Dự án xây dựng sân bay Long Thành: “Nóng” chuyện vốn giải phóng mặt bằng

Việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Long Thành là rất cần thiết, tuy nhiên, đề nghị của UBND tỉnh Đồng Nai tạm ứng 11.266 tỷ đồng
Dự án xây dựng sân bay Long Thành: “Nóng” chuyện vốn giải phóng mặt bằng

Việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Long Thành là rất cần thiết, tuy nhiên, đề nghị của UBND tỉnh Đồng Nai tạm ứng 11.266 tỷ đồng để bồi thường giải phóng mặt bằng bước 1 (2.750 ha) và khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn (Đồng Nai) vẫn còn nhiều vấn đề đáng phải bàn.

IMG

Lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đề xuất cho phép áp dụng chỉ định thầu các gói thầu tư vấn, thiết kế, giám sát, thi công đầu tư xây dựng Dự án sân bay Long Thành

Đề xuất cơ chế đặc thù cho Dự án

Ông Lại Xuân Thanh – Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, hiện nay đang là giai đoạn “nóng” của ngành hàng không, tính đến tháng 10/2015, hành khách thông quan tăng 22%. “Năm nay là năm thứ hai vận chuyển nội địa tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất vượt vận chuyển quốc tế, lên tới 500 chuyến/ngày. Dự báo trong năm tới, Cảng này sẽ phải “gánh” lượng khai thác lên đến 35 triệu lượt hành khách/năm trong khi công suất thiết kế chỉ đáp ứng được 23 triệu lượt. Việc đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án Cảng HKQT Long Thành để giảm tải cho Cảng HKQT Tân Sơn Nhất là vô cùng cấp thiết”, ông Lại Xuân Thanh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo ông Đinh Quốc Thái, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, chỉ riêng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư bước 1 đối với 2.750 ha đất Dự án và khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn để giao cho chủ đầu tư triển khai Dự án đã mất ít nhất 3 năm trở lên. Để đẩy nhanh tiến độ Dự án, UBND tỉnh Đồng Nai kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương xem xét, chấp thuận cho tách nội dung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành tiểu dự án riêng thuộc Dự án và chấp thuận giao UBND Tỉnh tổ chức thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng kể từ cuối năm 2015 và chủ đầu tư bảo đảm kinh phí cho việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng Khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn dự kiến là khoảng 11.266 tỷ đồng.

Ông Đặng Minh Đức, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đề nghị, Nhà nước cần có một cơ chế đặc thù để triển khai Dự án như được tạm ứng vốn theo tiến độ thực hiện; cho phép áp dụng phương thức chỉ định thầu các gói thầu tư vấn, thiết kế, giám sát, thi công đầu tư xây dựng và ủy quyền cho UBND tỉnh Đồng Nai tự tổ chức thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư, thẩm định và phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật thi công, dự toán đối với 2 khu tái định cư Bình Sơn và Lộc An - Bình Sơn. “Nếu chậm triển khai dự án bồi thường, chắc chắn chi phí bồi thường sẽ tăng lên mà không lường trước được những chi phí phát sinh, kéo theo kết cấu hạ tầng kết nối khác cũng phải chờ đợi theo…”, ông Đặng Minh Đức nhận định.

 

“Đặc thù nhưng không được trái luật”

Đồng thuận với tính cấp thiết của Dự án, TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM cho rằng: “Dự án tiến hành sớm ngày nào, dân được nhờ sớm ngày đó”. Để đảm bảo tiến độ, ông Trần Du Lịch đồng ý với đề xuất của UBND tỉnh Đồng Nai tách Dự án ra thành dự án thành phần. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết, trong đó giao Chính phủ xây dựng phương án cụ thể, chỉ đạo thu hồi đất 1 lần. Đây là thuận lợi về mặt pháp lý để Chính phủ có thể triển khai ngay. 

Về đề nghị cần có cơ chế đặc thù, TS. Trần Du Lịch cho rằng: “Việc quyết định chính sách đặc thù không thể thực hiện bằng hình thức quyết định của Thủ tướng Chính phủ, mà phải ban hành Nghị định”. Còn TS. Trương Văn Phước, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia thì nhấn mạnh: “Đặc thù nhưng phải nằm trong hành lang pháp lý tương thích với nó. Cái nào trái với luật mà Nghị định không bao quát được các vấn đề thì cần một văn bản pháp lý cao hơn là văn bản của cơ quan lập pháp - Quốc hội”. 

Về vấn đề tạm ứng vốn, ông Trương Văn Phước cho rằng, đây là một vấn đề lớn, Nhà nước cũng còn phải cân đối nhiều mục tiêu quan trọng khác, nên nếu ngân sách chỉ đáp ứng được 30 - 40%, hoặc không đáp ứng được nhu cầu vốn của Dự án thì phải nghĩ đến những cách huy động vốn khác, như Nhà nước và nhân dân cùng làm… “Tại sao không nghĩ tới hình thức phát hành trái phiếu mà 5.000 hộ gia đình trong diện đền bù, giải tỏa mặt bằng này sẽ mua ở một mức độ nhất định. Đây có thể là một cách giúp cho quá trình đền bù, giải tỏa mặt bằng thuận lợi hơn”, ông Trương Văn Phước gợi ý.

Đồng thuận với những gợi ý của ông Trương Văn Phước, TS. Trần Du Lịch cũng cho rằng, cần đa dạng hóa phương thức huy động vốn. Đồng Nai có thể đi vay để thực hiện trước. Sau khi Cảng đi vào hoạt động, hàng năm sẽ khấu trừ vào phần thu ngân sách phải nộp với cơ chế điều chỉnh phần lũy tiến.

Bài và ảnh: Bích Thủy

ngocthanh