Kỳ 2: Phạm vi điều chỉnh của GPA (tiếp)

Như đã trình bày ở Kỳ 1, việc xác định một gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh phụ thuộc vào ngưỡng giá gói thầu cũng như chủ thể mua sắm, đối tượng mua sắm và không thuộc phạm vi loại trừ chung. Trong Hiệp định Mua sắm chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)
Kỳ 2: Phạm vi điều chỉnh của GPA (tiếp)

Như đã trình bày ở Kỳ 1, việc xác định một gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh phụ thuộc vào ngưỡng giá gói thầu cũng như chủ thể mua sắm, đối tượng mua sắm và không thuộc phạm vi loại trừ chung. Trong Hiệp định Mua sắm chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cũng như các cam kết quốc tế khác về mua sắm chính phủ (MSCP), bao gồm cả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), an ninh quốc gia hay mục đích quốc phòng luôn là chủ đề quan trọng và nhạy cảm của tất cả các quốc gia; do đó, việc mua sắm liên quan tới các vấn đề này không được đưa vào phạm vi điều chỉnh.

Những loại hàng hóa Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ loại trừ ra khỏi phạm vi điều chỉnh của GPA

Trong GPA, Hoa Kỳ loại trừ việc mua sắm của Bộ Quốc phòng đối với một số loại hàng hóa liên quan trực tiếp tới quân sự, khí tài chiến tranh như vũ khí, thiết bị điều khiển hỏa lực, đạn và chất nổ, tên lửa có điều khiển, các phương tiện bay và khung máy bay, thiết bị phóng phương tiện bay, hạ cánh và xử lý mặt đất, xe chiến đấu...

Ngoài ra, quốc gia này cũng loại trừ các gói thầu mua sắm một số loại hàng hóa “thông thường” như đồ dệt, đồ da, đồ lông, hàng may mặc (quân trang), giầy, lều, cờ quạt; linh kiện và thiết bị điện; vòng bi; động cơ, tua bin và các thành phần của chúng; tàu thủy và thiết bị hàng hải...

Lý do cho việc loại trừ các loại hàng hóa nêu trên đều bắt nguồn từ ngoại lệ về an ninh quốc gia, vì mục tiêu quốc phòng như đã nêu ở trên.

Bên cạnh đó, cam kết quốc tế về MSCP cũng không áp dụng đối với một số gói thầu/lĩnh vực nhất định, có thể kể đến như (i) các gói thầu liên quan tới việc mua hoặc thuê đất đai, các công trình hiện hữu, bất động sản hoặc các quyền liên quan; (ii) các thoả thuận không mang tính hợp đồng hay việc hỗ trợ của cơ quan nhà nước, như các khoản vay, cấp vốn, tài trợ…; (iii) các gói thầu sử dụng vốn vay, tài trợ… trong trường hợp nhà tài trợ có yêu cầu thực hiện theo quy định về đấu thầu của họ; (iv) các gói thầu có mục tiêu cụ thể nhằm hỗ trợ quốc tế… Ngoài ra, các gói thầu liên quan tới việc mua bán, phân bổ nợ công (kể cả trái phiếu chính phủ, các khoản vay) cũng không thuộc phạm vi điều chỉnh của GPA.

 

Tính toán giá trị của gói thầu 

Một trong những vấn đề quan trọng trong các cam kết quốc tế về MSCP là cách ước tính giá trị của một gói thầu. Mục đích của việc này là nhằm xác định gói thầu đó có thuộc phạm vi điều chỉnh hay không (giá gói thầu có đạt ngưỡng mở cửa hay không), đồng thời ngăn chặn việc cơ quan mua sắm cố tình chia nhỏ gói thầu để trốn tránh các nghĩa vụ của Hiệp định.

 

Theo đó, khi ước tính giá trị của một gói thầu, cơ quan mua sắm phải tính toán tổng giá trị tối đa của gói thầu trong toàn bộ thời gian thực hiện, cho dù hợp đồng được trao cho một hay nhiều nhà thầu (trường hợp gói thầu chia làm nhiều lô). Việc ước tính giá trị gói thầu cũng phải bao gồm cả các loại phí, lệ phí, hoa hồng… cũng như giá trị của điều khoản gia hạn hợp đồng (nếu có).

Song Khanh

ngocthanh