Đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế để cải thiện môi trường đầu tư

Mặc dù tăng trưởng kinh tế nước ta phục hồi rõ nét hơn trong 6 tháng đầu năm 2015, mục tiêu tăng trưởng cả năm 2015 là 6,2% hoàn toàn khả thi, song nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, quá trình thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế
Đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế để cải thiện môi trường đầu tư

Mặc dù tăng trưởng kinh tế nước ta phục hồi rõ nét hơn trong 6 tháng đầu năm 2015, mục tiêu tăng trưởng cả năm 2015 là 6,2% hoàn toàn khả thi, song nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, quá trình thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế đang diễn ra rất chậm và nếu không có những đột phá sẽ rất khó bảo đảm hoàn thành mục tiêu trong trung và dài hạn.

IMG

Chỉ số phát triển của ngành công nghiệp - xây dựng tăng 9,6% trong 6 tháng đầu năm

Ảnh: Tất Tiên

Dự báo tăng trưởng quý III có thể đạt 6,42%

Đánh giá về tình hình kinh tế quý II/2015 và 6 tháng đầu năm 2015, tại Tọa đàm Báo cáo kinh tế vĩ mô quý II/2015 với chủ đề “Chuyển biến, cơ hội và chính sách” do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức sáng ngày 29/7, tại Hà Nội, đại diện CIEM cho rằng, tăng trưởng kinh tế phục hồi vững chắc hơn với điểm sáng là chỉ số phát triển của ngành công nghiệp - xây dựng tăng 9,6% trong 6 tháng đầu năm. Số doanh nghiệp (DN) giải thể và số DN ngừng hoạt động đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động đầu tư trong quý II có sự gia tăng so với quý I, với tỷ trọng lớn và tăng nhanh nhất ở khu vực dân cư, khu vực tư nhân và khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Hoạt động giải ngân vốn FDI trong 6 tháng đầu năm cũng được đánh giá khá ổn định và có phần cải thiện hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Một số hiệp định thương mại tự do mới được ký kết cũng mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường và nguồn lực bên ngoài cho quá trình sản xuất, xuất khẩu…

 

Trước những điểm sáng đó, CIEM dự báo, tăng trưởng kinh tế quý III có thể đạt mức 6,42%; tăng trưởng xuất khẩu quý III dự báo ở mức 10,6%; thâm hụt thương mại ở mức 0,8 tỷ USD. Chỉ số giá tiêu dùng trong quý III tăng khoảng 0,92%. Tỷ giá của hệ thống ngân hàng thương mại nhiều khả năng sẽ ổn định trong quý III và quý IV.

 

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM nhìn nhận, mặc dù tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2015 đã phục hồi rõ nét hơn, song tiềm năng tăng trưởng lại chậm được cải thiện. TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng: “Bức tranh kinh tế nhìn bề ngoài có vẻ tốt, nhưng nhìn sâu hơn, dài hơn, có thể có vấn đề. Hiện chúng ta tăng năng suất lao động chủ yếu nhờ chuyển đổi cơ cấu chứ không phải tăng năng suất lao động của nội ngành (không phải do kỹ năng tăng, hay do áp dụng khoa học công nghệ để tăng năng suất). Hơn nữa, lượng vốn đổ vào bất động sản, ngân hàng, xây dựng tăng lên, song đây lại là những ngành sử dụng vốn không hiệu quả, năng suất thấp, tốc độ tăng năng suất thậm chí âm”.

 

Nhìn dưới góc độ tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong 6 tháng đầu năm 2015, ông Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia nhận xét: “Tăng trưởng của khu vực nông - lâm nghiệp và thủy sản đang ở mức thấp. Đây là thực trạng đáng lo ngại vì thời gian qua chúng ta đã có nhiều chính sách để kích cầu khu vực này phát triển”.

 

Chưa tận dụng được sức lan tỏa của vốn FDI

Đề cập tới hoạt động thu hút FDI góp phần phát triển kinh tế, Báo cáo kinh tế vĩ mô quý II/2015 của CIEM cho hay, hoạt động thu hút FDI trong quý II/2015 của Việt Nam có sự gia tăng so với quý I/2015. Vốn FDI thực hiện trong 6 tháng đầu năm tuy tăng, nhưng vốn đăng ký mới và đăng ký bổ sung lại giảm, xuất khẩu của khu vực FDI vẫn chiếm tỷ trọng lớn, tác động của khu vực FDI đến tăng trưởng kinh tế trong nước vẫn rất thấp. 

 

Nhìn lại bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm 2015, ông Lê Đình Ân chỉ rõ: “Với các quốc gia có kết cấu hạ tầng, công nghiệp hỗ trợ phát triển tốt như Thái Lan thì vấn đề FDI tăng không đáng lo ngại. FDI tăng góp phần quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của quốc gia đó. Với Việt Nam, do chưa có điều kiện tốt như vậy, nên tác động lan tỏa của FDI không lớn”. 

 

Đồng quan điểm này, TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh, Phó Viện trưởng CIEM cho rằng: “Thời gian qua, FDI vào Việt Nam có sức lan tỏa chưa cao là do những vấn đề nội tại của nền kinh tế. Để FDI lan tỏa mạnh hơn đối với nền kinh tế trong thời gian tới thì các hoạt động chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất lao động… cần diễn ra mạnh mẽ hơn nhằm góp phần vào tăng trưởng kinh tế”.

 

Trên cơ sở những dự báo khả quan về tăng trưởng kinh tế nước ta những tháng cuối năm 2015, tại Tọa đàm, nhiều chuyên gia nhận định, một số hiệp định thương mại tự do mới được ký kết vừa qua sẽ mở rộng cơ hội để Việt Nam đón nhận thêm vốn FDI. Trong bối cảnh ấy, TS. Lê Đăng Doanh cho rằng, định hướng cải cách nền tảng kinh tế vĩ mô và điều hành các chính sách kinh tế vĩ mô cần theo hướng tạo dựng thêm động lực, đẩy nhanh việc thực hiện Nghị quyết số 19/NĐ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nhằm tạo đà cho các chuyển biến mạnh mẽ hơn về môi trường đầu tư, kinh doanh trong nửa cuối năm 2015 và các năm tiếp theo. 

T.Hiếu

ngocthanh