CPI tháng 10 tăng nhẹ trước nỗi lo giảm phát

Sau 9 tháng, CPI chỉ tăng 0,67% so với cùng kỳ năm 2014. So với mục tiêu điều hành lạm phát 5% trong năm nay thì con số này còn quá xa, dấy lên một mối lo mới là thiểu phát, giảm phát. Tuy nhiên,
CPI tháng 10 tăng nhẹ trước nỗi lo giảm phát

Sau 9 tháng, CPI chỉ tăng 0,67% so với cùng kỳ năm 2014. So với mục tiêu điều hành lạm phát 5% trong năm nay thì con số này còn quá xa, dấy lên một mối lo mới là thiểu phát, giảm phát. Tuy nhiên, theo số liệu Tổng cục Thống kê vừa công bố, tháng 10/2015, CPI đã tăng nhẹ trở lại với mức tăng 0,11%. 

IMG

Theo Tổng cục Thống kê, lạm phát thấp không phải do tổng cầu giảm mà do yếu tố chi phí đẩy giảm

Ảnh: Lê Tiên

Lý giải việc chỉ số giá tiêu dùng tăng thấp, nhiều chuyên gia cho rằng, trong thời gian qua, lạm phát luôn được kiểm soát tốt, kinh tế vĩ mô ổn định; giá xăng, dầu được điều chỉnh giảm ở mức sâu theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước; công tác bình ổn giá và việc bảo đảm nguồn cung hàng hóa trên thị trường được thực hiện hiệu quả.

TS. Lê Xuân Bá, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nhìn nhận, quy luật thị trường khi giá giảm, lạm phát thấp là đúng, không có gì lo ngại cả. Nhưng hình như người dân Việt Nam có vẻ quen sống trong điều kiện lạm phát cao, nên khi lạm thấp lại lo lắng. Chúng ta phải làm sao cho dân hiểu, dân tin là vì đâu mà giá thấp và phải làm rõ cho họ thấy. Tuy nhiên, chúng ta chưa làm được việc này.

Có ý kiến băn khoăn, liệu lạm phát thấp có phải chỉ là do giá cả thấp, hay còn do nhu cầu tiêu dùng giảm (tức cầu giảm). Tuy nhiên, Tổng cục Thống kê nhấn mạnh, lạm phát thấp không phải do tổng cầu giảm, mà hoàn toàn do yếu tố chi phí đẩy giảm. Và một trong những lý do cơ bản nhất, đó là giá dầu thô đã giảm mạnh trên thị trường toàn cầu, kéo theo chi phí đầu vào của nhiều mặt hàng giảm mạnh. Theo đó, lạm phát cơ bản ở mức 2 - 3% như hiện nay là mức cân bằng, giúp ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Ông Nguyễn Anh Dương, Phó Trưởng ban Ban Kinh tế vĩ mô thuộc CIEM cho biết, lạm phát phụ thuộc vào hai yếu tố. Thứ nhất là yếu tố cầu, tức là nhu cầu chi tiêu, nhu cầu đầu tư, cũng như nhu cầu xuất khẩu sẽ ảnh hưởng tới nhu cầu sản xuất và nếu chênh lệch nhiều quá thì sẽ gây áp lực giá. Thế nhưng ngược lại, lạm phát cũng có thể phụ thuộc vào các yếu tố như giá các mặt hàng, dịch vụ mà Nhà nước còn kiểm soát giá, các mặt hàng đó tăng thì cũng sẽ làm đẩy chi phí của doanh nghiệp.

Phân tích của ông Nguyễn Anh Dương đã được chứng thực ngay trong số liệu CPI của tháng 10/2015. Mặc dù có mức CPI thấp kỷ lục trong 9 tháng đầu năm, song khi có 2 lần điều chỉnh tăng giá xăng dầu trong tháng 9 (vào ngày 18/9 và ngày 3/10), cùng với việc Hà Nội và một số địa phương điều chỉnh tăng giá nước đã khiến CPI của tháng 10/2015 tăng nhẹ trở lại ở mức 0,11%. 

Trái ngược với những quan ngại về lạm phát thấp, có ý kiến cho rằng, những rủi ro tiềm ẩn về giá điện, giá nước, giá dịch vụ y tế, giá xăng dầu tăng lại là áp lực cho công tác kiểm soát lạm phát trong thời gian tới.

Trả lời báo chí mới đây, ông Eric Sidgwick, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam đã khẳng định, Việt Nam còn xa mới phải tính đến câu chuyện giảm phát. "Dự báo lạm phát thấp trong năm nay vì giá cả hàng hóa giảm, nhất là giá dầu, chi phí sản xuất - kinh doanh giảm. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng và tiêu dùng thời gian tới sẽ đẩy lạm phát tăng lên", ông Eric Sidgwick nói và cho biết, ADB dự báo, lạm phát của Việt Nam trong 2016 của Việt Nam có thể lên tới 4%.

Các chuyên gia kinh tế cũng khuyến nghị, Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến giá cả, thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu; đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường. Chính phủ và các cơ quan liên quan cần cân nhắc thời gian điều chỉnh tăng giá một số mặt hàng thiết yếu để tránh gây tác động lan tỏa về mặt tâm lý lên CPI.

Hải Bình

ngocthanh