Giới thiệu về mua sắm chính phủ ở Nhật Bản: Các hình thức lựa chọn nhà thầu áp dụng tại Nhật Bản (Kỳ 6)

Như quy định trong Hiệp định Mua sắm chính phủ của WTO (Hiệp định GPA), các hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng ở Nhật Bản bao gồm (i) Đấu thầu rộng rãi, (ii)
Giới thiệu về mua sắm chính phủ ở Nhật Bản: Các hình thức lựa chọn nhà thầu áp dụng tại Nhật Bản (Kỳ 6)

Như quy định trong Hiệp định Mua sắm chính phủ của WTO (Hiệp định GPA), các hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng ở Nhật Bản bao gồm (i) Đấu thầu rộng rãi, (ii) Đấu thầu hạn chế và (iii) Chỉ định thầu. Phần dưới đây giới thiệu tổng quát về các hình thức lựa chọn nhà thầu này.

 

Đấu thầu rộng rãi

Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu cơ bản được áp dụng ở Nhật Bản nhằm đảm bảo các yêu cầu minh bạch, công bằng và hiệu quả kinh tế. Theo quy trình này, cơ quan mua sắm phải đăng tải thông báo mời các nhà thầu đã qua sơ tuyển tham gia đấu thầu trên Công báo Kanpo hoặc Kenzo ở cấp địa phương. Hợp đồng sẽ được trao cho nhà thầu có hồ sơ dự thầu tốt nhất về phương diện giá chào thầu. Ngoài ra, Nhật Bản cũng áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá khác bên cạnh tiêu chuẩn về giá, được gọi là Phương pháp đánh giá giá trị tổng hợp lớn nhất.

 

Đấu thầu hạn chế

Đấu thầu hạn chế được sử dụng khi đấu thầu rộng rãi không cần thiết vì chỉ có một số lượng nhỏ nhà thầu có thể tham dự gói thầu đó do bản chất và đặc thù của gói thầu hoặc trường hợp việc áp dụng đấu thầu rộng rãi là không phù hợp. Khi áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế, bên mời thầu/chủ đầu tư lựa chọn trong số các nhà thầu đủ điều kiện một số nhà thầu mà họ cho rằng có đủ khả năng thực hiện hợp đồng. Sau đó, bên mời thầu/chủ đầu tư mời các nhà thầu đủ khả năng tham gia đấu thầu. Nhà thầu nào có giá chào tốt nhất sẽ được trao hợp đồng. Nhìn chung, giá cả không phải yếu tố duy nhất và quan trọng nhất trong việc xác định nhà thầu thắng cuộc; tuỳ theo tính chất và quy mô của gói thầu, việc lựa chọn nhà thầu có thể dựa vào nhiều tiêu chuẩn khác nhau. Mặc dù vậy, phương pháp, hình thức lựa chọn nhà thầu nào cũng phải đảm bảo sự minh bạch, công bằng và hiệu quả kinh tế.

 

Khi áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế, bên mời thầu sẽ đăng thông báo mời thầu lên công báo Kanpo hoặc Kenpo (ở cấp địa phương) như trong đấu thầu rộng rãi. Các nhà thầu chưa được bên mời thầu lựa chọn để mời tham gia đấu thầu (tức là nằm ngoài danh sách các nhà thầu đủ điều kiện) nếu mong muốn tham gia cuộc thầu vẫn có thể tham dự với điều kiện họ vượt qua giai đoạn sơ tuyển (để trở thành nhà thầu đủ điều kiện).

 

Chỉ định thầu

Khi sử dụng chỉ định thầu, hợp đồng được trao cho nhà thầu không có sự cạnh tranh (như trong đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế).

 

Chỉ định thầu được coi là một ngoại lệ và chỉ được sử dụng trong một số trường hợp như quy định tại Hiệp định GPA, ví dụ như không có nhà thầu nào phản hồi đối với thông báo mời thầu hoặc trong trường hợp cần thiết để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (vốn không cho phép cạnh tranh).

Hương Giang

 

 

ngocthanh