Ít có chuyển biến tích cực trong kiểm soát tham nhũng

Đây là nhận định được đưa ra tại buổi công bố kết quả khảo sát về Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) 2014 diễn ra ngày hôm qua (14/4) tại Hà Nội.
 Ít có chuyển biến tích cực trong kiểm soát tham nhũng

Đây là nhận định được đưa ra tại buổi công bố kết quả khảo sát về Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) 2014 diễn ra ngày hôm qua (14/4) tại Hà Nội. 

 

Theo PAPI 2014, đánh giá của người dân cho thấy, hiệu quả kiểm soát tham nhũng của các cấp chính quyền ít có chuyển biến tích cực, thậm chí trong một số lĩnh vực, mức độ nhũng nhiễu, vòi vĩnh có xu hướng gia tăng. Gia tăng tỷ lệ người dân cho rằng tham nhũng và hối lộ tồn tại ở cấp chính quyền địa phương, trong một số dịch vụ hành chính công và dịch vụ công cơ bản tăng lên.

IMG

Kết quả khảo sát cho thấy, trong năm 2014, khoảng 24% số người xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã phải chi trả thêm ngoài quy định để nhận được kết quả 

Bà Pratibha Mehta, Trưởng đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam dẫn chứng: “Kết quả khảo sát để xây dựng PAPI cho thấy, khoảng 24% số người xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã phải chi trả thêm ngoài quy định để nhận được kết quả trong năm 2014. Để được phục vụ tốt hơn ở bệnh viện công lập tuyến huyện, khoảng 12% người bệnh hoặc người nhà bệnh nhân đã phải chi tiền bồi dưỡng thêm cho cán bộ y tế. Để con em nhận được sự quan tâm ở trường tiểu học, có tới 30% số phụ huynh phải bồi dưỡng thêm cho giáo viên”. Tất cả những con số này cho thấy xu hướng gia tăng hiện tượng tham nhũng vặt so với các tỷ lệ tương ứng trong năm 2012 (17% số người xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 10% số người sử dụng dịch vụ bệnh viện công tuyến huyện và 12% số người có con em học tiểu học).

 

Tại cấp chính quyền địa phương, so với kết quả khảo sát năm 2013, số người dân đồng ý với nhận định “cán bộ chính quyền không dùng tiền công quỹ vào mục đích riêng”, “không phải chi thêm tiền để được nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” và “không chi thêm tiền để nhận được Giấy phép xây dựng” có xu hướng giảm đi. Các tỉnh, thành phố miền Trung và phía Nam vẫn là những nơi được người dân cho là các hiện tượng tham nhũng nêu trên ít xảy ra hơn. Trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, TP.HCM được đánh giá cao hơn so với Hà Nội trong kiểm soát tham nhũng; Cần Thơ và Đà Nẵng đạt điểm cao hơn nhiều so với Hải Phòng.

 

Liên quan đến chỉ số công khai, minh bạch, 36% số người được hỏi cho biết thu, chi ngân sách của xã/phường được công bố công khai, tương đương với tỷ lệ của 2 năm trước; tỷ lệ người được hỏi cho biết họ đã từng đọc bảng kê khai giảm 13% so với tỷ lệ năm 2011; và 74% cho biết họ tin vào tính chính xác của thông tin được công bố.

Báo cáo PAPI 2014 là kết quả nghiên cứu và khảo sát năm thứ tư liên tiếp trên phạm vi toàn quốc của Chương trình nghiên cứu PAPI thường niên, dựa trên trải nghiệm của 13.552 người dân được chọn ngẫu nhiên từ 63 tỉnh/thành phố trên cả nước. Ở cấp địa phương, ngày càng nhiều tỉnh/thành phố xem PAPI là công cụ giúp theo dõi và giám sát hiệu quả hoạt động của các cấp chính quyền. Đến cuối năm 2014, đã có ít nhất 16 tỉnh, thành phố trên cả nước đã ban hành các văn bản chỉ đạo hoặc kế hoạch hành động nhằm cải thiện PAPI với mục tiêu phát huy những mặt mạnh, khắc phục những mặt còn yếu trong hiệu quả quản trị và hành chính công của địa phương.

Cũng nằm trong chỉ số công khai, minh bạch, mức độ công khai quy hoạch/kế hoạch sử dụng đất ở cấp cơ sở qua 4 năm (kể từ năm 2011) hầu như không có sự cải thiện nào. PAPI 2014 cho thấy, chỉ có 16% số người được hỏi trên toàn quốc được biết về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay của địa phương; khoảng 83% số người được hỏi thuộc những hộ gia đình bị thu hồi đất cho biết, họ được thông báo về mục đích sử dụng mới của đất bị thu hồi, trong khi tỷ lệ của các năm trước là khoảng 90%.

 

Ông Jairo Acuna - Alfaro, Trưởng nhóm nghiên cứu thuộc Chương trình Phát triển Liên hợp quốc đánh giá, để cải thiện mức độ công khai, minh bạch ở những nội dung PAPI đo lường theo hướng bền vững, các cấp chính quyền địa phương cần tìm ra những phương thức chia sẻ thông tin đáng tin cậy tới người dân. Cổng thông tin điện tử ở cấp tỉnh và cấp huyện, bảng tin công khai ở UBND xã/phường/thị trấn, tờ tin hoặc loa truyền thanh ở cấp thôn/tổ dân phố vẫn là những công cụ hữu hiệu để công khai, minh bạch thông tin đến người dân.

 

Đối với quyết tâm chống tham nhũng của chính quyền cấp tỉnh năm 2014, khoảng 40% số người được hỏi cho biết, chính quyền địa phương đã nghiêm túc xử lý các vụ việc tham nhũng xảy ra ở địa phương. Từ phía người dân, việc quyết định không tố cáo các hành vi tham nhũng được giải thích là do tố cáo cũng không mang lại lợi ích gì, thủ tục tố cáo quá rườm rà, hoặc họ sợ bị trù úm hoặc không biết tố cáo như thế nào. Khảo sát của PAPI 2014 khẳng định, những nỗ lực kiểm soát tham nhũng ở cấp tỉnh đến nay chưa đem lại nhiều kết quả như mong đợi.

Bài và ảnh: Trần Kiên

ngocthanh