Cần phối hợp chặt chẽ hơn trong điều hành kinh tế vĩ mô

Sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô trong thời gian qua đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), nhiệm vụ đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế với trọng tâm
Cần phối hợp chặt chẽ hơn  trong điều hành kinh tế vĩ mô

Sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô trong thời gian qua đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), nhiệm vụ đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế với trọng tâm là tái cấu trúc đầu tư công, tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước, tái cấu trúc hệ thống ngân hàng đang đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô.

IMG

Công tác phối hợp trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô giữa các bộ đã đem lại những hiệu quả tích cực, nhận định đúng tình hình, đưa ra những giải pháp phù hợp, kịp thời giúp Chính phủ trong công tác chỉ đạo điều hành 

Ảnh: Lê Tiên

Tạo sự đồng thuận trong các hoạt động chung 

Đánh giá chung về cơ chế phối hợp trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô, Bộ KH&ĐT cho biết, hiện đã có hệ thống văn bản pháp lý quy định khá chặt chẽ về công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô. Về cơ bản, hệ thống các văn bản này đã xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan liên quan cũng như quy định một quy trình thống nhất trong việc ban  hành, xử lý các quyết định về vĩ mô. Các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện đúng các chức năng, nhiệm vụ của mình trong chỉ đạo, điều hành, thể hiện tính chủ động, trách nhiệm cao trong công tác phối hợp.

 

Bên cạnh đó, một số bộ, ngành, địa phương đã chủ động ký kết các văn bản cam kết phối hợp với nhau, đơn cử như Quy chế phối hợp giữa Bộ KH&ĐT - Bộ Tài chính - Bộ Công Thương - Ngân hàng Nhà nước. Việc ký kết các văn bản cam kết phối hợp này đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác, tạo sự đồng thuận trong các hoạt động chung, bảo đảm chính sách tài khóa và tiền tệ được phối hợp hài hòa, chặt chẽ, hiệu quả hơn, qua đó giúp Chính phủ ra các quyết sách chính xác. 

 

Nhờ có sự phối hợp nhịp nhàng trong việc thực thi các nhóm giải pháp đồng bộ nên các bất ổn vĩ mô những năm gần đây cơ bản được giải quyết, nền kinh tế vượt qua những thời điểm khó khăn và đang dần đi vào ổn định với lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được duy trì, an sinh xã hội được bảo đảm. Nỗ lực chung của các bộ, ngành, địa phương đã ngày càng được khẳng định và phản ánh trong các quyết định chính sách vĩ mô, tính công khai và minh bạch cũng dần được cải thiện. Đặc biệt là nhiều dự thảo văn bản quy phạm pháp luật quan trọng được đăng tải công khai, kịp thời trên các phương tiện thông tin đại chúng để lấy ý kiến rộng rãi của nhân dân nhằm tiếp thu và hoàn thiện trước khi ban hành. 

 

Theo Bộ KH&ĐT, mặc dù được triển khai chưa lâu, nhưng công tác phối hợp trong quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô giữa các bộ đã dần đi vào nề nếp; nhận thức về tầm quan trọng của công tác phối hợp đã được nâng lên một tầm cao mới; công tác trao đổi thông tin giữa các bộ đã được nâng lên một bước. Công tác phối hợp đã đem lại những hiệu quả tích cực, nhận định đúng tình hình kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước tác động đến nền kinh tế Việt Nam, qua đó đưa ra những giải pháp phù hợp, kịp thời giúp Chính phủ trong công tác chỉ đạo điều hành và đã được Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao. 

 

Đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, Bộ KH&ĐT chỉ ra rằng, thời gian qua, bất ổn vĩ mô có xu hướng vẫn lặp đi lặp lại, thậm chí ở một số lĩnh vực có mức độ còn khá nghiêm trọng. Chẳng hạn như tình trạng đầu tư dàn trải, hiệu quả đầu tư thấp; lạm phát, lãi suất thay đổi, biến động lớn; đồng tiền chịu sức ép giảm giá; thâm hụt ngân sách, thâm hụt thương mại lớn, nợ công cao,… Nguyên nhân chính của tình trạng này là do một số hạn chế trong phối hợp quản lý và điều hành vĩ mô.

 

Cụ thể, việc phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương mới chỉ hướng tới giải quyết từng mục tiêu vĩ mô ưu tiên trong từng thời điểm như lạm phát, tăng trưởng, xuất nhập khẩu, tỷ giá…, chứ chưa thực sự có sự phối hợp để giải quyết đồng bộ tất cả các mục tiêu vĩ mô. Trong khi đó, sự phối hợp để giải quyết mối quan hệ giữa các mục tiêu chính sách dài hạn và ngắn hạn chưa có sự thống nhất, xuyên suốt. Các mục tiêu ngắn hạn của chính sách chưa gắn kết với các mục tiêu dài hạn dẫn đến có sự mâu thuẫn, khắc chế lẫn nhau; các mục tiêu dài hạn của quốc gia chưa thực sự được cụ thể hóa bằng các mục tiêu ngắn hạn. 

 

Trên thực tế, sự phối hợp vẫn chưa thực sự trở thành một yêu cầu thường xuyên có tính khách quan và pháp lý, có kế hoạch phối hợp lâu dài, tổng thể, mà chỉ mới được thực hiện quyết liệt khi có một tình huống vĩ mô bất ổn phát sinh; còn nhiều trường hợp đặt lợi ích ngành, địa phương lên trên lợi ích chung; thiếu cơ chế phối hợp vùng để đạt hiệu quả lớn hơn trong đầu tư công…

 

Để tiếp tục cải thiện công tác điều hành kinh tế vĩ mô trong giai đoạn 2016 - 2020, Bộ KH&ĐT cho rằng, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục phối hợp có hiệu quả hơn nữa các giải pháp nâng cao năng lực sản xuất, đẩy mạnh phát triển sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ, khuyến khích tiêu dùng, đẩy nhanh việc tiêu thụ hàng tồn kho, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong sản xuất… Các bộ, ngành, địa phương còn phải tiếp tục phối hợp điều hành đồng bộ, hiệu quả các chính sách tài khóa, tiền tệ và giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quy định để hỗ trợ sản xuất kinh doanh, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô cả trước mắt và trong trung hạn. 

 

Bên cạnh đó, các bộ, ngành cần phối hợp thực hiện các biện pháp tháo gỡ khó khăn, triển khai các dự án nhằm đẩy nhanh hơn nữa tỷ lệ giải ngân; tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án trọng điểm trong công nghiệp và hạ tầng giao thông; UBND các tỉnh, thành phố cần bảo đảm thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư để các dự án đầu tư phát triển, đặc biệt là các dự án ODA, vay vốn tín dụng nước ngoài, thực hiện theo đúng tiến độ cam kết…

Trần Nam

 

ngocthanh