“Chính phủ không thể đáp ứng đủ vốn phát triển hạ tầng giáo dục 5 năm tới”

Vấn đề này một lần nữa lại được Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam nhấn mạnh tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết năm học 2014 - 2015 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức mới đây khi nhiều địa phương đề cập đến những khó khăn về cơ sở vật chất, trường học.
“Chính phủ không thể đáp ứng đủ vốn phát triển hạ tầng giáo dục 5 năm tới”

Vấn đề này một lần nữa lại được Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam nhấn mạnh tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết năm học 2014 - 2015 được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức mới đây khi nhiều địa phương đề cập đến những khó khăn về cơ sở vật chất, trường học.

IMG

Do quỹ đất tại các đô thị có hạn, nên các trường mầm non, phổ thông ngoài công lập chưa được ưu tiên xem xét thực hiện giao đất, cho thuê đất; hoặc đã được giao đất, thuê đất nhưng không đảm bảo diện tích đất tối thiểu theo quy định

 Ảnh: Nhã Chi

Còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất 

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vùng núi phía Bắc và vùng Tây Nguyên có tỷ lệ phòng học mầm non kiên cố thấp nhất trong các cấp học (57,7%). Một số thành phố lớn, sĩ số học sinh/lớp vượt quy định, cơ sở vật chất các trường vẫn còn nhiều khó khăn như: phòng học xuống cấp nhiều; hệ thống phòng chức năng thiếu và yếu, không đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện; do thiếu vốn, một số mục tiêu như phát triển trường phổ thông dân tộc bán trú, trường chuyên, xóa phòng học tạm... vẫn chưa đạt yêu cầu. 

 

Tại Hội nghị trực tuyến trên, một số địa phương cũng đã chỉ ra những bất cập trong chính sách như một số chính sách đối với khối giáo dục mầm non, phổ thông (các tiêu chí, điều kiện hưởng chính sách xã hội hoá (XHH) vẫn chưa đồng bộ. Do quỹ đất tại các đô thị có hạn, nên các trường mầm non, phổ thông ngoài công lập chưa được ưu tiên xem xét thực hiện giao đất, cho thuê đất, thuê nhà theo Thông tư số 135/2008/TT-BTC ngày 31/12/2008 của Bộ Tài chính; hoặc đã được giao đất, thuê đất, thuê nhà nhưng không đảm bảo diện tích đất tối thiểu theo quy định. Trình tự thủ tục xác nhận đủ tiêu chí để được hưởng chính sách ưu đãi tại các địa phương còn chậm, liên quan đến nhiều sở, ban ngành tại địa phương, nên việc xác nhận đủ điều kiện hưởng chính sách XHH còn khó khăn và kéo dài, đặc biệt là chính sách ưu đãi miễn giảm tiền thuê đất, tiền thuế thu nhập doanh nghiệp… 

 

Một số khó khăn khác như tiến độ thực hiện việc bố trí ngân sách, cân đối nguồn vốn cho công tác phổ cập giáo dục mầm non còn chậm so với kế hoạch được giao, hiện còn 8/13 tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long chưa đáp ứng các điều kiện thực hiện phổ cập giáo dục mầm non; công tác quy hoạch, xây dựng trường, lớp mầm non ở những địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đông dân cư còn gặp nhiều khó khăn do thiếu quỹ đất, thiếu trường…

 

Cần đổi mới cơ chế tài chính

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng: “Vấn đề thiếu cơ sở vật chất, trường học vẫn còn tồn tại ở nhiều địa phương. Dù Trung ương đã có Chương trình kiên cố hóa trường học với tổng mức đầu tư lên tới 36.000 tỷ đồng và thực tế đã chi vượt số tiền này, nhưng vẫn chưa giải quyết triệt để được vấn đề thiếu cơ sở vật chất, trường học. Hai năm trước, một đề án đã trình lên Chính phủ nói rằng, cần đến trên 50.000 tỷ đồng nữa mới hoàn thành kiên cố hóa trường học và nhà công vụ cho giáo viên. Chính phủ chắc là không thể đảm bảo được yêu cầu lớn như vậy trong 5 năm tới, vì vậy, ngành giáo dục cần tìm một phương án khả thi và tinh thần là chỗ khó nhất mình ưu tiên làm trước”.

 

Để giải quyết khó khăn về tiêu chí, điều kiện hưởng ưu đãi XHH đối với khối giáo dục mầm non, phổ thông, Lãnh đạo Bộ GD&ĐT cho biết, Bộ này sẽ trình Chính phủ ban hành và triển khai Nghị định về cơ chế tính giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp; ban hành hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật, tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục đại học… 

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, trong năm học 2014 - 2015, TP. Hà Nội có 78 dự án xã hội hóa với tổng mức đầu tư đăng ký trên 5.600 tỷ đồng, có 58 dự án đã triển khai đầu tư xây dựng (trong đó có 17 dự án đã hoàn thành đưa vào hoạt động); TP.HCM đã huy động được nguồn vốn xã hội hóa đạt 1.455 tỷ đồng để đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn; Hưng Yên huy động được trên 47,8 tỷ đồng; Hà Nam huy động được 34,25 tỷ đồng, Điện Biên huy động được 32,7 tỷ đồng...

Để vừa bảo đảm chất lượng giáo dục, vừa tạo điều kiện để nhàđầu tư được hưởng ưu đãi khi đầu tư phát triển hạ tầng giáo dục, Bộ GD&ĐT đang phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Danh mục loại hình, tiêu chí quy mô, tiêu chuẩn của các cơ sở thực hiện XHH trong lĩnh vực giáo dục ban hành kèm theo Quyết định số 1466/QĐ-TTg trên tinh thần tiêu chí, tiêu chuẩn ở mức tối thiểu và dự kiến sẽ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong tháng 9 tới.

 

Bên cạnh việc đổi mới chính sách thu hút đầu tư trong và ngoài nước cho giáo dục, công tác quản lý, sử dụng hiệu quả và đúng mục đích các nguồn lực đầu tư cho giáo dục cũng cần được chú trọng. Trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết, Bộ GD&ĐT sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát đầu tư, công tác đấu thầu, công tác quyết toán trong xây dựng cơ bản, mua sắm thiết bị của các đơn vị; tập trung xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản theo quy định về quản lý đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước; rà soát tình hình và tiến độ thực hiện kế hoạch giải ngân các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA. 

 

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cũng cho rằng, hiện nay về cơ bản, các cơ chế chính sách hưởng ưu đãi XHH đã được ban hành đầy đủ và đồng bộ, vì vậy, đề nghị các địa phương ban hành, cụ thể hóa các chính sách ưu đãi XHH trong thẩm quyền, phù hợp với đặc thù của địa phương mình, nhằm khuyến khích và huy động tối đa các nguồn lực xã hội đầu tư cho giáo dục.

Lê Xuân 

ngocthanh