“Vốn vay ODA Nhật Bản có tính mở nhất đối với doanh nghiệp Việt Nam”

Ông Mori Mutsuya, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam chia sẻ với Báo Đấu thầu về những cơ hội dành cho nhà thầu Việt Nam tại các dự án ODA Nhật Bản.
“Vốn vay ODA Nhật Bản có tính mở nhất  đối với doanh nghiệp Việt Nam”

Ông Mori Mutsuya, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam chia sẻ với Báo Đấu thầu về những cơ hội dành cho nhà thầu Việt Nam tại các dự án ODA Nhật Bản.

 

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, thông qua việc triển khai các dự án ODA Nhật Bản, năng lực nhà thầu Việt Nam đã từng bước được nâng lên. Ông có nhận xét gì về ý kiến này?

Ông Mori Mutsuya: Các doanh nghiệp Việt Nam luôn có cơ hội tham gia thực hiện dự án ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam. Với các khoản vay theo điều kiện thông thường, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia đấu thầu và thực hiện hợp đồng với tư cách là nhà thầu chính và/hoặc nhà thầu phụ. Với các dự án áp dụng hình thức STEP (vốn vay ODA Nhật Bản ràng buộc được gọi là “Điều khoản đặc biệt dành cho Đối tác kinh tế”), các doanh nghiệp của Việt Nam có thể tham gia thực hiện hợp đồng với tư cách là thành viên của liên doanh Việt Nam - Nhật Bản và/hoặc nhà thầu phụ. Dự án Xây dựng đường cao tốc Bắc Nam, đoạn Đà Nẵng - Quảng Ngãi do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 - Công ty cổ phần (CIENCO 1) thực hiện, dự án Xây dựng đường cao tốc Bắc Nam, đoạn TP.HCM - Dầu Giây do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 - Công ty cổ phần (CIENCO 4) thực hiện, hay dự án Nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Nội Bài do Liên doanh Taisei (Nhật Bản) và Tổng công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (VINACONEX) thực hiện, dự án Xây dựng Cảng Lạch Huyện (xây dựng đường và cầu) do Liên doanh Sumitomo Mitsui (Nhật Bản) và CIENCO4, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn thực hiện là những ví dụ về các hợp đồng lớn được thực hiện bởi các doanh nghiệp Việt Nam. Chúng tôi tin tưởng rằng, vốn vay ODA Nhật Bản có tính mở nhất đối với doanh nghiệp Việt Nam so với các khoản vay của các đối tác phát triển khác.

IMG

Ông Mori Mutsuya, Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam

Thông qua việc thực hiện các dự án ODA của Nhật Bản, năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam đã được nâng cao một cách đáng kể nhờ có các lợi ích mà việc thực hiện dự án ODA đem lại, như: chuyển giao công nghệ; chuyển giao kỹ năng quản lý; nâng cao ý thức an toàn lao động và bảo vệ môi trường; tạo việc làm và quản lý nhân sự hiệu quả. Điều này được thể hiện qua một số ví dụ điển hình sau:

IMG

Các dự án ODA Nhật Bản đã góp phần nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam thông qua việc tạo thêm việc làm cho người lao động, hoàn thiện công nghệ thi công tiên tiến và cải thiện quản trị doanh nghiệp

 Ảnh: Tiên Giang

CIENCO 4 là đơn vị tham gia các dự án chính như: Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 5, Cầu Thanh Trì, Đường Vành đai 3 Hà Nội, Đường nối Cầu Nhật Tân và Sân bay quốc tế Nội Bài, Cao tốc TP.HCM - Dầu Giây, Đường ô tô Tân Vũ - Lạch Huyện, Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (gói thầu 3A và 4), Cao tốc Bến Lức - Long Thành (gói thầu J2). Thông qua việc tham gia các dự án này, chúng tôi đánh giá phía đối tác Việt Nam được hưởng lợi từ cơ hội tiếp cận và làm chủ công nghệ xây dựng tiên tiến, kỹ năng quản lý dự án chuyên nghiệp, thực hiện công tác an toàn lao động và bảo vệ môi trường - góp phần tăng cường tính cạnh tranh quốc tế.

 

Đối với nhà thầu CIENCO 4, các dự án ODA Nhật Bản đã mang lại những thành công hiện tại cho doanh nghiệp thông qua việc tạo thêm việc làm cho người lao động, hoàn thiện công nghệ thi công tiên tiến và cải thiện quản trị doanh nghiệp để trở thành đơn vị xây lắp hàng đầu, đủ năng lực liên doanh liên kết, cạnh tranh với các doanh nghiệp Nhật Bản.

