Giải quyết khiếu nại trong đấu thầu tại Nhật Bản: Quy trình giải quyết khiếu nại (Kỳ 2)

Trường hợp nhà thầu cho rằng cách thức tổ chức và thực hiện gói thầu đã vi phạm các quy định về đấu thầu trong Hiệp định Mua sắm chính phủ của Tổ chức Thương mại thế giới (Hiệp định GPA) hoặc bất kì hiệp định quốc tế nào hoặc pháp luật
Giải quyết khiếu nại trong đấu thầu tại Nhật Bản: Quy trình giải quyết khiếu nại (Kỳ 2)

Yêu cầu khiếu nại

Trường hợp nhà thầu cho rằng cách thức tổ chức và thực hiện gói thầu đã vi phạm các quy định về đấu thầu trong Hiệp định Mua sắm chính phủ của Tổ chức Thương mại thế giới (Hiệp định GPA) hoặc bất kì hiệp định quốc tế nào hoặc pháp luật trong nước, nhà thầu có thể gửi đơn khiếu nại (trong bất kì giai đoạn nào của cuộc thầu) lên Uỷ ban giải quyết kiến nghị trong vòng 10 ngày kể từ khi phát hiện ra sự sai phạm. Uỷ ban giải quyết kiến nghị sẽ ngay lập tức gửi bản sao đơn khiếu nại này cho Hội đồng giải quyết kiến nghị và cơ quan mua sắm (chủ đầu tư/bên mời thầu).

 

Tuy nhiên, mốc thời gian 10 ngày không áp dụng đối với trường hợp nhà thầu muốn tham vấn với cơ quan mua sắm về vấn đề họ cho là sai phạm.

 

Nhà thầu phải điền và nộp đơn khiếu nại theo mẫu do Chính phủ Nhật Bản ban hành. Mẫu đơn này bao gồm các thông tin về gói thầu mà nhà thầu muốn khiếu nại, cơ quan mua sắm, hàng hoá/dịch vụ mua sắm; Ngày phát hiện ra sai phạm dẫn tới việc khiếu nại; Chi tiết vấn đề cần khiếu nại; Đã tham vấn với cơ quan mua sắm hay chưa… Đặc biệt, theo mẫu này, nếu muốn, nhà thầu có quyền yêu cầu không nêu danh tính của mình khi Uỷ ban giải quyết kiến nghị công bố công khai khiếu nại (Theo quy định, hàng quý, Cơ quan giải quyết kiến nghị ở Nhật Bản sẽ phải công bố công khai chi tiết về vấn đề khiếu nại nhận được, bao gồm cả tên và các thông tin của nhà thầu khiếu nại, và tình trạng giải quyết khiếu nại. Trong trường hợp đó, nhà thầu có thể yêu cầu không công bố danh tính của mình).

 

Tham gia vào quy trình giải quyết khiếu nại

Khi Uỷ ban giải quyết kiến nghị chấp nhận đơn khiếu nại, tất cả nhà thầu quan tâm đều có thể tham gia quá trình giải quyết khiếu nại. Để được tham gia quá trình này, nhà thầu quan tâm cần điền và nộp đơn xin tham gia quá trình giải quyết khiếu nại theo Mẫu do Chính phủ ban hành. Thời gian để nộp đơn xin tham gia quá trình giải quyết khiếu nại là 5 ngày kể từ khi có thông báo công khai trên Công báo Kanpo, Internet hoặc các kênh thông tin khác rằng, Uỷ ban giải quyết kiến nghị đã nhận được đơn khiếu nại của nhà thầu.

 

Theo mẫu này, nhà thầu muốn tham gia quá trình giải quyết kiến nghị phải cung cấp thông tin của mình (tên, địa chỉ, liên lạc); thông tin của người đại diện tham dự (tên, địa chỉ, liên lạc); đồng thời nêu rõ muốn tham dự quá trình giải quyết đơn khiếu nại số bao nhiêu, mục đích và lý do tham gia là gì.

 

Kết quả giải quyết kiến nghị và biện pháp của Uỷ ban

Uỷ ban giải quyết kiến nghị sẽ đưa ra báo cáo bằng văn bản mô tả chi tiết kết quả của quá trình giải quyết kiến nghị trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận được đơn khiếu nại (50 ngày trong trường hợp các dự án công). Báo cáo này sẽ mô tả chi tiết căn cứ để Uỷ ban đưa ra quyết định, trong đó chỉ rõ khiếu nại của nhà thầu đúng toàn bộ hay một phần, đồng thời nêu rõ quá trình tổ chức gói thầu đó có vi phạm các quy định đấu thầu hay không.

 

Trong trường hợp Uỷ ban quyết định rằng các quy định trong Hiệp định GPA và các hiệp định quốc tế khác chưa nêu rõ phương hướng xử lý, Uỷ ban sẽ đề xuất biện pháp xử lý khiếu nại của nhà thầu cùng với báo cáo nêu trên. Biện pháp xử lý sẽ vạch ra các giải pháp khắc phục vấn đề, bao gồm một trong các giải pháp sau:

(i) Tổ chức lại quá trình đấu thầu gói thầu đó;

(ii) Tổ chức lại quá trình đấu thầu mà không chỉnh sửa các yêu cầu của gói thầu;

(iii) Kiểm tra lại gói thầu;

(iv) Lựa chọn nhà thầu khác để ký hợp đồng;

(v) Ngừng hợp đồng.

 

Trong quá trình xây dựng báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị và biện pháp xử lý khiếu nại, Uỷ ban giải quyết kiến nghị sẽ cân nhắc tới các yếu tố như mức độ vi phạm của gói thầu đó, tác động của nó tới tất cả hay một số nhà thầu nhất định… Trường hợp một thành viên của Uỷ ban đề nghị nêu cả ý kiến cá nhân của họ (khác với kết luận chung), Uỷ ban có thể sẽ đưa ý kiến đó vào trong Báo cáo. Báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị và Biện pháp xử lý khiếu nại sẽ được Uỷ ban gửi cho nhà thầu có đơn khiếu nại, cơ quan mua sắm, các nhà thầu tham gia quá trình giải quyết khiếu nại và Hội đồng giải quyết khiếu nại.

 

Nguyên tắc chung là sau đó, cơ quan mua sắm sẽ phải thực thi biện pháp xử lý khiếu nại do Uỷ ban đưa ra. Trường hợp cơ quan mua sắm cho rằng họ không thể tuân thủ biện pháp xử lý khiếu nại do Uỷ ban đưa ra, cơ quan mua sắm có trách nhiệm thông báo cho Uỷ ban trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận được biện pháp xử lý khiếu nại. Ngay sau đó, Uỷ ban sẽ gửi thông tin này cho Hội đồng giải quyết kiến nghị.

 

Ngoài ra, trong quá trình giải quyết khiếu nại, nếu Uỷ ban phát hiện ra các hành vi phạm pháp của cơ quan mua sắm có gói thầu bị khiếu nại, Uỷ ban sẽ thông báo cho các cơ quan thực thi pháp luật tương ứng để có biện pháp xử lý.

Tuệ Khanh

ngocthanh