Chờ quyết định đầu tư 12.612 tỷ đồng trái phiếu chính phủ còn dư

Chính phủ đang khẩn trương hoàn thiện báo cáo trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 cho sử dụng “nốt” 12.612 tỷ đồng trái phiếu chính phủ (TPCP) còn dư sau khi đã hoàn thiện dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A
Chờ quyết định đầu tư 12.612 tỷ đồng trái phiếu chính phủ còn dư

Chính phủ đang khẩn trương hoàn thiện báo cáo trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 cho sử dụng “nốt” 12.612 tỷ đồng trái phiếu chính phủ (TPCP) còn dư sau khi đã hoàn thiện dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và Đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên - Quốc lộ 14 theo Nghị quyết số 65/2013/QH13.

IMG

Tổng vốn đã được bố trí cho dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và dự án Quốc lộ 14 là 64.294 tỷ đồng

 Ảnh: Tất Tiên

Nghị quyết số 65/2013/QH13 về phát hành bổ sung và phân bổ vốn TPCP giai đoạn 2014 - 2016 quyết định sử dụng 61.680 tỷ đồng TPCP để đầu tư cho 23 dự án thuộc Quốc lộ 1A và 7 tiểu dự án thuộc Quốc lộ 14. Sau hơn 1 năm triển khai, đến thời điểm này, về cơ bản hai dự án này đã hoàn thành. Nhưng điều đáng nói là, lần đầu tiên trong lịch sử đầu tư phát triển hạ tầng sử dụng vốn TPCP, thay vì liên tục điều chỉnh nâng tổng mức đầu tư với 1.001 lý do như chi phí nhân công tăng, giá nguyên vật liệu xây dựng tăng, mặt bằng giá cả tăng, thay đổi thiết kế kỹ thuật..., hai dự án này tiết kiệm được 12.612 tỷ đồng.

 

Theo số liệu của Bộ Giao thông vận tải, tổng mức vốn đã được bố trí theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 của Quốc hội và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ là 64.294 tỷ đồng (bao gồm: vốn đã bố trí từ các nguồn khác đến hết năm 2013 là 2.614 tỷ đồng; kế hoạch vốn TPCP giai đoạn 2014 - 2016 là 61.680 tỷ đồng); trong đó, dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A là 53.314 tỷ đồng; dự án Quốc lộ 14 là 10.980 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi rà soát chênh lệch tổng nguồn vốn bố trí và tổng mức đầu tư, không phải sử dụng vốn dự phòng trượt giá, điều chỉnh thiết kế cho phù hợp, sử dụng biện pháp tổ chức thi công hợp lý... tổng kinh phí thực hiện chỉ hết 50.035 tỷ đồng. Trong đó, dự án Quốc lộ 1A là 43.404 tỷ đồng, dự án Quốc lộ 14 là 6.631 tỷ đồng. Như vậy, tổng số vốn còn dư là 14.259 tỷ đồng, nhưng do “lỡ” đầu tư vượt mức 1.647 tỷ đồng cho một số công trình có tính kết nối với Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14 nên chỉ còn 12.612 tỷ đồng.

 

Số tiền còn dư này, Chính phủ dự kiến đề nghị Quốc hội cho phép sử dụng 8.263 tỷ đồng để tiếp tục đầu tư, nâng cấp, mở rộng 11 dự án khác trên Quốc lộ 1A và 4.349 tỷ đồng để triển khai 4 dự án cấp bách thuộc Quốc lộ 14. 

 

Việc tiếp tục sử dụng số vốn còn dư này, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng là nhằm phát huy hiệu quả nguồn vốn TPCP đầu tư cho các dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14 theo đúng tinh thần Nghị quyết số 13-NQ/TW (Hội nghị Trung ương 4). Sau khi được Quốc hội thông qua, Chính phủ đề nghị cho phép tiến hành thẩm định, phê duyệt và triển khai ngay để đảm bảo tiến độ hoàn thành, đưa toàn bộ Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14 vào khai thác đồng bộ, hiệu quả.