 

Một ví dụ tiếp theo chúng tôi muốn đề cập là Công ty CP Tư vấn công nghệ kỹ thuật Biển (PORTCOAST). PORTCOAST là một trong những công ty tư vấn hàng đầu Việt Nam về lĩnh vực cảng biển và là một thành viên trong liên danh tư vấn giám sát trong dự án Đầu tư xây dựng Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng. Đơn vị này đã tham gia dự án Xây dựng Cảng Lạch Huyện

 

Trong quá trình tham gia Dự án, làm việc cùng các công ty tư vấn và nhà thầu Nhật Bản, Công ty đã tiếp nhận được phương án quản lý thi công chặt chẽ, đúng thủ tục, trình tự và hiệu quả; cách quản lý nhân sự khoa học, hiệu quả, thể hiện ở sự phân công công việc hết sức cụ thể đến từng thành viên; công tác đảm bảo an toàn lao động và bảo vệ môi trường trên công trường luôn được quán triệt chặt chẽ, nghiêm ngặt… Ngoài ra, Công ty cũng được tiếp cận với công nghệ xử lý nền đất yếu thi công ngoài biển bằng phương pháp CDM, một công nghệ thi công công trình cảng biển lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam.

 

Ngoài ra, một đóng góp quan trọng của nhà thầu Nhật Bản trong nâng cao năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam là hoạt động chuyển giao kỹ năng, từ đó tạo cơ hội việc làm cho các doanh nghiệp Việt Nam.

 

Một ví dụ điển hình là trình độ công nghệ và năng lực quản lý của các doanh nghiệp Việt Nam tham gia dự án Xây dựng Cầu Nhật Tân được cải thiện rõ rệt và điều này giúp họ có thể tiếp tục tham gia vào dự án Xây dựng Cảng Lạch Huyện. Những công ty này là thầu phụ cho công tác thi công móng bê tông; thầu phụ cho công tác thi công tháp; thầu phụ cho công tác thi công cọc khoan nhồi; thầu phụ cho công tác thi công kết cấu phần dưới và nhà cung cấp công nhân, phòng thí nghiệm trung tâm; nhà cung cấp sà lan; công ty thiết kế bản vẽ thiết kế thi công.

 

Thêm vào đó, có 70 nhân viên đang làm việc với nhà thầu Nhật Bản từ khi xây dựng Cầu Nhật Tân và kỹ năng của họ đã được nâng cao thông qua các dự án này.

 

PV: Theo ông, để nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới, các nhà thầu Việt Nam cần chuẩn bị những điều kiện gì? 

Ông Mori Mutsuya: Việc đấu thầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ được tài trợ bởi các khoản vay ODA Nhật Bản sẽ phải tuân thủ Hướng dẫn đấu thầu áp dụng cho các dự án vốn vay ODA Nhật Bản. Các nguyên tắc cơ bản của đấu thầu mua sắm hàng hóa và dịch vụ là đảm bảo hiệu quả kinh tế, công bằng và minh bạch. Các tiêu chí đấu thầu cho mỗi dự án/gói thầu được lập dựa trên quy mô thực tế, tính phức tạp, phương pháp/công nghệ và/hoặc các đặc điểm khác của dự án/gói thầu và đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc nói trên. Với kinh nghiệm và năng lực đã được nâng cao của các doanh nghiệp Việt Nam thông qua hợp tác với các doanh nghiệp Nhật Bản trong việc thực hiện các dự án được tài trợ bởi vốn vay ODA Nhật Bản cho đến nay, chúng tôi tin rằng các doanh nghiệp Việt Nam có thể đảm đương và thực hiện nhiều dự án phức tạp hơn.

 

Ở đây, tôi xin đưa ra một ví dụ như sau: Nhật Bản đã góp phần vào hoạt động phát triển của Indonesia thông qua các khoản vay ODA trong một thời gian dài. Sau đó, 4 doanh nghiệp xây dựng lớn của Indonesia đã tham gia thực hiện nhiều dự án cùng với các doanh nghiệp của Nhật Bản, đặc biệt tại các nước Trung Đông trong thập kỷ đầu của thế kỷ 21. Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội hơn các doanh nghiệp Indonesia trong việc cộng tác với các doanh nghiệp Nhật Bản thực hiện các dự án tại nước ngoài nhờ mối quan hệ sâu sắc và thành công đạt được trong thời gian qua giữa các doanh nghiệp. Đồng thời, chúng tôi cũng tin rằng, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thể tham gia vào thị trường kết cấu hạ tầng của Nhật Bản trong tương lai. Như hầu hết mọi người đều biết, Nhật Bản trong tương lại gần sẽ rơi vào tình trạng thiếu nhân công lao động và cùng lúc đó đương đầu với khối lượng lớn các hoạt động nâng cấp kết cấu hạ tầng. Trong bối cảnh đó, JICA rất mong đợi các doanh nghiệp Việt Nam sẽ hỗ trợ các hoạt động nâng cấp kết cấu hạ tầng tại Nhật Bản trong tương lai.

PV: Xin cám ơn ông!

Minh Thủy (thực hiện)

ngocthanh