Giá xăng dầu, giá điện làm “nóng” phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công Thương

Sự kỳ lạ của giá xăng, giá điện, điệp khúc tăng giá và bao giờ có thị trường điện cạnh tranh… là những câu hỏi của đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng
Giá xăng dầu, giá điện làm “nóng”  phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Công Thương

Sự kỳ lạ của giá xăng, giá điện, điệp khúc tăng giá và bao giờ có thị trường điện cạnh tranh… là những câu hỏi của đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng tại phiên họp Quốc hội vào chiều ngày 11/6 và sáng ngày 12/6. 

IMG

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu, cần công khai, minh bạch trong điều hành giá xăng dầu

 Ảnh: Nhã Chi

Đại biểu Nguyễn Văn Hiến (Đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu) đặt vấn đề, giá cơ sở là căn cứ để cơ quan quản lý nhà nước điều hành giá bán lẻ xăng dầu. Giá cơ sở bao gồm nhiều thành tố, trong đó có chi phí định mức hiện nay được quy định là 1.050 đồng/lít xăng và 950 đồng/lít dầu, lợi nhuận định mức 300 đồng/lít. Nếu chi phí định mức xin được, gửi được, tăng thêm 100 đồng/lít thì người tiêu dùng gánh thêm 1.600 tỷ đồng/năm. Lợi nhuận được mặc định 300 đồng/lít, người tiêu dùng mặc nhiên trả lãi 4.800 tỷ đồng. “Cộng hai khoản trên là 6.400 tỷ đồng, chính điều đó dư luận cứ ngã ngửa mỗi khi các doanh nghiệp xăng dầu công bố lợi nhuận. Bộ trưởng có nghĩ đó là sự bất hợp lý, là sơ hở cần phải thay đổi để minh bạch hơn, công bằng hơn, để đảm bảo hài lợi ích nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng?”, đại biểu Nguyễn Văn Hiến chất vấn.

Về vấn đề chênh lệch số liệu xuất, nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc được đại biểu Quốc hội đặc biệt quan tâm, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, trên thực tế có sự chênh lệch số liệu thống kê về xuất, nhập khẩu giữa các nước với nhau, không chỉ giữa Việt Nam với Trung Quốc mà kể cả các nước khác. Kim ngạch giữa hai quốc gia càng lớn sự chênh lệch càng nhiều.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng dẫn chứng, năm 2014, số liệu xuất khẩu của Việt Nam chênh lệch với số liệu xuất khẩu của Nhật Bản. Cụ thể, Nhật Bản thống kê Việt Nam xuất khẩu vào Nhật Bản là 14 tỷ 180 triệu USD, chúng ta thống kê là 14 tỷ 693 triệu USD, tức là chúng ta thống kê cao hơn 513 triệu USD. Đối với Hàn Quốc, Hàn Quốc thống kê Việt Nam xuất khẩu 7 tỷ 990 triệu USD, nhưng Việt Nam thống kê chỉ có 7 tỷ 144 triệu USD, chênh lệch 847 triệu USD. Số liệu nhập khẩu cũng tương tự, số liệu thống kê Việt Nam nhập khẩu của Nhật Bản năm 2014 là 12,9 tỷ USD, trong khi Nhật Bản thống kê chỉ có 10,9 tỷ USD, chênh lệch 2 tỷ USD.

“Số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam là số liệu chính thức và là số liệu đã thống kê qua sổ sách vì đều thông quan qua các cửa khẩu”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định.

Trước đó, tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã trả lời đại biểu Quốc hội cũng về vấn đề chênh lệch số liệu thống kê trong xuất, nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc. Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, nguyên nhân là từ cách tính số liệu xuất, nhập khẩu của các quốc gia rất khác nhau và phức tạp. Số liệu xuất, nhập khẩu của Việt Nam với nhiều nước đều có chênh lệch chứ không riêng với Trung Quốc.

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết thêm, số liệu xuất, nhập khẩu hàng năm được Bộ lấy từ hải quan. Ngoài ra, số liệu thống kê do Tổ công tác liên ngành được thành lập từ 20 năm nay từ Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương xử lý, nên con số đưa ra khá chắc chắn và tin cậy.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Văn Hiến, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết: Nghị định số 83/2014/NĐ-CP (Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu) thực hiện từ tháng 11/2014 có những mặt cần tiếp tục phải nghiên cứu để hoàn chỉnh, trong đó có cả vấn đề xác định giá cơ sở, có chi phí định mức và lợi nhuận định mức. “Tôi xin được tiếp thu ý kiến của đại biểu và sẽ cùng với Bộ Tài chính trong quá trình điều hành giá xăng dầu sẽ phát hiện và đề xuất với Chính phủ những bất cập để nếu cần thiết thì có sự bổ sung, sửa đổi, để đáp ứng được mục tiêu như đại biểu đã nêu là kết hợp hài hòa 3 lợi ích”, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nói.

 

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Đoàn Ninh Thuận) thì đề cập đến giá điện với nhận xét “thú vị”: “Ở nước ta điện là một mặt hàng rất kỳ lạ. Tăng giá, tăng giá và tăng giá. Tăng rồi, tăng tiếp, và tăng nữa đó là điệp khúc mà có lẽ ra đời từ thuở khai sinh ra ngành điện lực nước nhà”. Vị đại biểu này đặt vấn đề, về lý thuyết giá bán lẻ cũng là một trong những điều khoản thu hút vốn của các nhà đầu tư và một khi có nhiều doanh nghiệp cùng tham gia sản xuất và bán thì chi phí sẽ hạ. Khi đó người dân sẽ được hưởng một mức giá cạnh tranh nhất”. “Nói vậy quá đúng. Đúng với tất cả các ngành nhưng không đúng với ngành điện. Xin Bộ trưởng cho biết bao giờ cái lý thuyết đấy đúng với ngành điện?”, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương đặt câu hỏi.

 

Về chất vấn này, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định, điện cho đến giờ phút này mới bắt đầu giá bán cao hơn giá thành, trước đây giá bán điện duy trì cơ chế bao cấp nên giá thấp. Bắt đầu từ năm 2014, giá bán cao hơn giá thành, tuy nhiên chưa phải là giá thị trường. Giá điện không dám tăng một cách thường xuyên, tăng theo lộ trình và theo nguyên tắc thị trường nhưng đảm bảo yếu tố cho xã hội, đến năm 2016 sẽ hoàn toàn theo cơ chế thị trường.

 

Xem việc điều hành giá xăng, giá điện là vấn đề được đại biểu Quốc hội và cử tri đặc biệt quan tâm, trong phần kết luận phiên chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, điện và xăng dầu là hai mặt hàng cốt yếu của nền kinh tế, thuộc trách nhiệm quản lý của Nhà nước, có sự điều tiết của Nhà nước theo cơ chế giá thị trường. Trong việc điều hành giá này, chúng ta phải tạo ra được một thị trường minh bạch, kể cả những mặt hàng Nhà nước quản lý. Công khai minh bạch là cơ chế quản lý tốt nhất đối với cơ chế giá thị trường. 

 

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, xăng dầu, giá thế giới lúc lên, lúc xuống, rất khó khăn cho điều hành, nên yếu tố công khai, minh bạch tất cả đầu vào, tất cả hạch toán, giá đầu ra của sản phẩm để nhân dân biết và tin tưởng là rất quan trọng. Nếu không công khai, minh bạch thì rất dễ có tiêu cực nên phải làm cho tốt việc này.

 Việt Thắng

ngocthanh