Chuyển nhiều khoản phí sang cơ chế giá để đẩy mạnh xã hội hóa cung cấp dịch vụ công

Theo Tờ trình của Chính phủ, Danh mục phí, lệ phí kèm theo dự thảo Luật Phí và lệ phí bao gồm 51 khoản phí và 39 khoản lệ phí. Hiện Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Pháp lệnh
Chuyển nhiều khoản phí sang cơ chế giá  để đẩy mạnh xã hội hóa cung cấp dịch vụ công

Theo Tờ trình của Chính phủ, Danh mục phí, lệ phí kèm theo dự thảo Luật Phí và lệ phí bao gồm 51 khoản phí và 39 khoản lệ phí. Hiện Danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Pháp lệnh Phí và lệ phí gồm 73 loại phí và 42 loại lệ phí. Nhiều khoản phí sẽ được chuyển sang cơ chế giá để đẩy mạnh thu hút các thành phần kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ công.

 

Sáng ngày 26/5, tại Kỳ họp thứ 9 của Quốc hội khóa XIII, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã trình bày Tờ trình dự án Luật Phí và lệ phí.

IMG

Dự thảo Luật Phí và lệ phí sẽ tập trung phản ánh kịp thời, đầy đủ nguồn thu từ phí, lệ phí đồng thời hướng đến mục tiêu đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động cung cấp một số loại hình dịch vụ công

 Ảnh: LTT

Phù hợp với chủ trương xã hội hóa một số dịch vụ công 

Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, qua 13 năm triển khai thực hiện Pháp lệnh Phí và lệ phí, cơ bản đã đạt được các mục tiêu, yêu cầu đề ra. Cơ chế quản lý phí, lệ phí được đổi mới theo hướng đẩy mạnh xã hội hoá các dịch vụ công, tạo cơ chế chủ động cho đơn vị thu phí, lệ phí, từ đó, phát huy quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ quan, đơn vị thu, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công.

 

Thực hiện Pháp lệnh cũng đã tạo thêm nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN). Cụ thể, thu từ phí, lệ phí năm 2012 là 29.112 tỷ đồng, bằng 3,9% tổng thu NSNN; năm 2013 là 31.271 tỷ đồng, bằng 3,8% tổng thu NSNN; năm 2014 là 33.271 tỷ đồng, bằng 3,9% tổng thu NSNN.

 

Tuy nhiên, qua 13 năm thực hiện Pháp lệnh Phí và lệ phí, đến nay, có một số khoản phí đã và đang chuyển sang cơ chế giá theo quy định của các luật chuyên ngành (đặc biệt là một số khoản phí có tác động lớn đến người dân như: học phí, viện phí, phí kiểm định phương tiện đo lường...); một số khoản phí có tên trong Danh mục nhưng chưa phát sinh; một số khoản phí trùng lắp với khoản thu khác, do đó, cần sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Danh mục phí để phù hợp với tình hình thực tế hiện nay và trong những năm tới.

 

Theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, dự thảo Luật Phí và lệ phí sẽ thiết lập khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ về quản lý phí, lệ phí; bảo đảm thống nhất, phù hợp với quy định của Luật NSNN (sửa đổi) và các văn bản pháp luật có liên quan. Bên cạnh đó, từng bước tập trung phản ánh kịp thời, đầy đủ nguồn thu từ phí, lệ phí; khắc phục hạn chế trong quản lý nguồn thu từ phí, lệ phí; từng bước tính đúng, tính đủ các chi phí nhằm đáp ứng được các yêu cầu đặt ra từ quá trình đổi mới cơ chế quản lý đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, đẩy mạnh xã hội hóa một số loại hình dịch vụ công phù hợp với sự vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa...

 

Chuyển 19 khoản phí sang thực hiện theo cơ chế giá

Về Danh mục phí, theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, để khuyến khích thu hút các thành phần kinh tế tham gia cung cấp dịch vụ công thì cần thiết rà soát các khoản phí, chuyển các khoản phí sang cơ chế giá dịch vụ. Theo đó, chỉ các dịch vụ công liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước (công việc chỉ có cơ quan nhà nước thực hiện) như: phí phòng dịch y tế, phí thẩm định cấp giấy phép hành nghề... thì quy định thu phí. Với nguyên tắc này, Chính phủ tiếp tục rà soát và chuyển 19 khoản phí trong Danh mục sang thực hiện theo cơ chế giá (ngoài 18 khoản nêu trên). "Việc chuyển các khoản phí này đã có tính đến sự phù hợp với quy định của pháp luật về giá để bảo đảm việc chuyển sang cơ chế giá không ảnh hưởng đến hoạt động cung cấp dịch vụ", Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng khẳng định.

 

Theo dự thảo Luật Phí và lệ phí, phí thu được từ các hoạt động dịch vụ do cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện là khoản thu thuộc NSNN, không chịu thuế. Đơn vị thu được để lại một phần phí thu được để trang trải chi phí cung cấp dịch vụ, thu phí; phần còn lại nộp NSNN theo quy định của pháp luật. Phí thu được từ các hoạt động dịch vụ do tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện là khoản thu thuộc NSNN, không chịu thuế và quản lý, sử dụng phí thu được theo quy định của Chính phủ. Còn lệ phí là khoản thu thuộc NSNN, cơ quan thu lệ phí phải nộp đầy đủ, kịp thời số tiền lệ phí thu được vào NSNN. Nguồn chi phí trang trải cho việc thu lệ phí do NSNN bố trí trong dự toán của cơ quan thu theo chế độ, định mức chi NSNN theo quy định của pháp luật.

 

Danh mục phí kèm theo Luật sẽ bao gồm 51 khoản phí, trong đó, 36 khoản phí kế thừa Danh mục phí hiện hành và 15 khoản phí đang được quy định tại một số luật chuyên ngành được bổ sung vào Danh mục. Danh mục lệ phí kèm theo Luật gồm 39 khoản, trong đó, 30 khoản lệ phí kế thừa Danh mục lệ phí hiện hành và 9 khoản lệ phí đang được quy định tại một số luật chuyên ngành được bổ sung vào Danh mục.

 

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Tài chính - Ngân sách (TCNS) của Quốc hội nhất trí với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật. Theo đó, Luật Phí và lệ phí chỉ quy định đối với khoản thu phí, lệ phí thuộc dịch vụ công do cơ quan nhà nước thực hiện, không điều chỉnh đối với các khoản phí, lệ phí do các tổ chức và cá nhân ngoài Nhà nước thực hiện. Các dịch vụ được thực hiện bởi các tổ chức và cá nhân sẽ được áp dụng theo cơ chế giá dịch vụ nhằm đẩy mạnh xã hội hóa và phù hợp với thông lệ quốc tế.

 

Về Danh mục phí, lệ phí, Ủy ban TCNS cơ bản nhất trí việc bãi bỏ, chuyển sang cơ chế giá và bổ sung một số khoản phí, lệ phí như Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, qua giám sát thực tế và làm việc với các bộ, ngành cho thấy, Danh mục phí, lệ phí quy định trong dự thảo Luật chưa đầy đủ, chưa toàn diện, chỉ quy định theo nhóm, loại phí, lệ phí; chưa rõ về tên gọi với nội hàm của một số loại phí, lệ phí. Vì vậy, để bảo đảm tính cụ thể và nhằm tránh tình trạng phụ thu, lạm bổ tạo gánh nặng đóng góp cho người dân, đa số ý kiến trong Ủy ban TCNS đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu, bổ sung vào dự thảo Luật quy định chi tiết các khoản phí, lệ phí, phân loại theo nhóm ngành cụ thể.

V. Thắng

ngocthanh