Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản: Đồng tiền trong mua sắm hàng hóa, dịch vụ (Kỳ 3)

Đồng tiền trong mua sắm hàng hóa, dịch vụ là một nội dung quan trọng trong Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) ban hành vào tháng 4/2012. Trong đó, Hướng dẫn mua sắm quy định
Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản: Đồng tiền trong mua sắm hàng hóa, dịch vụ (Kỳ 3)

Đồng tiền trong mua sắm hàng hóa, dịch vụ là một nội dung quan trọng trong Hướng dẫn mua sắm bằng vốn vay ODA của Nhật Bản do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) ban hành vào tháng 4/2012. Trong đó, Hướng dẫn mua sắm quy định có 3 vấn đề liên quan đến đồng tiền trong mua sắm, gồm: đồng tiền dự thầu, quy đổi đồng tiền khi đánh giá hồ sơ dự thầu và đồng tiền thanh toán cho nhà thầu trúng thầu.

 

Về đồng tiền dự thầu

Vốn vay ODA của Nhật Bản được tính bằng đồng Yên Nhật và thông thường, giá dự thầu phải được tính bằng đồng Yên Nhật. Tuy nhiên, khi cần thiết, các "đồng tiền trong giao dịch quốc tế" (International Trading Currency) khác cũng có thể được sử dụng. Thuật ngữ "đồng tiền trong giao dịch quốc tế" đề cập trong Hướng dẫn mua sắm này là "các đồng tiền mạnh" (hard currencies), chẳng hạn như đồng USD hoặc Euro.

Ngoài ra, bất kỳ phần nào của giá dự thầu dự kiến sẽ chi tiêu trong nước của bên vay, thì có thể sử dụng đồng tiền trong nước của bên vay.

Những thông tin về các loại đồng tiền mà nhà thầu được sử dụng để chào thầu phải được quy định rõ trong hồ sơ mời thầu.

 

Về vấn đề quy đổi đồng tiền khi đánh giá hồ sơ dự thầu

Giá dự thầu là toàn bộ các chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, dù được sử dụng bằng bất cứ đồng tiền nào.

Khi so sánh, tất cả giá dự thầu sẽ được quy đổi sang một đồng tiền duy nhất được lựa chọn bởi bên vay và đã được quy định trong hồ sơ mời thầu.

Khi tiến hành quy đổi, bên vay cần đáp ứng hai yêu cầu sau: (i) Tỷ giá hối đoái được xác định vào ngày đã quy định trong hồ sơ mời thầu, nhưng trước ngày mở thầu không quá 30 ngày, và không muộn hơn ngày mở thầu; (ii) Sử dụng tỷ giá hối đoái được niêm yết tại những nguồn chính thức (như Ngân hàng Trung ương), các ngân hàng thương mại, hoặc các tờ báo lưu hành quốc tế cho các giao dịch tương tự vào ngày được quy định trước tại hồ sơ mời thầu.

Việc so sánh giá dự thầu bằng các đồng tiền khác nhau sau khi quy đổi về một đồng tiền duy nhất, và sử dụng tỷ giá hối đoái vào ngày quy định trong hồ sơ mời thầu là nghĩa vụ bắt buộc đối với bên vay. Đây cũng là biện pháp hiệu quả để ngăn chặn sự lạm dụng và những hành vi tiêu cực trong quá trình đấu thầu.

Về đồng tiền thanh toán cho nhà thầu trúng thầu

Nhà thầu trúng thầu sẽ được thanh toán theo hợp đồng ký kết với bên vay, và bằng đồng tiền họ sử dụng trong hồ sơ dự thầu, trừ khi có thỏa thuận hợp lý khác đã quy định trong hồ sơ mời thầu. Quy định này nhằm tránh những rủi ro liên quan đến tỷ giá hối đoái cho nhà thầu trúng thầu.

Mặc dù Hướng dẫn mua sắm không khuyến khích, nhưng trong những trường hợp đặc biệt, nhà thầu trúng thầu có thể được thanh toán toàn bộ hoặc một phần giá dự thầu bằng một hoặc các đồng tiền (đồng Yên Nhật hoặc các đồng tiền mạnh) khác với đồng tiền dự thầu. Trong trường hợp này, tỷ giá hối đoái dùng để quy đổi khi thanh toán đảm bảo giá trị của đồng tiền trong hồ sơ dự thầu, tránh những thiệt hại không đáng có.

ThS. Tào Thị Huệ

Bộ môn Pháp luật thương mại hàng hóa và dịch vụ quốc tế Đại học Luật Hà Nội

ngocthanh