Các quy định mới tiếp sức cạnh tranh cho nhà thầu xây dựng

Hội nghị “Ngành xây dựng: Cơ hội và thách thức khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN có hiệu lực” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) tổ chức tại TP.HCM được xem là diễn đàn nhiều tâm huyết của cộng đồng nhà thầu
Các quy định mới tiếp sức cạnh tranh cho nhà thầu xây dựng

Hội nghị “Ngành xây dựng: Cơ hội và thách thức khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN có hiệu lực” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) tổ chức tại TP.HCM được xem là diễn đàn nhiều tâm huyết của cộng đồng nhà thầu xây dựng và các chuyên gia. Nhiều ý kiến cho rằng, quy định chặt chẽ, khoa học của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thực thi Luật, đặc biệt là mẫu HSMT xây lắp đã tạo điều kiện để các nhà thầu phát huy sức mạnh, khả năng cạnh tranh trên thị trường.

IMG

Nguồn nhân lực dồi dào, sức trẻ, có nhiều kinh nghiệm là những điều kiện thuận lợi để các nhà thầu xây dựng Việt Nam thâm nhập thị trường xây dựng khu vực ASEAN, hoặc tham gia thầu phụ cho các nước phát triển

 Ảnh: Lê Tiên

Cơ hội lớn cho các nhà thầu Việt

Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam chia sẻ, khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành vào cuối năm 2015, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới được ký kết, các doanh nghiệp xây dựng trong nước sẽ đứng trước áp lực cạnh tranh lớn hơn, nhưng những cơ hội đến với các nhà thầu cũng sẽ nhiều hơn, hấp dẫn hơn bao giờ hết. Cụ thể, với việc mở cửa thị trường theo các hiệp định được ký kết, các nhà thầu xây dựng Việt Nam hoàn toàn có thể chủ động trong việc tìm kiếm cơ hội tại những quốc gia cùng khối. Đội ngũ nhà thầu xây dựng đông đảo, ngày càng tiến bộ về trình độ, nguồn nhân lực dồi dào, sức trẻ, có nhiều kinh nghiệm thực tế sẽ là những điều kiện thuận lợi để các nhà thầu xây dựng Việt Nam thâm nhập thị trường xây dựng khu vực ASEAN, hoặc tham gia thầu phụ cho các nước phát triển khác.

 

Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch VACC, nhà thầu xây dựng Việt Nam đang đứng trước những vận hội rất lớn từ sự mở cửa thị trường. “Một điều thuận lợi cho các nhà thầu Việt là, với những quy định mới về đấu thầu, năng lực của các nhà thầu đã và đang được chuẩn hóa, từng bước tiệm cận với thông lệ quốc tế. Theo ý kiến mà VACC ghi nhận từ các nhà thầu xây dựng, mẫu HSMT gói thầu xây lắp do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành có giá trị rất lớn đối với hoạt động đấu thầu của các nhà thầu xây dựng vì tính hiện đại, phù hợp với xu thế cũng như tính ứng dụng cao. Những quy định, điều khoản cụ thể trong các mẫu HSMT đều được xác định với tỷ lệ chính xác, khoa học và rất hiệu quả cho chính các chủ đầu tư và nhà thầu. Từ thuận lợi này, việc tham gia đấu thầu, lập HSDT ngày càng được chuyên nghiệp hóa. Do đó, trong các cuộc đấu thầu quốc tế, nhà thầu xây dựng Việt Nam đã có sự chuẩn bị kỹ, được va chạm với nhiều nhà thầu sừng sỏ trên thế giới” – Ông Nguyễn Quốc Hiệp nhận định.

 

Cần chuỗi nhà thầu xây dựng có thương hiệu

Tuy vậy, trong bối cảnh hội nhập, cơ hội và thách thức luôn song hành. VACC khẳng định, hiện tại chúng ta vẫn đang thiếu một mạng lưới nhà thầu đủ thương hiệu. Xây dựng là một lĩnh vực phải huy động rất nhiều nguồn lực, từ nguyên nhiên vật liệu, phương tiện, máy móc thi công, giám sát, bảo trì cho đến trang trí nội ngoại thất. Về lao động, ngành xây dựng cũng huy động rất nhiều nguồn lực từ lao động trình độ cao như kỹ sư, giám sát, tư vấn cho đến thợ lành nghề, lao động thủ công… nên xây dựng thương hiệu rất khó khăn, cần một quá trình lâu dài, qua những công trình cụ thể.

 

Trong khi đó, đại diện VCCI phân tích, theo các khảo sát thị trường cho thấy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp xây dựng nói riêng còn rất yếu, gần như “đội sổ” trong nhiều bảng xếp hạng. Trình độ marketing, trình độ sản xuất, năng suất lao động… của doanh nghiệp xây dựng trong nước cũng rất yếu kém. Ngay tại những cuộc đấu thầu lớn trong nước, nhà thầu xây dựng Việt Nam cũng lép vế trước các đối thủ từ nước khác. 

 

Một tín hiệu đáng mừng đối với ngành xây dựng Việt Nam chính là sự vươn lên mạnh mẽ của các nhà thầu xây dựng tư nhân thời gian qua. Có thể kể đến những thương hiệu uy tín như: Hòa Bình, Conteccons, CC1… Đây là những nhà thầu đã và đang đảm nhận những gói thầu quy mô lớn, phức tạp, yêu cầu cao từ các chủ đầu tư tư nhân, các chủ đầu tư nước ngoài với giá trị xây lắp mỗi công trình hàng trăm tỷ đồng. “Để xây dựng được thương hiệu và trúng thầu những công trình như vậy đòi hỏi nhà thầu như Hòa Bình phải nỗ lực hết sức, đặc biệt coi trọng yếu tố con người lên hàng đầu”, đại diện nhà thầu xây dựng Hòa Bình chia sẻ. Tuy nhiên, điều đáng mừng là các nhà thầu Việt Nam đã mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, trang bị thiết bị, phương tiện hiện đại, đồng thời coi trọng chất lượng lao động của đội ngũ kỹ sư, giám sát, chỉ huy trưởng công trình, công nhân lành nghề nhằm tăng năng suất.

 

Tuy nhiên, theo chia sẻ của VACC, nhà thầu xây dựng mạnh ở Việt Nam chỉ đếm trên đầu ngón tay, chỉ có ở các đô thị lớn, nên sức lan tỏa, làm đầu tàu đối với các nhà thầu khác chưa rõ nét. Do đó, VACC khuyến nghị nên có những chính sách cụ thể để khuyến khích, tạo điều kiện cho các nhà thầu xây dựng có thương hiệu mạnh ngày càng phát triển hơn. Đồng thời, bản thân các nhà thầu cũng cần học tập kỹ thuật, phương thức quản lý xây dựng ở các nước tiên tiến, ở các nhà thầu hàng đầu thế giới, từng bước chuyển giao công nghệ, tạo nên chuỗi cung ứng uy tín trong lĩnh vực xây dựng, không chỉ trong nước, mà còn vươn ra khu vực.

V.Huyền

ngocthanh