Đa dạng nguồn lực phát triển giao thông nông thôn

Việc tạo đột phá trong phát triển giao thông có ý nghĩa quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn. Đây là nhận định được đưa ra tại Hội nghị “Tổng kết 5 năm công tác xây dựng, quản lý giao thông nông thôn
Đa dạng nguồn lực phát triển giao thông nông thôn

Việc tạo đột phá trong phát triển giao thông có ý nghĩa quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội  khu vực nông thôn. Đây là nhận định được đưa ra tại Hội nghị “Tổng kết 5 năm công tác xây dựng, quản lý giao thông nông thôn gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới và phương hướng nhiệm vụ năm 2016 - 2020” do Bộ Giao thông vận tải (GTVT) tổ chức sáng qua (6/7) tại Hà Nội. 

 

Nhà nước và nhân dân cùng làm 

Theo báo cáo của Bộ GTVT, hệ thống giao thông nông thôn (GTNT) hiện nay phục vụ cho gần 70% dân số cả nước. Để giải quyết khó khăn về nguồn vốn trong phát triển hệ thống GTNT, ngành giao thông đã áp dụng thành công hình thức huy động các nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn lực từ nhân dân. Nhiều địa phương đã kêu gọi sự đồng thuận thực hiện từ phía người dân để họ tự nguyện hiến đất, đóng góp sức lao động trong thi công công trình GTNT.  

IMG

Trong 5 năm qua, đường giao thông nông thôn đã tăng thêm 217.000 km, trong đó đường huyện tăng 10.500 km, đường xã và thôn xóm tăng 101.000 km

 

Ảnh: Tiên Giang

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể, mô hình tốt phát triển GTNT thời gian qua được nhắc đến là “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Điển hình tại Tuyên Quang, địa phương này đã hỗ trợ toàn bộ xi măng, ống cống và vận chuyển đến tận công trình, còn người dân hiến đất, vật liệu xây dựng và tổ chức triển khai thi công. Nhờ cách làm này, Tuyên Quang đã phát triển được 2.500 km đường GTNT. 

 

Thứ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết thêm, các tuyến đường GTNT hiện chiếm 86,6% chiều dài toàn bộ mạng lưới đường bộ của cả nước. Như vậy, chỉ trong 5 năm qua, đường GTNT đã tăng thêm 217.000 km, trong đó đường huyện tăng 10.500 km, đường xã và thôn xóm tăng 101.000 km. Đến nay cũng có 220.000/492.892 km đường GTNT được cứng hoá. Để đạt được kết quả trên, nguyên nhân quan trọng là người dân rất đồng tình với chủ trương “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, bởi họ thấy rõ được lợi ích từ các công trình này đem lại. 

 

Bên cạnh đó, đại diện Bộ GTVT cũng đưa ra một mô hình khác đáng chú ý là việc thành lập các hội từ thiện quyên góp xây dựng GTNT tại Đồng Tháp, Bến Tre. Tại đây, các địa phương lập các Hội cầu đường ở các cấp (tỉnh, huyện, xã) và đi vận động kinh phí làm cầu đường từ các hội đồng hương, các cá nhân thành đạt, mạnh thường quân tại địa phương... 

 

Chất lượng đảm bảo vì được dân giám sát

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Thể, trong thời gian tới, cần ban hành chính sách để có một phần kinh phí thoả đáng cho công tác bảo trì. Hiện nay, công tác này đã được quan tâm nhưng chưa đúng mức nên có những trường hợp xảy ra sập cầu, nhiều đường sá, cầu cống hư hỏng không được bảo dưỡng. Một giải pháp nữa là cần tăng cường sự giám sát của nhân dân. Đặc biệt là với kinh phí huy động và thi công phải tăng cường sự giám sát của nhân dân thông qua Ban giám sát cộng đồng có sự tham gia của HĐND, đại diện cộng đồng dân cư hưởng lợi từ công trình do dân bầu…

Phó Giám đốc Sở GTVT Tuyên Quang Nguyễn Tiến Dũng cho biết, với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, Tỉnh đã hỗ trợ 100% kinh phí mua và vận chuyển xi măng, ống cống và hỗ trợ công tác quản lý kỹ thuật 2 triệu đồng/km. Trong số trên 2.500 km đường đã được bê tông hóa, người dân đã hiến trên 41 nghìn m2 đất.

Hiện nay, lực lượng quản lý GTNT rất yếu kém, bất cập, nhất là ở cấp cơ sở, mới có cán bộ quản lý giao thông cấp huyện chứ cấp xã không có. Cán bộ xã kiêm nhiệm nhiều thứ nên GTNT ở cấp xã không có người quản lý. Vì vậy, cần có cơ chế chính sách để bố trí bộ phận chuyên trách theo dõi, quản lý bảo dưỡng đường ở cấp xã. Cán bộ này sẽ chỉ cần làm nhiệm vụ kiểm tra, theo dõi, đôn đốc, bảo dưỡng. 

 

Về vấn đề này, theo đại điện Sở GTVT Vĩnh Phúc, điều quan trọng nhất là người dân được bàn, được tham gia giám sát công trình và được biết mọi vấn đề liên quan đến tài chính. Hầu hết các đường liên thôn, ngõ xóm do dân tự thu, tự làm nên giá thành hạ, chất lượng đảm bảo. Đồng quan điểm, đại diện Sở GTVT Tuyên Quang khẳng định, việc vận động nhân dân hiến đất làm đường đã khó, tránh thất thoát trong xây dựng còn khó hơn. Để giải quyết vấn đề này, ngay tại các xã đã thành lập Ban xây dựng đường bê tông của xã; các thôn, xóm, bản, thành lập Ban quản lý, Ban giám sát cộng đồng để thực hiện.

 

Huy động tốt hơn nữa các nguồn lực

Bộ GTVT cho biết, một số địa phương có nguồn thu tốt, có điều kiện bố trí nguồn vốn nhưng cũng chưa thực sự quan tâm phát triển hệ thống GTNT. Vì thế, rất cần có những chỉ đạo, định hướng đối với các địa phương để làm tốt hơn công tác này. Một khó khăn trong phát triển GTNT hiện nay là những địa phương khó khăn, cần đẩy mạnh phát triển GTNT thì lại có nguồn thu thấp nên mức hỗ trợ cũng hạn chế…

 

Tuy nhiên, theo Bộ GTVT, trước tiên vẫn phải huy động nội lực. Có thể có tỉnh giàu, tỉnh nghèo, nhưng tỉnh nào cũng phải dành một sự quan tâm đến GTNT vì đó là vấn đề đời sống dân sinh rất quan trọng. 

 

Thứ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết, Bộ GTVT đang xây dựng các đề án phát triển cầu đường nông thôn tại 50 tỉnh có đồng bào dân tộc, vùng khó khăn bằng nhiều hình thức. Trong trường hợp khó huy động được các nguồn vốn, Chính phủ có thể xây dựng các chương trình mục tiêu hướng về tỉnh nghèo để phát triển GTNT.

 BK

ngocthanh