Chính sách phát triển công nghiệp chưa sát thực tiễn

Các chiến lược và quy hoạch phát triển công nghiệp đã được xác định nhưng chính sách phát triển công nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, nhiều trường hợp không sát với thực tiễn, thiếu đồng bộ
Chính sách phát triển công nghiệp chưa sát thực tiễn

Các chiến lược và quy hoạch phát triển công nghiệp đã được xác định nhưng chính sách phát triển công nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, nhiều trường hợp không sát với thực tiễn, thiếu đồng bộ, thiếu nhất quán, và nhìn chung chưa đáp ứng được các yêu cầu cho phát triển công nghiệp. 

 

Đây là đánh giá của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải về chính sách phát triển công nghiệp tại Hội thảo “Định hướng chính sách phát triển công nghiệp Việt Nam giai đoạn 2016 - 2025, tầm nhìn đến năm 2035” vừa được Ban Kinh tế Trung ương tổ chức cuối tuần qua tại Hà Nội. 

 

Theo Trưởng ban Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ, chính sách phát triển công nghiệp của Việt Nam hiện nay bao gồm 3 nhóm chính sách lớn là: nhóm chính sách về môi trường kinh doanh, nhóm chính sách về phát triển năng lực phổ quát và nhóm chính sách phát triển công nghiệp theo ngành (kiểu cũ) tác động trực tiếp vào một số ngành công nghiệp mục tiêu, ưu đãi về đầu tư, tín dụng, chính sách thương mại bảo hộ ngành mục tiêu, quy định tỷ lệ nội địa hóa. Qua 30 năm đổi mới, Việt Nam đã thiết lập được hệ thống cơ chế, chính sách, tạo dựng thể chế mới nhằm thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) tạo ra môi trường thu hút nguồn lực xã hội cho phát triển công nghiệp. 

 

Tuy nhiên, ông Vương Đình Huệ cho rằng, việc thực hiện CNH - HĐH còn chậm, chưa gắn với phát triển kinh tế tri thức. Quy hoạch phát triển các ngành công nghiệp nền tảng và công nghiệp hỗ trợ chưa có định hướng rõ ràng, hiệu quả thấp. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, yếu kém, lạc hậu và thiếu tính kết nối. CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu. Tiêu chí cụ thể cho  mục tiêu CNH - HĐH còn chưa toàn diện, đồng bộ. Công nghiệp phát triển còn nặng về quy mô; chất lượng, hiệu quả còn thấp.

 

Do đó, Trưởng ban Ban Kinh tế Trung ương đề xuất: Trong 5 năm tới, bên cạnh mục tiêu tiếp tục đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, chú trọng CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn, phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, Việt Nam cần xây dựng nền công nghiệp và thương hiệu công nghiệp quốc gia với tầm nhìn trung, dài hạn, có lộ trình cho từng giai đoạn phát triển.

 

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho rằng, trong phát triển công nghiệp, yếu tố con người là quan trọng. Ở khía cạnh này, là nước đi sau, Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi được những kinh nghiệm tốt của thế giới. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải gợi ý, có thể sử dụng chương trình, công nghệ đào tạo nghề của các trường nổi tiếng cũng như nhanh chóng tiếp cận với phương pháp đào tạo hiện đại để rút ngắn thời gian. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhiều sáng tạo, thu hút được nhiều lao động, nên có thêm chính sách hỗ trợ từ các bên. 

 

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh, phải hiểu rõ vấn đề không phải phát triển công nghiệp là phải có hỗ trợ bằng tiền nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh ngân sách có hạn. Cho nên, chỉ hỗ trợ mô hình thật sự hiệu quả, chứ không thực hiện dàn trải. Ngoài ra, muốn thúc đẩy sáng tạo cần bảo vệ sở hữu trí tuệ hiệu quả, hạn chế tình trạng các nhà sáng chế trong nước bị ăn cắp bản quyền.

 

Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam chia sẻ quan điểm rằng, kinh tế đang phục hồi là cơ hội tốt để Việt Nam đẩy nhanh quá trình CNH - HĐH. Do đó, Việt Nam cần có cách tiếp cận mới với việc can thiệp gián tiếp theo chiều ngang và trọng tâm là đổi mới sáng tạo… để phát triển công nghiệp. Đại diện của WB cho rằng, Nhà nước cần nuôi dưỡng, phát triển thị trường và tạo thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân trong lĩnh vực công nghiệp phát triển mạnh hơn trong tương lai.

 

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải mong muốn, những định hướng chính sách và khuyến nghị sẽ xác định tổng thể những định hướng chính sách phát triển công nghiệp nhằm huy động hiệu quả mọi nguồn lực từ các thành phần kinh tế trong nước và ngoài nước để phát triển, tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng hiện đại. Trong đó, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp có kỹ năng, có kỷ luật, có năng lực sáng tạo; ưu tiên phát triển và chuyển giao công nghệ đối với các ngành, các lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh và công nghệ hiện đại, tiên tiến ở một số lĩnh vực chế biến nông, lâm, thủy sản, điện tử, viễn thông, năng lượng mới và tái tạo, cơ khí chế tạo và hóa dược; điều chỉnh phân bố không gian công nghiệp hợp lý nhằm phát huy sức mạnh liên kết giữa các ngành, vùng, địa phương để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

T.Kiên

 

ngocthanh