Đề nghị đẩy sớm thời điểm khởi công Sân bay Long Thành

Sáng 4/6, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đa số ý kiến thể hiện sự ủng hộ về chủ trương đầu tư dự án này.
Đề nghị đẩy sớm thời điểm khởi công Sân bay Long Thành

Sáng 4/6, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đa số ý kiến thể hiện sự ủng hộ về chủ trương đầu tư dự án này.

IMG

Ảnh: NC (St)

 

Theo Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tổng mức đầu tư khái toán cho toàn bộ Dự án là 336.763 tỷ đồng (tương đương 16,036 tỷ USD, áp dụng đơn giá của năm 2014), trong đó giai đoạn 1 là 114.569 tỷ đồng (tương đương 5,456 tỷ USD). Dự án được sử dụng một phần vốn ngân sách nhà nước, vốn ODA, vốn doanh nghiệp, vốn cổ phần hóa, vốn đối tác công tư (PPP) và các loại vốn khác theo quy định của pháp luật.

Đầu tư Cảng hàng không quốc tế Long Thành là phương án khả thi 

Theo Báo cáo giải trình, tiếp thu về dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), việc mở rộng Sân bay Tân Sơn Nhất là khó khả thi vì phải đầu tư kinh phí rất lớn cho việc thu hồi đất, đền bù, tái định cư, quá tốn kém so với phương án đầu tư xây dựng mới Cảng hàng không quốc tế Long Thành. UBTVQH dẫn số liệu Chính phủ, để nâng được công suất của Sân bay Tân Sơn Nhất lên 40 - 50 triệu hành khách/năm, thì chi phí ước tính khoảng 191.000 tỷ đồng (tương đương 9,1 tỷ USD), chưa tính đến di chuyển dân để làm đường giao thông tiếp cận. Khó khả thi còn ở chỗ, không thể khai thác được hết công suất do xung đột vùng trời với Sân bay quân sự Biên Hòa. 

 

Về tổng mức đầu tư, theo đề xuất của Chính phủ, trường hợp thu hồi đất một lần 2.750 ha thì tổng mức đầu tư giai đoạn 1 của Dự án là 5,23 tỷ USD. Tuy nhiên, UBTVQH đề nghị thu hồi đất một lần 5.000 ha thì tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 5,45 tỷ USD, tăng khoảng 220 triệu USD so với phương án thu hồi 2.750 ha. 

 

IMG

Đại biểu Nguyễn Quốc Bình
(Hà Nội)

Xem xét các hình thức đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tôi khuyến nghị cần lựa chọn hình thức đầu tư PPP là chủ yếu khi lập dự án. Đầu tư hoàn toàn bằng vốn ODA để xây dựng Sân bay sẽ làm tăng nợ công và rủi ro cao, vì Việt Nam chưa đủ kinh nghiệm tự lực vận hành một sân bay trung chuyển tầm cỡ quốc tế và khu vực. Nếu đầu tư theo hình thức PPP, Nhà nước có đất đai, hạ tầng, nhân lực...; nhà đầu tư có vốn, công nghệ, mạng lưới, quan hệ, trình độ quản lý, vận hành, khai thác, vì thế sẽ phát huy được thế mạnh của cả 2 bên và tăng tính hiệu quả toàn diện cho Dự án, tận dụng khả năng về vốn và khả năng vận hành một sân bay quốc tế tầm cỡ khu vực của nhà đầu tư. Kết hợp 2 hình thức ODA và PPP, trong đó hình thức PPP chiếm tỷ trọng chủ yếu, là một sự lựa chọn phù hợp trong tình hình thực tế của Dự án ở giai đoạn 1.

 

 

UBTVQH phân tích, với phương án thu hồi đất một lần thì cơ cấu vốn đầu tư như sau: vốn ngân sách nhà nước là 797,5 triệu USD, vốn ODA là 1.389,3 triệu USD và vốn huy động ngoài ngân sách nhà nước là 3.268,76 triệu USD. Cơ cấu vốn đầu tư này chỉ là dự kiến vì chưa lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, do vậy, chưa thể xác nhận, khẳng định tham gia của các nhà đầu tư. 

