Đấu thầu ở Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Phước: Ngẫu nhiên hay sắp đặt?

(BĐT) - Ở cả 3 gói thầu xây lắp do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Bình Phước làm Bên mời thầu đã xảy ra câu chuyện ở mỗi gói thầu chỉ có 3 nhà thầu tham dự nộp hồ sơ dự thầu (HSDT), 2 trong số 3 nhà thầu này bị loại cùng một lý do giống nhau... Tuy nhiên, bên mời thầu khẳng định mọi chuyện là “ngẫu nhiên và minh bạch”.
Sở GD&ĐT Bình Phước khẳng định sự trùng lặp ở cả 3 gói là ngẫu nhiên. Ảnh: St
Sở GD&ĐT Bình Phước khẳng định sự trùng lặp ở cả 3 gói là ngẫu nhiên. Ảnh: St

Mỗi cuộc thầu chỉ có 3 “gương mặt”

Sở GD&ĐT tỉnh Bình Phước – Bên mời thầu vừa “trình làng” kết quả lựa chọn nhà thầu cho 3 gói thầu: gói 01 – NCB – Bình Phước, xây dựng 16 phòng học Trường THPT Nguyễn Khuyến; gói 02 – NCB - Bình Phước, xây dựng 12 phòng học Trường cấp 2, 3 Tân Tiến và gói 03 - NCB -Bình Phước, xây dựng 8 phòng học Trường THPT Phú Riềng. 3 gói thầu trên đều thuộc Dự án Phát triển Giáo dục THPT giai đoạn 2, sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi trong nước.

Bên mời thầu cho biết, nhà thầu trúng gói thầu 01 là Liên danh Công ty TNHH Xây dựng – Cầu đường Cẩm Xuyên và Công ty TNHH An Pha với giá trúng thầu gần 6.777 triệu đồng. Nhà thầu trúng thầu gói 02 là Liên danh Công ty TNHH MTV Phú Riềng Đỏ và Công ty TNHH MTV Xây dựng 68 với giá trúng thầu là 5.178 triệu đồng. Nhà thầu trúng gói thầu 03  là Công ty TNHH Xây dựng – Cầu đường Cẩm Xuyên với giá trúng thầu gần 3.247 triệu đồng.

Điểm đáng chú ý đầu tiên của 3 gói thầu này là mỗi gói thầu đều chỉ vỏn vẹn có 3 nhà thầu tham gia nộp HSDT (vừa đủ tối thiểu số lượng nhà thầu nộp HSDT để mở thầu mà không phải xử lý tình huống). Cụ thể, 3 nhà thầu nộp HSDT gói thầu 01 gồm: Liên danh Công ty TNHH Xây dựng – Cầu đường Cẩm Xuyên và Công ty TNHH An Pha, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đại Long và Công ty TNHH MTV Trường Thọ. 3 nhà thầu nộp HSDT gói thầu 02 gồm: Công ty TNHH An Pha, Công ty TNHH Thiết kế xây dựng thương mại Anh Khoa, Liên danh Công ty TNHH MTV Phú Riềng Đỏ và Công ty TNHH MTV Xây dựng 68. 3 nhà thầu nộp HSDT gói thầu 03 gồm: Công ty TNHH Xây dựng – Cầu đường Cẩm Xuyên, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đại Long và Công ty TNHH MTV Trường Thọ.

Một điểm đáng chú ý khác ở cả 3 gói thầu thi công do Sở GD&ĐT tỉnh Bình Phước làm bên mời thầu là 2/3 HSDT của nhà thầu bị loại có cùng một lý do “không đạt về mặt kỹ thuật và tài chính”. Như vậy, có tới 6 HSDT của các nhà thầu bị loại vì cùng một lý do mà bên mời thầu đưa ra “không đạt về mặt kỹ thuật và tài chính”. Bên cạnh đó, có 2 nhà thầu cùng tham gia nộp HSDT ở gói thầu 01 và gói thầu 03 (mỗi gói thầu chỉ có 3 nhà thầu nộp HSDT) và cùng nhau trượt thầu với lý do “không đạt về mặt kỹ thuật và tài chính” gồm: Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đại Long và Công ty TNHH MTV Trường Thọ.

Mọi chuyện minh bạch và ngẫu nhiên?

Bên mời thầu khẳng định, với quy trình lựa chọn nhà thầu chặt chẽ, khách quan, kết quả lựa chọn nhà thầu đã được phía nhà tài trợ chấp thuận (thư không phản đối về kết quả lựa chọn nhà thầu), nhà thầu sẽ làm hết khả năng để công trình đáp ứng yêu cầu đề ra.

