Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản: Loại bỏ toàn bộ hồ sơ dự thầu (Kỳ 3)

Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) ban hành vào tháng 4/2012 là cơ sở pháp lý để bên vay tiến hành lựa chọn nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu
Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản: Loại bỏ toàn bộ hồ sơ dự thầu (Kỳ 3)

Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) ban hành vào tháng 4/2012 là cơ sở pháp lý để bên vay tiến hành lựa chọn nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về mua sắm hàng hoá, dịch vụ cho các dự án sử dụng vốn vay ODA. Nhưng trên thực tế, có những trường hợp bên vay không đạt được kết quả như vậy, mà buộc phải loại bỏ tất cả các hồ sơ dự thầu.

 

Hướng dẫn mua sắm quy định, hồ sơ mời thầu phải quy định rõ những trường hợp bên vay có quyền loại bỏ tất cả các hồ sơ dự thầu, bao gồm:

(i) Thứ nhất, giá thầu được đánh giá là thấp nhất cũng cao hơn nhiều so với mức giá dự kiến của bên vay. Giá dự kiến ở đây không phải là một giá thấp bất hợp lý do bên vay đơn phương xác định, mà phải là mức giá do bên vay đã thỏa thuận với JICA, được xác định trên cơ sở tính toán số tiền cho vay, kết quả của việc thiết kế chi tiết, hoặc các biện pháp ước lượng thích hợp khác;

(ii) Thứ hai, các hồ sơ dự thầu đều không đáp ứng được yêu cầu của hồ sơ mời thầu; 

(iii) Thứ ba, thiếu sự cạnh tranh hiệu quả: Bên vay không nên chỉ dựa vào số lượng nhà thầu tham gia để xác định tính cạnh tranh. Kể cả khi chỉ có một hồ sơ dự thầu được nộp, thì cũng không được coi là thiếu cạnh tranh. Trong trường hợp này, thủ tục đấu thầu vẫn được tiến hành khi và chỉ khi nhà thầu không biết rằng hồ sơ dự thầu của mình là duy nhất, đồng thời, họ đã chuẩn bị giá chào một cách cạnh tranh.

 

Tuy nhiên, bên vay không được loại bỏ tất cả các hồ sơ dự thầu nhằm mục đích duy nhất là mời những hồ sơ dự thầu mới có các thông số kỹ thuật tương tự với các hồ sơ dự thầu cũ, nhưng mức giá lại thấp hơn. 

Bên vay có thể ra quyết định loại bỏ tất cả các hồ sơ dự thầu sau khi được JICA xem xét và chấp nhận.

Khi tất cả các hồ sơ dự thầu đều bị loại, bên vay có thể tiến hành mời thầu mới. Trước khi mời thầu mới, bên vay cần xem xét lại các nguyên nhân dẫn đến việc cần thiết phải ra quyết định mời thầu mới và cân nhắc việc sửa đổi các thông số kỹ thuật hoặc điều chỉnh lại dự án (về số tiền dành cho công việc, hạng mục trong hồ sơ mời thầu ban đầu), hoặc kết hợp cả hai.

 

Nếu có lý do chính đáng khiến việc mời thầu lại từ đầu không thực hiện được, hoặc nguyên nhân loại bỏ là do tất cả các hồ sơ dự thầu đều không đáp ứng được yêu cầu của hồ sơ mời thầu thì bên vay có thể mời thầu mới với chính các công ty ban đầu sơ tuyển, hoặc mời tất cả các doanh nghiệp đã mua hồ sơ mời thầu ban đầu, nếu không có sơ tuyển, với điều kiện là JICA không phản đối việc này. Ngoài ra, với sự đồng ý của JICA, bên vay có thể chỉ mời những doanh nghiệp đã nộp hồ sơ dự thầu trong lần mời thầu ban đầu. 

 

Bên cạnh biện pháp mời thầu mới, thì trong những trường hợp đặc biệt được JICA chấp nhận, bên vay có thể tiến hành đàm phán với nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất, nhằm giảm mức giá thầu một cách thỏa đáng. Nếu đàm phán không mang lại kết quả như mong muốn, Bên vay được tiếp tục đàm phán với nhà thầu có giá đánh giá thấp tiếp theo. Tuy nhiên, bên vay cần phải tham khảo ý kiến của JICA về kết quả cuộc đàm phán đầu tiên, trước khi đàm phán với nhà thầu tiếp theo.  

 

Như vậy, trước khi ra các quyết định loại bỏ tất cả các hồ sơ dự thầu, mời thầu mới hay đàm phán với nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất, bên vay đều phải có được sự chấp nhận của JICA về những vấn đề này. 

ThS. Tào Thị Huệ

Bộ môn Pháp luật thương mại hàng hóa và dịch vụ quốc tế

Trường Đại học Luật Hà Nội

ngocthanh