“PPP sẽ giúp phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế”

TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM là một người dành nhiều quan tâm đối với đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).
“PPP sẽ giúp phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế”

TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM là một người dành nhiều quan tâm đối với đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Báo Đấu thầu ghi nhận một số ý kiến và kỳ vọng của ông khi Nghị định số 15/2015/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức PPP chuẩn bị có hiệu lực thi hành từ ngày 10/4/2015.

IMG

TS. Trần Du Lịch, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM

Phóng viên (PV): Ông đã nhiều lần nhấn mạnh rằng TP.HCM là một địa phương đi đầu trong việc huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế, trong đó có tư nhân, để phát triển hạ tầng kỹ thuật. Ông có thể chia sẻ sâu hơn về vấn đề này?

TS. Trần Du Lịch: Đúng là 20 năm rồi. Ngay từ năm 1995, trước sức ép phải mở rộng một số con đường, nhưng không có vốn ngân sách, Thành phố đã xin chủ trương thí điểm phát hành trái phiếu dự án Đường Nguyễn Tất Thành. Đây là trái phiếu đầu tiên được bảo đảm nguồn vốn trả nợ bằng cơ chế thu phí giao thông. Từ kinh nghiệm phát hành trái phiếu này, Thành phố đã xin chủ trương cho phát hành trái phiếu đô thị – loại trái phiếu tổng hợp được bảo đảm bằng ngân sách của Thành phố. Việc phát hành trái phiếu đô thị đã giúp tăng tính tự chủ của chính quyền địa phương khi huy động vốn đầu tư. 

 

Trước áp lực thiếu vốn đầu tư, nhiều tuyến đường huyết mạch của Thành phố đã được mở rộng bằng nguồn vốn tín dụng của các doanh nghiệp. Thành phố thực hiện chủ trương chuyển quyền khai thác những con đường đã được mở rộng cho các doanh nghiệp quản lý khai thác thu phí, đồng thời hoàn trả ngay cho ngân sách nhà nước số tiền đã đầu tư, để có vốn thực hiện các dự án khác. Mô hình đầu tiên là nhượng quyền khai thác đường Hùng Vương và đường Điện Biên Phủ cho Công ty CP Đầu tư khai thác hạ tầng Thành phố, với số tiền chuyển nhượng là 1.000 tỷ đồng và có quyền khai thác thu phí trong 9 năm. Mô hình này hiện đã được nhân rộng trong cả nước.

 

PV: Theo ông, thời gian qua, việc các công ty tư nhân tham gia vào phát triển hạ tầng đã được Thành phố quan tâm và triển khai như thế nào?

TS. Trần Du Lịch: Thành phố nhận thức rằng, loại hình công ty cổ phần đại chúng là loại hình doanh nghiệp có lợi thế trong việc huy động vốn và tương đối hiệu quả, minh bạch trong quản lý. Do đó, Thành phố đã chủ trương thông qua cơ chế hợp vốn giữa Nhà nước và các thành phần kinh tế nhằm thành lập các công ty cổ phần đầu tư vào các dịch vụ hạ tầng kỹ thuật đô thị, trong đó, phần vốn nhà nước mang tính chất là vốn mồi. Các công ty cổ phần điển hình đã được thành lập là Công ty CP Đầu tư khai thác hạ tầng kỹ thuật Thành phố, Công ty CP Đầu tư khu công nghiệp Song Tân, Công ty CP Đầu tư nhà máy BOT nước Thủ Đức, Công ty CP Đầu tư BOT cầu Phú Mỹ…

IMG

Thực tiễn ở TP.HCM nhiều năm qua đã chứng minh sự đúng đắn của chủ trương xã hội hoá đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội

 Ảnh: Nhã Chi

PV: TP.HCM tự hào là địa phương đi đầu thực hiện thành công mô hình xã hội hóa đầu tư hạ tầng kỹ thuật xã hội ở rất nhiều lĩnh vực. Ông có thể cho biết thêm về nội dung này?