 

Khẳng định Dự án có tính khả thi cao, UBTVQH trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, giao Chính phủ chỉ đạo lập Báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 1 Dự án và báo cáo Quốc hội trước khi quyết định đầu tư. Căn cứ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, Chính phủ chỉ đạo lập Báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 2, giai đoạn 3 và báo cáo Quốc hội trước khi quyết định đầu tư.

 

Minh bạch thông tin để người dân yên tâm

Thảo luận về chủ trương xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh đến vấn đề tầm nhìn của Dự án. “Một bài học lịch sử là bản thân Sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay được người Pháp xây dựng và được người Mỹ phát triển trong thời kỳ chiến tranh, đã từng là một trong những sân bay lớn nhất ở khu vực, có năng lực sử dụng rất cao. Nhưng chỉ trong mấy chục năm qua chúng ta đã thu hẹp nó như thế nào? Chúng ta đã quy hoạch xây dựng một cách không phù hợp với không gian của hàng không như thế nào? Để ngày hôm nay chúng ta bị chật chội, chúng ta phải tìm những cách thức khác. Vì thế, dự án Sân bay Long Thành phải được đặt trong tầm nhìn lâu dài”, đại biểu Dương Trung Quốc nhấn mạnh. 

 

Dù ủng hộ về chủ trương đầu tư xây dựng, nhưng ông Dương Trung Quốc cũng bày tỏ băn khoăn rằng, một trong những vấn đề mà đại biểu Quốc hội cũng không thể là người có đủ năng lực phán quyết là hiệu quả, hiệu ứng kinh tế của Dự án, vì thế nên có những cơ quan tư vấn độc lập, có đủ sức thuyết phục thì mới có sự đồng thuận cao. Cứ kéo dài tình trạng này thì không phải dự án Sân bay Long Thành, mà rất nhiều dự án khác cũng rơi vào tình trạng mà không ai biết câu trả lời cuối cùng như thế nào cho đúng. Đại biểu Dương Trung Quốc đề nghị, những bước đi tiếp theo, Chính phủ, đặc biệt là Bộ Giao thông vận tải, cố gắng đẩy mạnh hơn nữa việc minh bạch hóa, thu hút được ý kiến của người dân, tìm được tiếng nói về mặt chuyên môn xác đáng, đủ sức thuyết phục để người dân yên lòng. 

 

Cũng thể hiện sự ủng hộ hoàn toàn về chủ trương, đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP.HCM) khẳng định, chưa bàn đến chi tiết dự án khả thi nhưng trước mắt nếu làm chậm Sân bay Long Thành thì Sân bay Tân Sơn Nhất sẽ quá tải mà không trở tay kịp. Vì thế, có thể đẩy nhanh tiến độ để Sân bay Long Thành hoàn thành giai đoạn 1 sớm hơn năm 2025 như dự tính. Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Đoàn đại biểu QH tỉnh Quảng Bình) đề nghị có thể rút ngắn thời gian khởi công sớm hơn năm 2018, có thể là năm 2016 hoặc 2017.

 

Còn đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (Vĩnh Phúc) khuyến nghị, các giai đoạn đầu tư Dự án phải tính đến chất lượng, tiến độ để giữa các phân kỳ đầu tư phải phát huy được vai trò hiệu quả kinh tế, từ đó có nguồn vốn tiếp tục đầu tư cho các giai đoạn tiếp theo. “Khi thực hiện các dự án, phương thức đấu thầu và lựa chọn thiết kế về kiến trúc, về kỹ thuật là vấn đề then chốt, vì nó giải quyết được vấn đề chất lượng, cũng như khả năng thu hồi vốn”, đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo nhấn mạnh.

 

Bên cạnh những ý kiến lạc quan, thì vẫn còn một số đại biểu băn khoăn về hiệu quả đầu tư của Dự án, ảnh hưởng của Dự án đến nợ công, vấn đề giải phóng mặt bằng, môi trường… Nhiều ý kiến cho rằng, cần công khai, minh bạch suất đầu tư của Dự án và phải có so sánh với các nước trong khu vực.

 

Theo Chương trình làm việc, dự kiến, Quốc hội sẽ bấm nút quyết định chủ trương đầu tư dự án Xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào sáng ngày 25/6.

 Việt Thắng

ngocthanh