Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh: Phải bằng những hành động thực tiễn

Ghi nhận những kết quả tích cực trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thời gian qua, đặc biệt là đổi mới tại Luật Đầu tư (sửa đổi) và Luật Doanh nghiệp (sửa đổi),
Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh: Phải bằng những hành động thực tiễn

Ghi nhận những kết quả tích cực trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thời gian qua, đặc biệt là đổi mới tại Luật Đầu tư (sửa đổi) và Luật Doanh nghiệp (sửa đổi), nhưng nhiều ý kiến tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân 2015 cho rằng, để sự đổi mới tư duy này đi vào được cuộc sống vẫn còn là vấn đề phía trước và cần hành động ngay nếu không muốn Việt Nam tụt hậu, vì các nước trong khu vực và thế giới không dừng lại chờ chúng ta thay đổi để cùng tiến. 

IMG

Theo các chuyên gia, việc tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi sẽ làm tăng khả năng thu hút các nguồn lực từ bên ngoài về vốn, công nghệ và trình độ tổ chức tiên tiến

 Ảnh: Lê Tiên

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Ban Pháp chế, Giám đốc dự án Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, kết quả điều tra về môi trường kinh doanh của Việt Nam qua hai cuộc khảo sát doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2013 và 2014 cho thấy, điểm yếu của môi trường kinh doanh tại Việt Nam so với các quốc gia cạnh tranh là tham nhũng, chi phí không chính thức, chất lượng dịch vụ hành chính công và chất lượng của kết cấu hạ tầng. Nhà đầu tư xếp hạng kết cấu hạ tầng của Việt Nam ngang bằng với Campuchia và Lào, song đối với lĩnh vực tham nhũng và gánh nặng quy định pháp luật, Việt Nam còn bị đánh giá thấp hơn nhiều so với hai nước này.

 

IMG

TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM:  Nhà nước theo đuổi mục tiêu phát triển của quốc gia, chứ Nhà nước không theo đuổi mục tiêu kinh doanh kiếm lời. Kinh doanh kiếm lời là chuyện của thị trường. Thu hẹp lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp nhà nước hiện nay chính là tạo điều kiện để thị trường phân bố có hiệu quả các nguồn lực phát triển và tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh bình đẳng. Trong điều kiện nước ta hiện nay, để hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh tùy thuộc vào 3 nhân tố: kinh tế vĩ mô ổn định; môi trường pháp lý tốt và nền hành chính mang tính phục vụ. Đây chính là ba nhân tố hỗ trợ lớn nhất cho doanh nghiệp phát triển và hội nhập tốt, chứ không phải các chính sách ưu đãi nào khác của Nhà nước.

IMG

TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương: Luật Đầu tư (sửa đổi) đã xác định cụ thể 6 ngành, nghề cấm kinh doanh và 267 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Đây là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực hạn chế những quy định tùy ý, gây bất lợi cho hoạt động kinh doanh. Tuy vậy, vẫn còn đó nhiều quy định về điều kiện không cần thiết, không phù hợp và bất hợp lý đang làm cho thị trường trong các ngành, nghề tương ứng trở nên méo mó, kém linh hoạt; gây cản trở đối với tự do kinh doanh và gây bất bình đẳng trong tiếp cận cơ hội kinh doanh. Vì vậy, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, không phù hợp, đơn giản hóa và hợp lý hóa các điều kiện kinh doanh khác vẫn tiếp tục là nỗ lực ưu tiên của cải cách.

IMG

TS. Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường - giá cả: Hiện nay, nhiều nội dung cải cách về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh vẫn dừng lại ở trên văn bản, cần có những giải pháp cụ thể tạo ra sức ép phải thực hiện đối với các cán bộ, công chức cấp thừa hành, trực tiếp làm việc với người dân và doanh nghiệp. Nếu không, đội ngũ này sẽ có thể vô hiệu hóa những tiến bộ của các cải cách được đưa ra từ lãnh đạo cấp cao. Đồng thời, phải tạo niềm tin cho doanh nghiệp và người dân trong đầu tư kinh doanh. Ngăn chặn các doanh nghiệp đi cửa sau, “sân sau” có mối quan hệ với các cơ quan công quyền, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng, khách quan. Đây không chỉ là biện pháp chống tham nhũng, mà còn là cách cải thiện môi trường kinh doanh hữu hiệu.

 

 

Ông Đậu Anh Tuấn cho biết, đối với một doanh nghiệp nước ngoài, môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam là thuận lợi, nếu có thể dễ dàng tiếp cận các nguồn lực tại chỗ, mà việc sử dụng các nguồn lực đó cho phép giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới. Đối với một nền kinh tế đang hội nhập và tăng trưởng như Việt Nam, việc tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi sẽ làm tăng khả năng thu hút các nguồn lực từ bên ngoài về vốn, công nghệ và trình độ tổ chức tiên tiến, nâng hiệu quả và quy mô sản xuất trong nước…

 

TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, nhấn mạnh đến việc khi chính sách đã có những tiến bộ thì việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cần phải bằng những hành động thực tiễn. 

 

Theo TS. Trần Du Lịch, với Luật Đầu tư (sửa đổi), quyền tự do kinh doanh của công dân, được làm những gì mà pháp luật không cấm đã được xác lập và đây chính là bước đột phá về thể chế kinh tế. Nhưng để sự đổi mới tư duy này đi được vào cuộc sống, thì vẫn đang còn là vấn đề phía trước. 

 

Trong những giải pháp được đưa ra, TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh, Chính phủ nên hạn chế thấp nhất việc bảo lãnh tín dụng, cho vay lại từ nguồn vay của ngân sách đối với các dự án đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước, xóa bỏ cơ chế ưu đãi bù giá cho doanh nghiệp như giá điện chẳng hạn. Đối với các dự án đầu tư cần thiết cho nền kinh tế, nhưng hiệu quả tài chính thấp, thì Nhà nước hỗ trợ theo phương thức tài trợ một phần, dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng chịu trách nhiệm huy động vốn là của chính doanh nghiệp. Nhà nước chỉ nên bảo lãnh một phần tín dụng đối với các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), như một sự bù đắp một phần chi phí dự án và thực hiện chính sách thuế ưu đãi cao nhất đối với loại hình đầu tư này.

 

Ở góc nhìn khác, TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương khuyến nghị, phải đổi mới, loại bỏ các nút thắt thể chế đang làm sai lệch và méo mó thị trường, tạo dư địa cho hối lộ, tham nhũng. Trong đó, phải đảm bảo quyền tự do kinh doanh và tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, coi Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) là “luật chung” hay “luật chính” về thành lập, tổ chức quản lý và giải thể các loại hình doanh nghiệp. Đồng thời, xác định giới hạn các vấn đề đặc thù và các ngành đặc thù có thể quy định khác so với Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) và được ưu tiên áp dụng. Các ngành “đặc thù” đó chỉ có thể là các ngành dịch vụ tài chính, ngân hàng. Tất cả các điều khoản trái hay không còn phù hợp với Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) trong các luật khác cần được bãi bỏ hoặc sửa đổi.

Nguyệt Minh

ngocthanh