Đấu thầu để phát huy sức cạnh tranh của thuốc nội

Hội thảo “Góp ý xây dựng Dự án Luật Dược” do Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức cuối tuần qua tại TP.HCM đã thu hút sự tham luận sôi nổi của nhiều chuyên gia về tăng cường sức cạnh tranh
Đấu thầu để phát huy  sức cạnh tranh của thuốc nội

Hội thảo “Góp ý xây dựng Dự án Luật Dược” do Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức cuối tuần qua tại TP.HCM đã thu hút sự tham luận sôi nổi của nhiều chuyên gia về tăng cường sức cạnh tranh của thuốc nội cũng như tính minh bạch trong đấu thầu cung ứng thuốc vào các cơ sở khám, chữa bệnh.

IMG
Việt Nam có trên 180 nhà máy sản xuất thuốc tân dược hoặc thuốc dược liệu, trong đó có trên 150 nhà máy đạt tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (GMP)
 Ảnh: Tất Tiên
Thêm nhiều ưu đãi cho thuốc sản xuất trong nước 
Theo Thường trực Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, hiện nay, thị trường thuốc ở Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nước ngoài. Nước ta phải nhập khẩu tới 90% nguyên liệu làm thuốc và 50% thuốc để đáp ứng nhu cầu của người dân. Sản xuất thuốc trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu sử dụng thuốc (chủ yếu là thuốc generic), trong khi Việt Nam có trên 180 nhà máy sản xuất thuốc tân dược hoặc thuốc dược liệu, trong đó có trên 150 nhà máy đạt tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (GMP). Nguồn dược liệu ở Việt Nam rất phong phú, đa dạng, kể cả các dược liệu quý hiếm, chất lượng tốt, nhưng chúng ta chưa khai thác được thế mạnh này. Nếu Việt Nam có chính sách ưu tiên đủ mạnh cho việc nghiên cứu, sản xuất nguyên liệu làm thuốc từ nguồn nguyên liệu, dược liệu sẵn có để phục vụ công nghiệp bào chế, sản xuất thuốc generic, thuốc sắp hết hạn bằng sáng chế hoặc độc quyền, kể cả vắc xin, sinh phẩm y tế thì sẽ có tính khả thi cao, không những tạo ra được sản phẩm thuốc phục vụ trong nước mà còn xuất khẩu.
Ủy ban các vấn đề xã hội  của Quốc hội cũng đề nghị, trên cơ sở quy định chung của Luật Đầu tư 2014, Luật Đấu thầu 2013 và căn cứ thực tiễn của việc nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh thuốc, cơ cấu bệnh tật và sử dụng thuốc, Dự thảo Luật Dược cần quy định cụ thể các chính sách, biện pháp để đảm bảo thực hiện mục tiêu ưu tiên nêu trên. Ngoài ra, việc quy định kiểm soát chất lượng thuốc nhập khẩu từ nơi sản xuất cũng là biện pháp gián tiếp ưu tiên để thúc đẩy ngành dược trong nước phát triển. 
Theo ông Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý dược thuộc Bộ Y tế, Dự thảo Luật Dược đã có những điểm mới để ưu đãi đầu tư sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc, thuốc thiết yếu, thuốc phòng, chống bệnh xã hội, vắc xin, sinh phẩm, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, nghiên cứu khoa học về công nghệ bào chế, công nghệ sinh học để sản xuất các loại thuốc mới. “Đối với thuốc mua từ nguồn vốn nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh và các nguồn thu hợp pháp khác của các cơ sở y tế công lập, không chào thầu thuốc nhập khẩu có cùng nhóm tiêu chí kỹ thuật với thuốc sản xuất trong nước đã đáp ứng yêu cầu điều trị, giá thuốc và khả năng cung cấp”, ông Cường nhấn mạnh.
Theo Đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan, Luật Đấu thầu năm 2013 đã tạo được sự đột phá là có chính sách ưu tiên hàng hóa được sản xuất trong nước khi tổ chức đấu thầu thuốc. Với tinh thần đó, Ban soạn thảo Luật Dược đưa một số nội dung ưu tiên nộp hồ sơ đăng ký thuốc generic trước khi thuốc biệt dược gốc hết thời hạn bảo hộ sáng chế, ưu tiên đưa vào Danh mục thuốc đàm phán giá trong công tác đấu thầu đối với thuốc generic sản xuất trong nước đầu tiên được cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam... nhằm tăng sức cạnh tranh cho thuốc sản xuất trong nước, hỗ trợ cho doanh nghiệp dược của Việt Nam phát triển. 
Minh bạch trong quản lý giá thuốc
Theo ý kiến của Bộ Y tế, Dự thảo Luật Dược được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong quản lý giá thuốc để người dân sử dụng thuốc với chi phí hợp lý nhất. Dự thảo Luật cũng xây dựng nhiều nội dung nhằm bảo đảm công khai, minh bạch giá thuốc khi lưu hành thuốc trên thị trường. Theo đó, việc đấu thầu thuốc tuân thủ nghiêm theo các quy định của Luật Đấu thầu nhằm đem lại tính minh bạch cao nhất. Cụ thể, Dự thảo Luật quy định, đấu thầu thuốc dự trữ quốc gia; đấu thầu thuốc mua từ nguồn vốn nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh và các nguồn thu hợp pháp khác của các cơ sở y tế công lập theo quy định tại Luật Đấu thầu; đấu thầu, đặt hàng hoặc giao kế hoạch đối với các thuốc phục vụ chương trình mục tiêu quốc gia, thuốc phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa theo quy định của pháp luật về cung ứng dịch vụ, sản phẩm công ích. 
Ông Trương Quốc Cường tham luận rằng, nguyên tắc quản lý giá thuốc thực hiện theo cơ chế thị trường, tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc; bảo đảm công khai, minh bạch giá khi lưu hành thuốc trên thị trường; bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng và lợi ích của Nhà nước. “Chúng tôi nỗ lực để xây dựng một dự thảo Luật với nhiều biện pháp quản lý giá thuốc để bảo đảm cung ứng đủ thuốc chất lượng và người bệnh được sử dụng thuốc với chi phí hợp lý nhất” – Ông Trương Quốc Cường cam kết.
Nhiều chuyên gia nhận định, Luật Dược năm 2005 tuy đã đảm bảo được tình hình cung ứng thuốc đầy đủ với chất lượng gắn với giá cả hợp lý, hạn chế tình trạng “sốt”, “loạn” giá, nhưng đã có những bất cập cần thay đổi để phù hợp với tình hình thực tế. Với quan điểm công khai, minh bạch trong quản lý giá thuốc và công tác cung ứng, đấu thầu thuốc, đồng thời xác định ưu đãi cụ thể cho thuốc có nguồn gốc trong nước, Luật Dược (sửa đổi) khi được ban hành được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển ngành dược trong nước phát triển, đảm bảo giá thuốc phù hợp với khả năng chi trả của người dân và góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, quản lý của Nhà nước.
 V.Huyền

ngocthanh