Mặc dù vậy, kết quả lựa chọn nhà thầu đã cho thấy, mục tiêu của hoạt động đấu thầu là cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả chưa được đảm bảo.

Thông tin thêm về kết quả lựa chọn nhà thầu của cả 3 gói thầu nêu trên, đại diện Bên mời thầu khẳng định: “Việc trùng lặp này là rất ngẫu nhiên, hết sức bình thường và trong quá trình lựa chọn nhà thầu cho 3 gói thầu trên, mọi chuyện là công khai và minh bạch”.

Lý giải về việc mỗi gói thầu chỉ có 3 nhà thầu tham dự nộp hồ sơ dự thầu (HSDT), đại diện Ban quản lý dự án của Sở GD&ĐT tỉnh Bình Phước cho rằng, các gói thầu được chấm thầu độc lập, việc trùng lặp ở đây là ngẫu nhiên và không có sự sắp đặt.

Về sự trùng lặp lý do bị loại của 6 HSDT ở 3 gói thầu trên, đại diện Bên mời thầu cho biết, về tổng thể, cả 6 HSDT trên đều bị loại ngay ở bước đánh giá về mặt kỹ thuật. Các gói thầu này sử dụng vốn vay của ADB nên quy trình mở thầu có khác với quy trình đấu thầu thông thường của Việt Nam. Tại buổi mở thầu 3 gói thầu trên đều đã công khai giá dự thầu của các nhà thầu, các HSDT đều được đưa vào đánh giá chi tiết. Quy trình lựa chọn nhà thầu các gói thầu trên đều thực hiện theo mẫu của ADB. Và để có thể thông tin một cách ngắn gọn tới các nhà thầu tham dự và các bạn đọc quan tâm, Bên mời thầu chỉ nêu chung lý do bị loại của 6 HSDT là “không đạt về mặt kỹ thuật và tài chính”, trường hợp nhà thầu nào có nhu cầu biết chi tiết, cụ thể vì sao bị loại thì gửi văn bản đến Bên mời thầu để được giải đáp.

Theo đại diện Bên mời thầu, sở dĩ Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đại Long và Công ty TNHH MTV Trường Thọ cùng nộp HSDT và cùng bị loại HSDT vì chung một lý do ở cả 2 gói thầu (gói 01 và gói 03) là do cả 2 nhà thầu này vẫn chưa đủ năng lực để thực hiện các gói thầu này. Gói thầu 03 có giá gói thầu hơn 3 tỷ đồng, gói thầu 01 có giá gần 7 tỷ đồng. Về nguyên lý, khi các nhà thầu không có đủ năng lực để thực hiện gói thầu có quy mô bé hơn thì cũng không đủ năng lực để thực hiện gói thầu có quy mô lớn hơn.

Theo kết quả lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt, Công ty TNHH Xây dựng – Cầu đường Cẩm Xuyên sẽ tham gia thực hiện 2 gói thầu (với tư cách là nhà thầu độc lập ở gói thầu 03 và với tư cách là thành viên liên danh ở gói thầu 01). Trước câu hỏi của phóng viên Báo Đấu thầu, khi nhà thầu thực hiện cùng lúc cả 2 gói thầu, liệu năng lực có đảm bảo để thực hiện các công trình đúng tiến độ và chất lượng, đại diện Bên mời thầu cho biết, trong quá trình thương thảo hợp đồng, Bên mời thầu đã yêu cầu nhà thầu cam kết về năng lực riêng để thực hiện từng gói thầu. Bên mời thầu ý thức rõ rằng, năng lực thực hiện từng gói thầu của nhà thầu là rất quan trọng nên sẽ giám sát chặt điều này. Nếu trong quá trình thực hiện hợp đồng sau đấu thầu, nhà thầu trúng thầu thi công không đáp ứng yêu cầu, chủ đầu tư sẽ thực hiện những biện pháp mạnh tay như tạm dừng thi công, cắt hợp đồng.

Đại diện Bên mời thầu khẳng định, với quy trình lựa chọn nhà thầu chặt chẽ, khách quan, kết quả lựa chọn nhà thầu đã được phía nhà tài trợ chấp thuận (thư không phản đối về kết quả lựa chọn nhà thầu), chúng tôi tin là nhà thầu sẽ làm hết khả năng để công trình đáp ứng yêu cầu đề ra.

Mặc dù vậy, kết quả lựa chọn nhà thầu đã cho thấy, mục tiêu của hoạt động đấu thầu là cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả chưa được đảm bảo. Dư luận hoàn toàn có quyền nghi vấn về mối quan hệ của các nhà thầu nói trên.

Tuấn Dũng