Không nên theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá

Với các giới hạn hiện tại, khó có thể hoàn thành một số chỉ tiêu quan trọng trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015, do đó, thay vì theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá, các chính sách cần tạo ra môi trường vĩ mô lành mạnh và thể chế kinh tế hòa hợp cho các tầm nhìn dài hạn.
Không nên theo đuổi  tăng trưởng bằng mọi giá

Với các giới hạn hiện tại, khó có thể hoàn thành một số chỉ tiêu quan trọng trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015, do đó, thay vì theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá, các chính sách cần tạo ra môi trường vĩ mô lành mạnh và thể chế kinh tế hòa hợp cho các tầm nhìn dài hạn.

IMG

Theo dự báo của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách thuộc Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, lạm phát trung bình cả năm 2015 sẽ xấp xỉ 1% nếu không có những điều chỉnh trong dịch vụ công như y tế, giáo dục...

 

Ảnh: Tiên Giang

Đây là khuyến nghị của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) thuộc Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội trong một báo cáo vừa được công bố. 
Theo dự báo của VEPR, nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng cao hơn trong năm 2015 nhờ vào hàng loạt yếu tố hỗ trợ từ giá hàng hóa thấp, lực đẩy từ các doanh nghiệp có  vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và nhu cầu bên ngoài. Mức gia tăng thêm phụ thuộc vào khả năng giữ quán tính hiện tại của nền kinh tế, đặc biệt là ngành chế biến, chế tạo. Sức ì của nông nghiệp và dịch vụ là một trong nhiều lực cản và bộc lộ hạn chế của khu vực kinh tế trong nước. Trong sự cân nhắc các yếu tố trên với kịch bản giá dầu trung bình cả năm khoảng 60 USD/thùng, tăng trưởng kinh tế năm 2015 dự báo đạt 6,3%. 
Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý I/2015 của VEPR cảnh báo: Nghị quyết số 01/NQ-CP về các nhiệm vụ và giải pháp điều hành thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2015 sẽ gặp nhiều thách thức trong bối cảnh kinh tế trong nước và thế giới thay đổi. Mục tiêu lạm phát 5% có thể chỉ đạt 3%, trong khi thâm hụt ngân sách (mục tiêu 5% GDP) và nhập siêu (5% xuất khẩu) nhiều khả năng sẽ bị phá. Tái cân đối các cán cân vĩ mô trong năm 2015 đòi hỏi sự sắp xếp các ưu tiên, cân nhắc lại mục tiêu và quan điểm điều hành trong các nghị quyết giữa năm.
Giá hàng hóa cơ bản có khả năng duy trì xu hướng giảm cho đến hết năm 2015, nhưng giá dầu sẽ biến động với biên độ rộng, gia tăng tính dễ biến động của tỷ lệ lạm phát. Lạm phát trung bình cả năm sẽ xấp xỉ 1% nếu không có những điều chỉnh trong dịch vụ công như y tế, giáo dục, thuế (bảo vệ môi trường) và phí (cầu đường). Do những điều chỉnh này, lạm phát có thể ở quanh mức 3% vào cuối năm. 
Giá dầu thấp và phục hồi chậm sẽ khiến thâm hụt ngân sách lớn hơn so với kế hoạch. Theo tính toán của VEPR, với các yếu tố khác không đổi, mức giảm thu ngân sách sẽ dao động từ 45 nghìn tỷ đồng với giá dầu thô 60 USD/thùng và 64 nghìn tỷ đồng với giá dầu trung bình 40 USD/thùng. Tình thế này có thể buộc Chính phủ giảm chi đầu tư để kiềm chế thâm hụt ngân sách; hoặc tăng xuất khẩu hàng thô sơ nhưng chấp nhận thiệt về giá như dầu thô, quặng kim loại; hay chấp nhận thâm hụt và tăng vay mượn, sẽ gây ảnh hưởng đến thị trường vốn. 
Trong bối cảnh kinh tế thế giới chứa đựng nhiều bất trắc về xu hướng hồi phục, VEPR khuyến nghị, lựa chọn chính sách theo hướng cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định vĩ mô sẽ nuôi dưỡng các hành vi kinh tế lành mạnh và khuyến khích tăng trưởng bền vững hơn là áp dụng các chính sách chỉ thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn. Cải cách thể chế kinh tế cần thêm những sự đột phá và chủ động tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân. 
Nguyệt Minh

ngocthanh