Nhiều điểm mới về khen thưởng cá nhân tố cáo hành vi tham nhũng

Thanh tra Chính phủ (TTCP) và Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư liên tịch số 01/2015/TTLT-TTCP-BNV (TTLT01) quy định khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc
Nhiều điểm mới về khen thưởng  cá nhân tố cáo hành vi tham nhũng

Thanh tra Chính phủ (TTCP) và Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư liên tịch số 01/2015/TTLT-TTCP-BNV (TTLT01) quy định khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tố cáo hành vi tham nhũng. Với nhiều điểm mới, việc TTLT01 ra đời được đánh giá là một trong những giải pháp chính sách quan trọng góp phần phát huy vai trò, trách nhiệm của xã hội và mỗi công dân trong phòng, chống tham nhũng (PCTN). 

 

TTCP cho biết, quan điểm và nguyên tắc xây dựng TTLT01 là phải đảm bảo được đồng thời cả 3 yếu tố. Thứ nhất là phù hợp với chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, chú trọng phát huy vai trò, trách nhiệm của xã hội và công dân trong PCTN. Thứ hai, người được khen thưởng phải có thành tích xuất sắc, nổi trội; thành tích có tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương sáng trong phạm vi rộng. Việc khen thưởng phải kết hợp giữa biểu dương, động viên tích cực về tinh thần với  khuyến khích, động viên xứng đáng bằng vật chất. Thứ ba là thủ tục khen thưởng phải phù hợp, vừa bảo đảm việc lựa chọn khen thưởng chặt chẽ, đúng người, đúng thành tích, vừa tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện thủ tục khen thưởng, đồng thời phải bảo vệ chặt chẽ người tố cáo hành vi tham nhũng. 

 

Việc khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong PCTN nói chung là công khai, nhưng người tố cáo hành vi tham nhũng trong nhiều trường hợp cần được bảo vệ bí mật thông tin. Do đó, TTLT01 cũng có những quy định cụ thể các nguyên tắc để khi cần thiết có thể bảo vệ được người tố cáo nhưng vẫn thực hiện được đầy đủ chính sách khen thưởng, động viên đối với thành tích của người đó và nêu gương để người khác noi theo.

 

Về nguyên tắc khen thưởng, TTCP cho biết, TTLT01 đã viện dẫn những quy định có tính nguyên tắc về khen thưởng người tố cáo trong pháp luật về thi đua khen thưởng, tố cáo, PCTN; đồng thời cụ thể hóa một số nguyên tắc nhằm động viên, khuyến khích cá nhân lập thành tích xuất sắc trong việc tố cáo hành vi tham nhũng và thu hồi tài sản tham nhũng như: “Khen thưởng tương xứng với thành tích đạt được, thủ tục khen thưởng phù hợp” và “Thực hiện công khai việc trao tặng khen thưởng, trừ trường hợp có liên quan đến bí mật nhà nước hoặc cá nhân được khen thưởng đề nghị không công khai”. TTLT01 cũng quy định nguyên tắc để loại trừ đối với một số trường hợp tuy có lập thành tích nhưng sẽ không được khen thưởng do thành tích đó đã được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm của người lập thành tích hoặc người có thành tích đồng thời lại vi phạm pháp luật nghiêm trọng đến mức phải xử lý trách nhiệm hình sự, không phù hợp để nêu gương.

 

Về hình thức khen thưởng, TTLT01 quy định 3 hình thức khen thưởng, gồm: Huân chương Dũng cảm; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Bằng khen của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, người đứng đầu cơ quan Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là Bằng khen của cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương). Với cá nhân được nhận Huân chương Dũng cảm, mức thưởng là 60 lần mức lương cơ sở; được nhận Bằng khen của Thủ tướng, mức thưởng là 40 lần mức lương cơ sở; và được nhận Bằng khen của cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương thì mức thưởng là 20 lần mức lương cơ sở.

 

TTCP cũng cho biết, điểm mới đặc biệt của TTLT01 là bổ sung quy định đối với trường hợp thành tích của người được khen thưởng giúp thu hồi được cho Nhà nước số tiền, tài sản có giá trị trên 600 lần mức lương cơ sở thì được xét thưởng từ Quỹ Khen thưởng PCTN vượt mức nêu trên, nhưng tối đa không quá 10% số tiền, giá trị tài sản đã thu hồi được và không vượt quá 3.000 lần mức lương cơ sở. Chẳng hạn, thành tích của người tố cáo đã giúp phát hiện, xử lý vụ tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng, thu hồi được cho Nhà nước 2,3 tỷ đồng, tương đương 2.000 lần mức lương cơ sở thì người tố cáo được tặng Huân chương Dũng cảm với tiền thưởng bao gồm: 4,5 lần lương cơ sở từ Quỹ Thi đua khen thưởng của bộ, ngành, địa phương và 200 lần lương cơ sở từ Quỹ Khen thưởng về PCTN. Tuy nhiên, nếu số tiền thu hồi được là 60 tỷ đồng thì mức thưởng tối đa từ Quỹ Khen thưởng về PCTN cũng chỉ là 3.000 lần lương cơ sở, tương đương 3,45 tỷ đồng tính theo mức lương cơ sở hiện nay.

 

TTLT01 có hiệu lực kể từ ngày 1/5/2015, thay thế Thông tư liên tịch số 03/2011/TTLT-BNV-TTCP ngày 6/5/2011 của Thanh tra Chính phủ và Bộ Nội vụ quy định khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong tố cáo, phát hiện hành vi tham nhũng.

 Tuấn Dũng

ngocthanh