Quang Vinh đưa ra tại Hội thảo đã nhận được chia sẻ của đông đảo các nhà nghiên cứu.

 

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, nguồn lực đất nước đang được phân bổ và sử dụng rất sai lệch. TS. Nguyễn Đình Cung dẫn chứng, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đến nay chủ yếu nhờ tăng vốn đầu tư và số lượng lao động, Việt Nam không thể tiếp tục con đường này, bởi năng suất lao động tăng chủ yếu không phải nhờ đổi mới công nghệ, nâng cao kỹ năng người lao động, mà nhờ chuyển dịch lao động. Trong khi đó, nguồn vốn lớn đổ vào các lĩnh vực bất động sản, xây dựng, ngân hàng là những ngành có hiệu quả sử dụng vốn thấp nhất, cũng là những ngành có tốc độ tăng năng suất thấp, thậm chí âm.

 

Do vậy, “cải cách cơ bản, sâu và rộng để nâng cấp thể chế kinh tế thị trường là không thể chần chừ”, TS. Nguyễn Đình Cung khẳng định. 

 

Với khái niệm “Đổi mới phiên bản 2”, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, cải cách thể chế kinh tế bản chất sẽ không phải là chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường như 30 năm trước, mà là nâng cấp, nâng chất lượng của nền kinh tế Việt Nam theo hướng nền kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại và hội nhập. 

 

Theo đó, cải cách sẽ nằm ở cả phía thị trường và Nhà nước. Về phía thị trường, phải phát triển toàn diện các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường đất đai và tài nguyên… và đảm bảo các yếu tố cơ bản về thể chế để các loại thị trường này vận hành tốt, hiệu quả và trở thành nhân tố quyết định huy động và phân bổ các yếu tố sản xuất. Ở phía Nhà nước, không chỉ thu hẹp lại quy mô và phạm vi của Nhà nước, mà còn phải đổi mới toàn diện khu vực nhà nước, nhất là quản trị quốc gia.

 

TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam bày tỏ quan điểm, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt với những thách thức trong quá trình hội nhập thì tình thế cấp bách đòi hỏi kinh tế Việt Nam có những cải cách, thay đổi nhanh và mạnh. Cần phát huy và tận dụng “lợi thế của nước đi sau” để đi nhanh hơn, tiếp cận nhanh với những cái mới, tránh quãng thời gian mày mò. “Chìa khóa của Việt Nam bây giờ là đi sau nhưng không đi theo, không sao chép”, TS. Trần Đình Thiên khuyến nghị.

 

Ông Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển thuộc Bộ KH&ĐT đã chia sẻ mô hình và quan điểm của GS. Trần Văn Thọ, Đại học Wasada (Nhật Bản) khi bàn luận về xây dựng mô hình phát triển kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.

 

Trong mô hình này, Việt Nam đã vượt qua giai đoạn đi ngang với bẫy đói nghèo, vòng luẩn quẩn của nghèo khó vào những năm 80 của thế kỷ trước để đạt được thành tựu trong giai đoạn phát triển ban đầu, cơ bản thoát khỏi nghèo nàn như vừa qua. Nhưng chúng ta đã ở ngưỡng cuối của giai đoạn đó và đang đứng trước những ngã rẽ của phát triển kinh tế.

 

Theo quan điểm này, ông Bùi Tất Thắng nhấn mạnh, kinh tế Việt Nam đang nằm trên đà thuận lợi nhất để “cất cánh” và phát triển bền vững nhờ những cải cách mạnh mẽ và đổi mới toàn diện; nếu không làm được điều này, kinh tế Việt Nam sẽ rơi vào bẫy thu nhập trung bình và không thể “cất cánh” được.

 

Các giải pháp để nền kinh tế “cất cánh” được ông Bùi Tất Thắng đưa ra là: hoàn thành quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường; nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả quản lý kinh tế của Nhà nước, phát triển nguồn nhân lực có phẩm chất tốt, kỹ năng chuyên môn cao; phát triển nền khoa học - công nghệ phục vụ phát triển kinh tế; đổi mới cách thức phát triển kết cấu hạ tầng; đảm bảo an sinh xã hội; phát triển hợp lý, hài hòa giữa các vùng; mở cửa, hội nhập quốc tế…

Hải Bình

ngocthanh