TPP sẽ giúp Việt Nam có một môi trường đấu thầu thực sự cạnh tranh

Hội thảo “Việt Nam trong thế giới thương mại không biên giới: cơ hội và thách thức” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TP.HCM tổ chức ngày 15/5/2015
TPP sẽ giúp Việt Nam có một môi trường đấu thầu thực sự cạnh tranh

Hội thảo “Việt Nam trong thế giới thương mại không biên giới: cơ hội và thách thức” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TP.HCM tổ chức ngày 15/5/2015 thu hút sự quan tâm của đông đảo doanh nghiệp cũng như các nhà hoạch định chính sách. Nội dung về mua sắm chính phủ trong Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã được nhiều chuyên gia chia sẻ cho các nhà thầu Việt Nam quan tâm.

 

Những tác động giúp hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

Phát biểu tại Hội thảo, ông Võ Tân Thành, Giám đốc VCCI TP.HCM cho rằng, kể từ khi gia nhập WTO năm 2007, Việt Nam đã trải qua những thay đổi lớn trong hoạt động thương mại quốc tế. Bên cạnh việc hoàn tất ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với Hàn Quốc vào đầu tháng 5 vừa qua và sắp tới là gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN, tiến trình ký kết các FTA của Việt Nam với các đối tác thương mại lớn như Liên minh Thuế quan Nga - Belarus - Kazakhstan, EU, và TPP đang ở giai đoạn nước rút. Trong nước, Quốc hội đã thông qua 18 dự án luật, trong đó có Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) và Luật Đầu tư (sửa đổi). Tất cả những diễn biến nói trên nhiều khả năng sẽ thúc đẩy thương mại và luồng đầu tư tại Việt Nam.

IMG

Hiệu quả và minh bạch trong việc sử dụng tiền thuế của người dân khi đấu thầu là một tiêu chí cho thấy Việt Nam đang dần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

Ảnh: LTT

Bà Phạm Châu Giang, đại diện Cục Quản lý cạnh tranh thuộc Bộ Công Thương chia sẻ, các FTA thế hệ mới hiện nay có tác động rất quan trọng giúp chúng ta hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Việc này sẽ giúp thúc đẩy cả đầu tư trong nước và nước ngoài, từ đó tạo ra năng lực sản xuất mới. Các FTA mới sẽ giúp chúng ta kiện toàn, cải thiện hơn nữa bộ máy nhà nước theo hướng đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường trách nhiệm, kỉ luật, kỉ cương trong nhiều lĩnh vực liên quan đến điều hành kinh tế.

 

Luật sư Chian Voen Wong đến từ hãng luật chuyên về thương mại quốc tế Mayer Brown nhận định, dưới sức ép cạnh tranh gay gắt trong bối cảnh toàn cầu hoá và tham gia các FTA, chỉ có các doanh nghiệp (DN) mạnh, có đủ năng lực cạnh tranh mới có thể trụ được, còn lại sẽ bị bật khỏi thị trường. Đây là cơ hội thanh lọc các DN ốm yếu, không có sự chuẩn bị bài bản. “Gia nhập các FTA là cơ hội rất lớn cho các DN Việt Nam tái cấu trúc và đi theo trục quỹ đạo của quốc tế khi tham gia vào các thị trường phát triển. Việt Nam cũng sẽ tự cơ cấu lại thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng, bền vững hơn, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường nào đó. Kỹ năng tự phòng vệ thương mại của DN cũng sẽ được nâng cao hơn trước rất nhiều để cạnh tranh trong bối cảnh mới”.

 

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM nhận định, lợi ích đầu tiên khi gia nhập các FTA kiểu mới, nhất là TPP là các cơ hội mới cho phát triển xuất khẩu từ chính sách xóa bỏ thuế nhập khẩu. Việc tham gia TPP sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho chúng ta tham gia vào chuỗi cung ứng mới hình thành.

 

Nâng hiệu quả hoạt động đấu thầu

Một nội dung được nhiều chuyên gia quan tâm tại Hội thảo chính là quy định về mua sắm chính phủ trong TPP. Đây là một lĩnh vực sẽ mở cửa mà trước đây chưa bao giờ chúng ta đề cập trong các FTA khác. Theo luật sư Matthew J. McConkey, mua sắm hàng hóa, dịch vụ của chính phủ (mua sắm chính phủ, mua sắm công) dù không có nhiều nội dung như các quy định khác nhưng lại có sự điều chỉnh rất lớn đối với hoạt động đấu thầu sử dụng ngân sách từ phía cơ quan được giao ngân sách cũng như các nhà thầu. Ông Matthew J. McConkey nhận xét, Luật Đấu thầu 2013 của Việt Nam đã tính đến và đề ra chủ trương là tăng cường cạnh tranh, minh bạch trong mua sắm công một cách toàn diện. “Tôi cho rằng Việt Nam có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng trong các khung pháp lý liên quan đến TPP, cụ thể là đấu thầu sử dụng ngân sách. Công khai, minh bạch trong công tác đấu thầu đã được cụ thể hóa trong Luật, sự chuẩn bị kiến thức, khả năng ứng xử với những quy định chung khi gia nhập TPP trong hoạt động đấu thầu cũng đã được Việt Nam quan tâm. Hiệu quả và minh bạch trong việc sử dụng tiền thuế của người dân khi đấu thầu cũng là một tiêu chí cho thấy Việt Nam đang dần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường”.

 

Luật sư Joseph Koesnaidi, chuyên gia về chống trợ cấp và tự vệ đến từ Hãng luật JWK chia sẻ, các nhà thầu Việt Nam cần chủ động để làm quen với sức ép cạnh tranh trong từng gói thầu khi gia nhập TPP. Tuy nhiên, việc các DN Việt Nam được tham gia đấu thầu minh bạch, công khai khi mở cửa thị trường mua sắm công chính là cơ hội quý giá để chính các nhà thầu nắm bắt và tận  dụng tốt hơn các cơ hội, điều kiện, sự hợp tác quốc tế để phục vụ chiến lược tái cấu trúc và phát triển, nâng cao vị thế trên trường quốc tế. “Khi cánh cửa TPP mở ra, nhà thầu Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với rất nhiều nhà thầu khác đến từ những nền kinh tế phát triển. Do đó, khả năng cạnh tranh, kỹ năng phòng vệ thương mại cần được các nhà thầu Việt Nam tăng cường để có thể tồn tại và thắng thầu thuyết phục. Các quy định về mua sắm công trong TPP sẽ vừa giúp Việt Nam có một môi trường đấu thầu thực sự cạnh tranh, minh bạch hơn, cũng là động lực, cơ hội lớn để các nhà thầu Việt Nam vươn lên, bứt phá”.

V.Huyền

ngocthanh