GPA ưu tiên cho thành viên là nền kinh tế đang phát triển (Kỳ 2)

Ngoài việc được phép áp dụng một hoặc một số biện pháp ưu đãi trong một thời gian nhất định như đã trình bày ở kỳ trước, nước đang và kém phát triển còn có thể xin trì hoãn thực thi nghĩa vụ hoặc xin gia hạn thời gian chuyển đổi cho một biện pháp ưu đãi cụ thể...
GPA ưu tiên cho thành viên  là nền kinh tế đang phát triển (Kỳ 2)

Ngoài việc được phép áp dụng một hoặc một số biện pháp ưu đãi trong một thời gian nhất định như đã trình bày ở kỳ trước, nước đang và kém phát triển còn có thể xin trì hoãn thực thi nghĩa vụ hoặc xin gia hạn thời gian chuyển đổi cho một biện pháp ưu đãi cụ thể...

IMG

Khi GPA có hiệu lực đối với một nước thành viên đang phát triển, thành viên này có quyền đề xuất lên Ủy ban của GPA xin gia hạn thời gian áp dụng một biện pháp ưu đãi

Ảnh: Tiên Giang

Trì hoãn thực thi nghĩa vụ

Theo đó, trong quá trình đàm phán gia nhập Hiệp định Mua sắm chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại thế giới, trừ một nghĩa vụ duy nhất, các nước thành viên có thể đồng ý với đề xuất xin trì hoãn bất cứ một nghĩa vụ cụ thể nào khác của Hiệp định từ một nước thành viên đang hoặc kém phát triển. 

Ngoại lệ duy nhất không được phép trì hoãn là nghĩa vụ “Nước đang hoặc kém phát triển phải đối xử công bằng với hàng hóa, dịch vụ và nhà thầu của một nước thành viên so với hàng hóa, dịch vụ và nhà thầu của các nước thành viên khác”. Ví dụ, Armenia, thành viên có trình độ phát triển gần như thấp nhất trong các thành viên của GPA, có thể xin trì hoãn bất kì nghĩa vụ nào của Hiệp định, song quốc gia này không được phép đối xử với hàng hóa từ Hoa Kỳ thuận lợi hơn hay kém thuận lợi hơn hàng hóa từ Liên minh châu Âu hay từ Canada.

Tuy vậy, việc trì hoãn thực thi nghĩa vụ không được diễn ra mãi mãi, mà phải tuân theo một thời hạn nhất định. Cụ thể là, thời hạn cho việc trì hoãn thực thi nghĩa vụ do một nước kém phát triển đề xuất là 5 năm kể từ khi nước đó gia nhập GPA. Đối với các nước đang phát triển, thời hạn này tối đa là 3 năm kể từ khi gia nhập Hiệp định.

 

Đề xuất gia hạn, thêm mới và hỗ trợ kĩ thuật

GPA quy định, khi Hiệp định có hiệu lực đối với một nước thành viên đang phát triển, thành viên này có quyền đề xuất lên Ủy ban của GPA xin gia hạn thời gian áp dụng một biện pháp ưu đãi (cơ chế ưu đãi về giá, Offset hay áp dụng ngưỡng mở cửa cao hơn… như đã trình bày ở kỳ trước) hay kéo dài thời gian trì hoãn thực thi một nghĩa vụ nào đó.

Bên cạnh đó, Ủy ban của GPA cũng sẽ xem xét đề xuất của một nước thành viên đang phát triển về một biện pháp ưu đãi mới trong một số trường hợp đặc biệt xảy ra ngoài dự kiến trong quá trình nước đang phát triển đó xin gia nhập GPA. Chẳng hạn như, trong quá trình đàm phán gia nhập GPA, quốc gia X chỉ đề xuất áp dụng cơ chế ưu đãi về giá; tuy nhiên, gần kết thúc quá trình đàm phán gia nhập, ở nước này xảy ra khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, khiến sản xuất đình đốn, thất nghiệp gia tăng… Trong bối cảnh đó, quốc gia X đưa ra đề xuất (mới) với Ủy ban của GPA về việc áp dụng yêu cầu sử dụng hàng hóa do nước A sản xuất (một dạng của Offset) trong các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh trong thời gian 5 năm kể từ khi GPA có hiệu lực với mục đích kích thích sản xuất, tạo công ăn việc làm cho người lao động.

Ngoài việc có thể xin gia hạn hoặc thêm mới biện pháp ưu đãi hay trì hoãn thực thi nghĩa vụ, GPA quy định, các thành viên có nghĩa vụ xem xét các đề xuất từ các nước thành viên đang hoặc kém phát triển về việc hợp tác kỹ thuật hay tăng cường năng lực cho quá trình đàm phán xin gia nhập hoặc thực thi nghĩa vụ của GPA. Đây cũng là biện pháp để các nước thành viên là các quốc gia phát triển hỗ trợ cho các nước đang và kém phát triển.

Các nước đang hay kém phát triển được phép áp dụng biện pháp ưu đãi hay trì hoãn thực thi nghĩa vụ sẽ phải báo cáo Ủy ban của GPA về quá trình triển khai biện pháp ưu đãi hay trì hoãn thực thi nghĩa vụ của mình. Ủy ban của GPA sẽ xem xét việc thực thi và hiệu quả của điều khoản về các biện pháp ưu đãi theo định kỳ 5 năm một lần.

Hương Giang

 

ngocthanh