Từ Luật Đấu thầu 2013 đến cuộc sống của người dân nông thôn

Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu được ban hành có nhiều nội dung thay đổi so với quy định trước đây (Nghị định số 85/2009/NĐ-CP); trong đó có nội dung giảm hạn mức giá trị gói thầu được áp dụng hình thức chỉ định thầu
Từ Luật Đấu thầu 2013 đến cuộc sống của người dân nông thôn

Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu được ban hành có nhiều nội dung thay đổi so với quy định trước đây (Nghị định số 85/2009/NĐ-CP); trong đó có nội dung giảm hạn mức giá trị gói thầu được áp dụng hình thức chỉ định thầu từ không quá 5 tỷ đồng xuống không quá 1 tỷ đồng; chỉ cho phép nhà thầu là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ tham gia gói thầu xây lắp có giá trị không quá 5 tỷ đồng. Thực tế triển khai hoạt động đấu thầu tại tỉnh Thanh Hóa cho thấy, các quy định này đã có nhiều tác động tích cực, làm chuyển biến hoạt động đấu thầu, đặc biệt trên địa bàn cấp xã cả về phương diện nhận thức của các chủ thể tham gia hoạt động đấu thầu, hiệu quả kinh tế - xã hội nói chung và cuộc sống người dân nông thôn nói riêng.

IMG

Các công trình do UBND xã làm chủ đầu tư chủ yếu là các công trình có quy mô nhỏ

 Ảnh: LTT

Thông thường, các công trình do UBND xã làm chủ đầu tư chủ yếu là các công trình có quy mô nhỏ, đơn giản, được xây dựng trên địa bàn xã nên với những quy định của Luật Đấu thầu 2005 và Nghị định số 85/2009/NĐ-CP thì hình thức lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu xây dựng của các công trình trên cơ bản là chỉ định thầu (gói thầu thuộc hạn mức được chỉ định thầu). Mặt khác, do được chỉ định thầu và do các “mối quan hệ” nên sẽ có không ít gói thầu do các nhà thầu lớn trên địa bàn huyện, thậm chí là khu vực thực hiện. Sau khi có quyết định phê duyệt đầu tư, do gói thầu có giá trị thuộc hạn mức chỉ định thầu nên dù chưa tổ chức lựa chọn nhà thầu nhưng không ít chủ đầu tư đã xác định ngay nhà thầu thi công công trình là những nhà thầu lớn trên địa bàn huyện, khu vực. Chính vì vậy, công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu ở các bước sau (như lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ yêu cầu; đánh giá hồ sơ đề xuất; thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu) đôi khi chỉ mang tính hình thức. Điều này dẫn đến tuy nhà thầu được chỉ định có đủ năng lực thực tế thi công (là nhà thầu lớn, đã thực hiện nhiều công trình) nhưng chất lượng hồ sơ yêu cầu, hồ sơ đề xuất; chất lượng lập, thẩm định đánh giá hồ sơ… không bảo đảm yêu cầu. 

 

Thực tế cho thấy, với cách thức thực hiện như vừa nêu, nhiều năm qua, nhận thức, hiểu biết và tính chuyên nghiệp trong hoạt động đấu thầu của không ít chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu đã không được nâng lên. Việc chỉ định cho một số nhà thầu lớn trên địa bàn thực hiện gói thầu cũng khiến các nhà thầu là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ trên địa bàn huyện, xã vốn đã không có nhiều lợi thế khi tham gia đấu thầu càng thêm phần khó khăn; chủ trương, chính sách giải quyết việc làm cho lao động phổ thông ở địa phương cũng vì thế mà bị ảnh hưởng.

 

Luật Đấu thầu 2013 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ban hành đã làm thay đổi cơ bản hoạt động đấu thầu trên địa bàn các xã. Thực tế cho thấy, với hạn mức là 1 tỷ đồng, hầu hết các gói thầu trên địa bàn xã sẽ có hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi. Vì vậy, chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn đấu thầu và cả các nhà thầu tham gia thực hiện gói thầu sẽ phải thực hiện hoạt động đấu thầu một cách nghiêm túc; qua đó, nhận thức, tính chuyên nghiệp của các bên liên quan trong hoạt động đấu thầu sẽ ngày một nâng cao. Đặc biệt, việc quy định chỉ có nhà thầu là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ được tham gia gói thầu xây lắp có giá trị không quá 5 tỷ đồng có tác động tích cực trong giải quyết việc làm cho lao động phổ thông, tạo hiệu ứng tích cực về kinh tế - xã hội.

 

Từ những thay đổi nêu trên, chúng ta có thể khẳng định sự đúng đắn của Luật Đấu thầu 2013 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP; ở đó, khái niệm đấu thầu sẽ không chỉ là công việc giữa chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn, mà còn là cuộc sống, cơ nghiệp của những người dân địa phương, nơi những công trình đang từng ngày tạo nên diện mạo của nông thôn mới.

Đỗ Hồng Chương

Phó Chánh Thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thanh Hóa

ngocthanh