Hướng dẫn kiềm chế tham nhũng trong mua sắm công của TI (Kỳ 5): Nguyên tắc công bằng, hiệu quả và các tiêu chuẩn tối thiểu

Công bằng và hiệu quả trong mua sắm công là một trong những nguyên tắc cơ bản được đề cập tới trong cuốn sách "Kiềm chế tham nhũng trong mua sắm công - Hướng dẫn thực hành" phát hành năm 2014
Hướng dẫn kiềm chế tham nhũng trong mua sắm công của TI (Kỳ 5): Nguyên tắc công bằng, hiệu quả và các tiêu chuẩn tối thiểu

Công bằng và hiệu quả trong mua sắm công là một trong những nguyên tắc cơ bản được đề cập tới trong cuốn sách "Kiềm chế tham nhũng trong mua sắm công - Hướng dẫn thực hành" phát hành năm 2014 của Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI). Theo đó, quyết định trao hợp đồng và thực hiện hợp đồng phải công bằng và khách quan. Công quỹ không nên được sử dụng để dành ưu đãi cho các cá nhân hoặc doanh nghiệp cụ thể; các tiêu chuẩn và kỹ thuật được sử dụng làm tiêu chí so sánh giữa các nhà thầu phải không tạo ra sự phân biệt đối xử; nhà cung cấp và nhà thầu phải được lựa chọn trên cơ sở chất lượng, thành tích kỹ thuật và khả năng tài chính nêu trong hồ sơ dự thầu của họ; nên đối xử bình đẳng với tất cả các hồ sơ dự thầu về vấn đề cung cấp thông tin liên quan đến việc mua sắm, các thời hạn trong quá trình mua sắm và thực hiện vấn đề bảo mật.

Để mua sắm đạt hiệu quả cao, cần quy định việc lựa chọn hình thức mua sắm tương xứng với giá trị và sự phức tạp của các đối tượng được mua sắm.

Ngoài ra, để thực hiện hiệu quả nguyên tắc công bằng và hiệu quả trong mua sắm công, cuốn hướng dẫn cũng đưa ra những tiêu chuẩn tối thiểu sau đây:

(i) Cần quy định rõ những hợp đồng mua sắm công có giá trị cao hơn một mức sàn nhất định phải tiến hành đấu thầu cạnh tranh. Pháp luật phải giới hạn rõ ràng các trường hợp ngoại lệ không phải tiến hành đấu thầu cạnh tranh. Khi áp dụng ngoại lệ, phải có tài liệu nêu rõ lý do và công bố công khai;

(ii) Không nhà thầu nào được phép tiếp cận với những thông tin độc quyền, tại bất kỳ giai đoạn nào của quy trình mua sắm, và thông báo mời thầu phải được công bố rộng rãi;

(iii) Các nhà thầu phải có đủ thời gian để chuẩn bị đấu thầu và sơ tuyển. Nên dành một khoảng thời gian hợp lý giữa thời điểm công bố quyết định trao hợp đồng và thời điểm ký kết hợp đồng, để cho phép các nhà thầu khác có cơ hội khiếu nại về quyết định trao hợp đồng;

(iv) Hình thức đấu thầu rộng rãi được khuyến khích đối với những hợp đồng có giá trị cao hơn một mức sàn nhất định; điều này sẽ đảm bảo việc mua sắm hiệu quả và tránh những khó khăn vốn có của những hình thức lựa chọn nhà thầu khác;

(v) Công chức của các cơ quan mua sắm, nếu có thể, nên sử dụng hồ sơ mời thầu đã được tiêu chuẩn hóa và được sử dụng phổ biến trên thế giới với tất cả các cấp chính quyền, thay vì xây dựng hồ sơ mời thầu của riêng mình.

ThS. Tào Thị Huệ

Bộ môn Pháp luật thương mại hàng hóa và dịch vụ quốc tế

Trường Đại học Luật Hà Nội

ngocthanh