 

Ông Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đánh giá rất cao Bộ Giao thông vận tải trong việc rà soát tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm soát chi phí, chất lượng, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và thi công dự án nên đã tiết kiệm được tới 12.612 tỷ đồng khi thực hiện hai dự án này. 

 

“Đây có thể coi là kết quả rất tốt trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn TPCP”, ông Phùng Quốc Hiển đánh giá nhưng cũng khá băn khoăn: “Tỷ trọng vốn dư quá lớn so với tổng nguồn vốn được bố trí đã phần nào thể hiện việc lập dự toán, thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư chưa sát với thực tiễn”.

 

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ông Phan Xuân Dũng cũng lăn tăn: “Dự án đầu tư xây dựng tiết kiệm 5 - 7% đã quá tốt, nhưng tiết kiệm tới 23% thì quá nhiều nên không biết có tốt hay không”. Trong khi đó, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, ông Nguyễn Hạnh Phúc đặt câu hỏi: “Giảm tổng mức đầu tư tới 23% phải chăng là do giảm quy mô đầu tư. Câu hỏi đặt ra là giảm quy mô có đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hàng hóa, hành khách, lưu thông ngày càng tăng theo sự phát triển kinh tế - xã hội? Và giảm tổng mức đầu tư thì chất lượng công trình có bảo đảm không?”.

 

Trong khi đó, đi thực tế ở địa phương, Phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn phản ánh, trên thực tế Quốc lộ 1A đoạn qua Quảng Nam quá hẹp, không đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa, lưu thông trong tương lai gần. “Tiết kiệm là cần thiết, là bắt buộc, đặc biệt không để xảy ra thất thoát, lãng phí, nhưng Quốc hội đã giao tổng mức đầu tư, yêu cầu làm đúng thiết kế, chất lượng, thực hiện đúng công trình đã được phê duyệt chứ không yêu cầu tiết kiệm quá mức. Bây giờ đầu tư xong rồi, còn dư tiền thì đầu tư tiếp vào các dự án chưa bảo đảm đúng thiết kế đã được duyệt”, ông Huỳnh Ngọc Sơn đề xuất. 

 

Nhiều khả năng đề nghị của Chính phủ về việc sử dụng nốt số vốn TPCP còn dư sẽ được Quốc hội cân nhắc hết sức cẩn trọng trước khi đồng ý. Bởi theo quan điểm của Ủy ban Tài chính - Ngân sách thì Chính phủ phải rà soát kỹ lưỡng, làm rõ sự cần thiết, tính cấp bách của từng dự án, đặc biệt phải bảo đảm công trình, dự án phải nằm trong Danh mục các chương trình, dự án được phép sử dụng nguồn vốn TPCP.

 

“Qua rà soát sơ bộ, Ủy ban Tài chính - Ngân sách nhận thấy, trong số các dự án được Chính phủ đề nghị, có một số dự án nằm ngoài Danh mục, chưa bảo đảm tính hợp lý để sử dụng nguồn vốn TPCP, vì vậy nên giao cho các địa phương thực hiện; một số dự án nằm trong Danh mục sử dụng vốn TPCP cần phải cân nhắc việc đầu tư vì chưa rõ hiệu quả”, ông Phùng Quốc Hiển lưu ý và cho rằng, hiện nay nhiều dự án sử dụng nguồn vốn TPCP trong lĩnh vực giao thông còn dở dang, thiếu vốn, thuộc diện giãn, hoãn tiến độ, điểm dừng kỹ thuật; trong đó, nhiều công trình quan trọng cần sớm được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Vì vậy, nên cân nhắc việc phân bổ một phần số vốn còn dư cho các dự án này thay vì đầu tư toàn bộ cho các dự án theo đề nghị của Chính phủ.

 

“Trong bối cảnh nợ công tăng cao, ngân sách nhà nước còn rất nhiều khó khăn, vốn TPCP lại là vốn vay thì trong trường hợp đã hoàn thành mục tiêu đầu tư theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 thì không nên dùng số tiền dư để đầu tư tiếp mà để giảm nợ công”, ông Phùng Quốc Hiển gợi ý thêm.

Hà Thành

ngocthanh