TS. Trần Du Lịch: Điển hình của chủ trương này là Thành phố cho phép các trường học, cơ sở đào tạo, bệnh viện được vay vốn tín dụng thương mại của hệ thống ngân hàng nhằm đầu tư, nâng cấp mở rộng các cơ sở dịch vụ của mình. Thành phố hỗ trợ bằng cơ chế trợ cấp lãi suất tiền vay (mức trợ cấp tùy theo tính chất dự án). Bản chất của chính sách này là do ngân sách nhà nước không có đủ 100% vốn để đầu tư xây dựng, nhất là đầu tư xây dựng các cơ sở y tế kỹ thuật cao, cơ sở giáo dục chất lượng cao, do đó chỉ có thể hỗ trợ các đơn vị này tự vay, tự trả. Theo tính toán, vào thời điểm năm 2001, nếu mỗi năm ngân sách nhà nước chi 50 tỷ đồng bù lãi suất, thì các đơn vị có thể huy động được 1.500 tỷ đồng để đầu tư. Đây chính là mô hình xã hội hóa thành công của Thành phố, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục. Đó là chưa kể đến vai trò quan trọng là đã tạo nên thương hiệu cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp trực tiếp tham gia trong lĩnh vực này và cũng là thương hiệu cho Thành phố.

 

PV: Nghị định số 15/2015/NĐ-CP của Chính phủ về đầu tư theo hình thức PPP vừa được Chính phủ ban hành nhận được nhiều sự quan tâm của các địa phương cũng như các nhà đầu tư. Là một người dành nhiều tâm huyết cho lĩnh vực này, ông có thể chia sẻ suy nghĩ của mình khi Nghị định này đi vào cuộc sống?

TS. Trần Du Lịch: Về mô hình đầu tư PPP, tôi dành rất nhiều quan tâm và kỳ vọng. Vì đây được coi là phương thức phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế ưu việt, trong khi nhiều hình thức khác qua thời gian đã thể hiện nhiều bất cập. Đầu tư theo mô hình PPP hướng đến mục đích vừa giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, vừa đẩy nhanh tiến độ cung cấp dịch vụ hạ tầng kỹ thuật và xã hội, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển kinh tế và cải thiện dân sinh. Để xây dựng một hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, chúng ta cần tập trung huy động mọi nguồn lực để có thể thực hiện mục tiêu đã đề ra. 

 

Trong khi nguồn vốn ngân sách nhà nước có hạn, chỉ có thể bảo đảm được khoảng 20 - 30% nhu cầu vốn đầu tư, chúng ta cần có chính sách để huy động các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư vào hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông và đô thị. Nguồn lực của khu vực tư nhân chỉ có thể huy động bằng chính sách và cơ chế mang tính đột phá, đủ sức hấp dẫn và xây dựng khuôn khổ pháp lý bảo đảm cho quá trình xây dựng, triển khai và sự vận hành của dự án đầu tư. Đây là hình thức cần phải được luật hóa, phải được quy định chặt chẽ bằng hệ thống chính sách rõ ràng mới thực sự khiến nhà đầu tư yên tâm tham gia.

 

Thực tiễn ở TP.HCM nhiều năm qua đã chứng minh sự đúng đắn của chủ trương xã hội hoá đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội với nhiều hình thức khác nhau; các hình thức hỗ trợ lãi suất, miễn giảm tiền sử dụng đất, cho vay ưu đãi… để thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế, giáo dục. Điều này đã mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ. Với sự quan tâm đặc biệt của Thành phố trong đầu tư theo hình thức PPP, hy vọng thời gian tới, TP.HCM sẽ có những dự án PPP đúng nghĩa, phát huy hết sức mạnh của các thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, xã hội hóa vào việc phát triển hạ tầng đô thị.

 

PV: Xin cảm ơn ông!

Bài và ảnh: V.Huyền

ngocthanh