Năm 2014 tiết kiệm hơn 30 nghìn tỷ đồng nhờ đấu thầu rộng rãi

Năm 2014, hơn 30 nghìn tỷ đồng đã được tiết kiệm nhờ lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi (ĐTRR). Đây là hình thức đạt tỷ lệ tiết kiệm cao nhất so với tất cả các hình thức lựa chọn nhà thầu đã thực hiện trong năm qua.
Năm 2014 tiết kiệm hơn 30 nghìn tỷ đồng nhờ đấu thầu rộng rãi

Năm 2014, hơn 30 nghìn tỷ đồng đã được tiết kiệm nhờ lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi (ĐTRR). Đây là hình thức đạt tỷ lệ tiết kiệm cao nhất so với tất cả các hình thức lựa chọn nhà thầu đã thực hiện trong năm qua.

 

Đấu thầu rộng rãi đóng góp khoảng 85% tổng giá trị tiết kiệm qua đấu thầu

Theo tổng hợp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2014, tổng số vốn nhà nước áp dụng lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu trên cả nước là 471.672,12 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm đạt được là 7,04%, tương ứng với mức tiết kiệm là 35.744,36 tỷ đồng. So với năm 2013, gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu trong năm 2014 tăng về cả số lượng các gói thầu cũng như tổng giá gói thầu và tổng giá trúng thầu, cụ thể là tăng 367 gói thầu với tổng giá gói thầu tăng 40.302 tỷ đồng và tổng giá trúng thầu tăng 38.226 tỷ đồng. Giá trị tiết kiệm trong đấu thầu so với năm 2013 tăng 2.075,78 tỷ đồng.

 

Theo mục đích sử dụng vốn, trong tổng số gói thầu đã thực hiện trong năm 2014, gói thầu sử dụng vốn nhà nước cho mục tiêu đầu tư phát triển (gồm cả gói thầu sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ) có số lượng lớn nhất là 112.260 gói thầu với tổng giá trúng thầu là 365.899,4 tỷ đồng (chiếm 77,58%) và có tỷ lệ tiết kiệm cao nhất là 7,36%. Trong khi đó, gói thầu sử dụng vốn liên doanh, cổ phần, hợp đồng hợp tác kinh doanh có số lượng gói thầu thấp nhất (1.869 gói thầu, tương đương 1,4%), đồng thời cũng có tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn nhất (1,12%).

 

Theo hình thức lựa chọn nhà thầu, chỉ định thầu là hình thức lựa chọn nhà thầu có số lượng gói thầu áp dụng lớn nhất, với 98.237 gói thầu và chiếm 73,36% trong tổng số gói thầu đã thực hiện trong năm 2014, có tổng giá trúng thầu là 114.879,64 tỷ đồng (chiếm 24,36%) nhưng tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, đạt 2,8%, tương đương 3.309,07 tỷ đồng. 

 

ĐTRR có số lượng gói thầu áp dụng lớn thứ hai với 16.573 gói thầu, nhưng cũng chỉ bằng khoảng 1/6 số lượng các gói thầu áp dụng chỉ định thầu. Tổng giá trúng thầu của các gói thầu áp dụng hình thức ĐTRR là 273.733,44 tỷ đồng, gấp hơn hai lần so với tổng giá trúng thầu đối với gói thầu áp dụng chỉ định thầu. Đặc biệt, tỷ lệ tiết kiệm của hình thức này đạt 9,89%, vượt trội hơn hẳn so với hình thức chỉ định thầu và là hình thức đạt tỷ lệ tiết kiệm cao nhất so với tất cả các hình thức lựa chọn nhà thầu đã thực hiện trong năm 2014. Giá trị giảm giá sau đấu thầu rộng rãi đạt 30.028,46 tỷ đồng, đóng góp đến gần 85% vào tổng giá trị tiết kiệm qua đấu thầu của năm 2014.

 

Các quy định mới về đấu thầu sẽ giúp tăng số lượng gói thầu đấu thầu rộng rãi

Pháp luật về đấu thầu hiện hành đã có những quy định nhằm hạn chế tình trạng chỉ định thầu. Cụ thể, các trường hợp chỉ định thầu được quy định trong Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 (Điều 22 Khoản 1) và hạn mức được áp dụng chỉ định thầu tại Nghị định số 63/2014/NĐ-CP (Điều 54) thấp hơn rất nhiều so với quy định trước đây.

Tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu của các gói thầu sử dụng nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi của nhà tài trợ cho mục tiêu đầu tư phát triển đạt cao nhất so với các gói thầu sử dụng vốn nhà nước khác. Cụ thể, tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu sử dụng nguồn vốn ODA là 9,54%; trong khi tỷ lệ này đối với nguồn vốn mua sắm thường xuyên là 7,07%; vốn đầu tư phát triển (không sử dụng nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi) là 6,63%; vốn liên doanh, cổ phần, hợp đồng hợp tác kinh doanh là 1,12%.

Các quy định tại Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP chắc chắn sẽ góp phần làm giảm số lượng gói thầu áp dụng chỉ định thầu. Tuy nhiên, do Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 có hiệu lực từ ngày 1/7/2014 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/8/2014 nên số lượng gói thầu áp dụng chỉ định trong năm 2014 chưa thực sự giảm so với các năm trước, thậm chí còn có xu hướng tăng hơn năm trước do có tình trạng các gói thầu trong diện được áp dụng chỉ định thầu theo Nghị định số 85/2009/NĐ-CP đã được “gấp rút” thực hiện trong thời gian Luật và Nghị định mới chưa có hiệu lực. 

 

Tuy nhiên, hiệu quả của quy định mới về chỉ định thầu chắc chắn sẽ được thể hiện rõ rệt hơn trong năm 2015 và các năm tiếp theo khi Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP đi vào thực tiễn và được thực hiện ổn định. Từ đó, số lượng gói thầu chỉ định thầu sẽ giảm và số lượng gói thầu đấu thầu rộng rãi sẽ tăng lên đáng kể. Thực tế tiếp nhận thông tin đăng tải thông báo mời thầu của Báo Đấu thầu trong các tháng cuối năm 2014 và đầu năm 2015 cho thấy số lượng gói thầu đấu thầu rộng rãi đã tăng đột biến so với trước. 

 

ĐTRR là hình thức lựa chọn nhà thầu cạnh tranh nhất. Nếu thực hiện đúng, sự cạnh tranh từ hình thức này sẽ giúp lựa chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu gói thầu, đồng thời có thể tăng tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu. Con số hơn 30 nghìn tỷ đồng tiết kiệm được từ hình thức ĐTRR nói riêng và hơn 35 nghìn tỷ đồng tiết kiệm được qua công tác lựa chọn nhà thầu nói chung của năm 2014 thực sự rất có giá trị trong điều kiện ngân sách nhà nước chi cho đầu tư phát triển đang hết sức eo hẹp. 

 

Năm 2015, khi Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP đã đi vào thực tiễn, chắc chắn số lượng gói thầu ĐTRR sẽ tăng lên, cùng với nhiều điểm đổi mới khác của pháp luật về đấu thầu, hoàn toàn có thể thể kỳ vọng hiệu quả của công tác lựa chọn nhà thầu trong năm nay sẽ được nâng cao hơn nữa, đem đến giá trị tiết kiệm lớn hơn cho nguồn vốn nhà nước. 

Nguyệt Minh - Minh Thuận

 

ngocthanh